Amosi 2

Maandiko

Yahwe anaendelea kuhesabu: Moabu, kwa kuchoma mifupa ya mfalme wa Edomu hadi kuwa chokaa; Yuda, kwa kuikataa sheria yake; na mwishoni Israeli yenyewe, kwa kuwauza wasio na hatia kwa fedha na maskini kwa jozi moja ya makubadhi. Kisha Mungu anakumbusha yale aliyofanya: aliwapandisha kutoka Misri, akawaongoza miaka arobaini nyikani, akawainua manabii na Wanadhiri. Nao wakawanyamazisha. Sura inaishia si kwa vita bali kwa uzito: gari la miganda linalowakandamiza, na shujaa akikimbia uchi.

Kiini

Kuna kitu cha kutisha katika jinsi hukumu hii inavyozunguka. Mataifa yanahukumiwa kwa ukatili unaoonekana wazi, lakini Israeli inahukumiwa kwa kitu kinachoweza kupita bila kuonekana: bei. Jozi moja ya makubadhi. Hakuna damu inayomwagika hadharani, hakuna mifupa inayochomwa; kuna tu mkataba, deni, na mtu aliyeuzwa. Mungu anasema kwamba hii ni dhambi ya daraja la juu kuliko ukatili wa Moabu, kwa sababu inatendwa na watu waliokombolewa. Neema haipunguzi dhima; inaiongeza. Yale aliyowatendea Israeli, kuwatoa Misri, kuwapa nchi, kuwapa manabii, yanakuwa msingi wa mashtaka. Kuokolewa si kinga dhidi ya hukumu; ni kuingizwa ndani ya uhusiano ambao usaliti wake unaumiza zaidi. Hili halifariji kwa haraka. Linataka tukae nalo.

Uzi Unaounganisha

Angalia mstari wa tisa na kumi: "nimemwangamiza Mwamori mbele yao… niliwapandisha kutoka nchi ya Misri." Historia ya wokovu inatajwa hapa si kama faraja bali kama ushahidi. Huu ndio mtindo wa Mungu katika Maandiko yote: anakumbusha kile alichofanya ili kuonyesha kile kinachostahili. Na hapa ndipo uzi unapoelekea kwa Kristo, lakini si kwa njia rahisi. Kwa maana gari lile la miganda linalowakandamiza halikukoma kuwepo; lilikuja juu ya Israeli, na baadaye juu ya Yerusalemu. Katika Yesu, yule aliyeinuliwa kutoka miongoni mwa watu kama nabii na akaambiwa anyamaze, hukumu na rehema zinakutana mahali pamoja. Hatutaelezi hili hadi mwisho. Lakini tunaona kwamba Mungu asiyebadilisha adhabu ndiye yule yule aliyebeba adhabu.

Kioo

Swali gumu la sura hii si "je, mimi ni mkatili?" bali "je, nimemuuza mtu kwa bei ndogo?" Mfanyakazi ambaye malipo yake yamechelewa kwa sababu unajua hana pa kwenda. Ndugu ambaye hukumbuki kumpigia simu kwa sababu hakuna faida. Mtu ofisini ambaye jina lake limetajwa vibaya ili wewa uonekane safi. Hakuna hata mmoja wa haya unaoweza kuuita ukatili. Ndiyo maana ni hatari. Na kuna hili jingine: "mmewaamuru manabii wasifanye unabii." Kuna sauti ambazo umejifunza kuzizima, labda ya mwenzi wako, labda ya dhamiri yako saa tatu usiku. Leo, kabla ya kulala, kaa kimya dakika tano na uandike jina la mtu mmoja ambaye umemtendea kwa bei rahisi, kisha useme kwa sauti: "Nimemfanya huyu mdogo."

Mhusika Mkuu

Mungu katika sura hii hazungumzi kwa hasira ya ghafla. Anahesabu. "Kwa dhambi tatu… hata kwa nne" ni mdundo wa mtu aliyekuwa akisubiri, akivumilia, akirudia. Kisha anasema maneno mazito: "sintobadilisha adhabu." Hii si milipuko; ni uamuzi uliochelewa kufikiwa. Na ndani yake kuna huzuni inayoonekana wazi katika swali lake: "Je sio hivyo, watu wa Israeli?" Mungu anauliza swali ambalo tayari anajua jibu lake, kama mzazi anayetaka mtoto ajikubali mwenyewe. Huyu ni Mungu anayekumbuka nyika ya miaka arobaini, anayekumbuka manabii aliowainua. Yeye hakatai kwa urahisi, na hapa ndipo uzito ulipo: hukumu yake inatoka ndani ya upendo wa muda mrefu, si nje yake.

Mazingira

Karne ya nane kabla ya Kristo, wakati wa utawala wa Yeroboamu wa pili, ulikuwa wakati mzuri kiuchumi kwa Israeli ya kaskazini. Mipaka ilikuwa salama, biashara ilistawi, mahekalu yalikuwa na shughuli nyingi. Amosi, mchungaji kutoka Tekoa huko Yuda, anakuja kaskazini kwa watu wanaojiona wamebarikiwa. Ndiyo maana anaanza kwa mataifa ya jirani: Dameski, Gaza, Tiro, Edomu, Amoni, Moabu. Kila hukumu ilipokelewa kwa shangwe. Kisha Yuda, ambayo bado ilikuwa rahisi kuikubali. Kisha, bila onyo, mstari wa sita: "Kwa dhambi tatu za Israeli." Mtego ulikuwa umefungwa. Nguo zilizowekwa dhamana, zilizotakiwa kurudishwa jioni kwa sheria, sasa zinatumika kama matandiko kwenye madhabahu. Dini na dhuluma zikiwa chumba kimoja.

Kidokezo Kidogo

"Mifupa ya mfalme wa Edomu hadi kuwa chokaa." Moabu haikuua mtu aliye hai; ilichoma mabaki ya maiti. Ni uhalifu dhidi ya mtu ambaye tayari hakuwepo, kitendo kisichomdhuru mtu yeyote anayeweza kuhisi maumivu. Na bado Mungu anakihesabu. Hiki ni kidokezo kinachofungua sura nzima: Mungu anaona hata vitendo ambavyo hakuna mwathirika wa kulalamika. Mfalme wa Edomu hakuwa wa Israeli; hakuwa wa agano. Lakini heshima yake ilikuwa bado ya Mungu. Kuna nafasi hapa ya kukaa kimya. Ikiwa Mungu anakumbuka mifupa iliyochomwa ya mfalme wa taifa la kigeni, nini kinachosahaulika mbele yake? Labda jibu ni: hakuna. Na hilo ni faraja na hofu kwa wakati mmoja.

Tafakari

Ni sauti gani niliyoamuru inyamaze, kama Israeli walivyowaamuru manabii wasifanye unabii, na kwa nini ninaogopa niisikie?

Mungu anakumbusha Misri na nyika kama ushahidi, si faraja. Nikiorodhesha neema nilizopokea, zinanishtaki nini?