Mithali 9:10

Maandiko

Mstari huu unasimama kama nguzo katikati ya sura nzima. Upande mmoja Hekima amejenga nyumba yake, amechinja wanyama, amechanganya divai, na anapaza sauti kutoka mahali pa juu: "Wale wasiofunzwa waje hapa!" Upande mwingine mwanamke mpumbavu anakaa mlangoni akiwaita wale wale wapita njia, akiahidi maji matamu ya kuiba. Sauti mbili, mwaliko mmoja kwa kila mmoja wetu. Na katikati ya kelele hizo mbili, mstari wa kumi unatuambia kwa utulivu jinsi ya kutofautisha: "Hofu ya Mungu ni chanzo cha hekima na maarifa ya Mtakatifu ni ufahamu." Si ujanja unaokuokoa kwenye mlango sahihi. Ni kumjua yule aliye Mtakatifu. Hekima haianzii kichwani; inaanzia mahali ambapo mtu anasimama kimya mbele za Mungu.

Kiini

Angalia neno "chanzo." Si kilele, si tuzo unayopokea baada ya miaka ya kujifunza. Ni mahali pa kuanzia, chemchemi. Maana yake hekima siyo ustadi unaojijengea, bali ni kitu kinachotokea ndani yako pale unapokubali kwamba wewe si Mungu. Neno la Kiebrania linalotafsiriwa "maarifa" hapa ni da'at, neno lile lile linalotumika kwa kumjua mtu kwa ukaribu wa ndani, siyo kwa kukusanya taarifa juu yake. Hivyo mstari huu unabadilisha kabisa maana ya kuwa mwenye busara: siyo kujua mengi, bali kumjua Mmoja. Na hilo linaumiza kidogo, kwa sababu tunapenda hekima inayoweza kupimwa, kufundishwa, kuandikwa kwenye daftari. Hii inadai kitu kingine: unyenyekevu wa kudumu mbele ya Mtakatifu ambaye hatamiliki kamwe.

Uzi Unaounganisha

Mithali haisemi "hofu ya mungu" kwa jumla, bali inatumia jina la agano. Yule anayeogopwa hapa ndiye yule aliyewatoa watu wake Misri, aliyefunga agano, aliyejifunua kwa jina. Hivyo hofu inayozungumziwa siyo woga wa mtu asiyejulikana gizani, bali ni mtetemeko wa yule aliyekaribishwa karibu mno na Mtakatifu. Na hapo ndipo uzi unapoendelea: Hekima anayejenga nyumba, anayeandaa meza na kumwaga divai, anayewaita wasiofunzwa, anachukua sura ya mwili siku moja. Yesu pia alisimama na kuita kwa sauti, akaandaa meza, akatoa mkate na kikombe kwa watu wasio na sifa yoyote ya kualikwa. Paulo anamwita Kristo hekima ya Mungu, na anapofanya hivyo anafungua mstari huu: chanzo cha hekima si kanuni, ni Mtu.

Kioo

Unaijua ile hali ya kujaribu kuwa mwerevu wa kutosha ili maisha yasikuponyoke. Unahesabu bajeti mara tatu, unapanga mustakabali wa watoto wako hadi mwaka wa 2040, unasoma vitabu vya uongozi ili usije ukafanya kosa la kumwaga heshima yako kazini. Hakuna ubaya katika hilo. Lakini mstari huu unagusa mahali pa ndani zaidi: je, chini ya mipango yote hiyo kuna hofu isiyo ya Mungu, hofu ya kupoteza udhibiti? Maji ya kuiba ni matamu kwa sababu yanaahidi njia ya mkato, uhuru bila utii, matokeo bila kusubiri. Mstari huu haukatai akili yako; unaiweka mahali pake, chini ya Mtakatifu. Leo, nenda mahali pa faragha, sema kwa sauti maneno haya: "Mungu, wewe ni Mtakatifu, mimi si wewe," kisha kaa kimya dakika tano bila kuomba kitu chochote.

Swali

Kwa nini hofu? Kwa nini si upendo, au imani, au shukrani kama chanzo cha hekima? Tunapenda Mungu wa faraja, na kwa kweli yeye ni Baba. Lakini Maandiko yanakataa kutuachia Mungu tunayeweza kumbeba mfukoni. Kuna kitu ndani ya utakatifu wake kinachotufanya tuinamishe uso, siyo kwa sababu yeye ni katili, bali kwa sababu yeye ni mkuu kupita kipimo chetu. Labda tatizo ni kwamba tumeigawa hofu na upendo, wakati Biblia haifanyi hivyo. Hofu hii siyo kukimbia; ni kukaribia kwa magoti. Sitakuahidi kwamba maelezo haya yanaondoa usumbufu wote. Baadhi ya mambo yanabaki wazi. Na pengine ni sawa kwamba mstari unaozungumzia kumjua Mtakatifu usiweze kuelezwa kikamilifu na sisi tulio wasiofunzwa.

Maandiko Mengine

Ayubu, baada ya sura nzima ya kutafuta hekima kwenye migodi na kwenye vilindi vya bahari, anafikia hitimisho lile lile: kumcha Bwana, huko ndiko hekima. Ni muhimu kwamba hitimisho hilo linakuja baada ya kupoteza kila kitu, siyo kabla. Hekima ya Mithali imethibitishwa katika jivu la Ayubu. Kisha kuna Paulo katika Wakorintho wa kwanza, akisema kwamba upumbavu wa Mungu una hekima kuliko wanadamu, na kwamba msalaba ndiyo hekima iliyofichwa. Chukua mistari hiyo pamoja na Mithali 9:10 na utaona picha moja: chanzo cha hekima hakiko mahali tunapotarajia. Hakiko kwenye maktaba wala kwenye mafanikio. Kiko pale mtu anaposimama mbele za Mungu mikono mitupu.

Mhusika Mkuu

Katika mstari huu Mungu hazungumzi; anatajwa tu, kwa jina la "Mtakatifu." Ni jambo la ajabu kwamba katika sura iliyojaa sauti, mialiko, kelele za mwanamke mpumbavu na wito wa Hekima, yule wa kweli anakaa kimya. Hasimami mlangoni akipiga kelele. Hashindani na sauti nyingine. Utakatifu wake ni wa aina inayodai ukaribie wewe, siyo yeye akufuate kwa maneno matamu. Na hapo ndipo tofauti kati ya meza mbili inaonekana: moja inakuvutia kwa siri na utamu, nyingine inakusubiri kwa utulivu wa mwenye nyumba aliyekwisha kuandaa kila kitu. Mungu wa mstari huu ni mwenye subira, mkuu, asiye na haraka ya kujitetea. Hicho ndicho kinachomfanya awe wa kuogopwa, na wa kupendwa.

Maswali ya Kutafakari

Ni wapi katika maisha yangu ninatafuta hekima kama ujuzi wa kunisaidia kudhibiti mambo, badala ya kama matunda ya kumjua Mtakatifu?

Kama hofu ya Mungu ni chanzo na siyo kilele, ni nini kinachopaswa kubadilika katika jinsi ninavyoanza siku yangu?