Yona 3

Maelezo

Hii ni sura ya pili ya safari ya Yona, na ni tofauti kabisa na ya kwanza. Mara ya kwanza Mungu alimwambia aende Ninawi, akakimbia upande mwingine, akatupwa baharini, akamezwa na samaki mkubwa. Sasa, baada ya hayo yote, neno la Bwana linamjia tena, karibu na maneno yaleyale ya awali. Mungu hamwachi Yona kwenye kosa lake. Anampa nafasi ya pili.

Wakati huu Yona anatii. Hakuna maelezo ya hisia zake, hakuna shauku wala furaha, andiko linasema tu kwamba “akaondoka akaenda.” Ninawi ilikuwa mji mkubwa sana, wa siku tatu za mwendo, mji wa dola ya Ashuru, taifa lililojulikana kwa ukatili na vita dhidi ya Israeli. Yona anaingia siku ya kwanza, anatangaza ujumbe mfupi kabisa: siku arobaini, na mji utaangamizwa. Hakuna wito wa toba ndani ya maneno hayo, ni tangazo la hukumu tu.

Lakini kinachotokea baadaye ni cha kushangaza. Watu wa Ninawi, wageni kwa Mungu wa Israeli, wanaamini ujumbe huo. Wanafunga, wanavaa magunia, kutoka mkubwa hadi mdogo. Hata mfalme, aliyekuwa na mamlaka yote, anashuka kutoka kiti chake, anavua vazi lake la enzi, anajivika magunia, anaketi kwenye majivu. Anatoa amri kwa mji wote, hata wanyama wafunge chakula na kuvaa magunia. Sio ibada ya nje tu, mfalme anasema wazi: “kila mtu ageuke na kuacha njia yake mbaya na kutoka katika udhalimu uliyopo mikononi mwake.” Wanatambua kwamba tatizo halikuwa la ibada, lilikuwa la maisha yao, jinsi walivyotendeana.

Mfalme hana uhakika wa matokeo. Anasema, “Nani anajua? Mungu anaweza kurejea na kubadili mawazo yake.” Hakuna dhamana, hakuna mkataba na Mungu, ni tumaini tu lisilo na hakika kamili. Na Mungu anaitikia. Andiko linasema Mungu “akaona yale waliyoyafanya,” si maneno yao tu bali matendo yao, na akabadili mawazo yake juu ya adhabu.

Maana Yake

Sura hii inavunja fikra nyingi tulizozizoea. Kwanza, inaonyesha kwamba Mungu anaweza kumtumia mtu ambaye hana moyo kamili katika kazi hiyo. Yona hakuenda kwa upendo kwa Waninawi, tutaona hilo wazi katika sura inayofuata. Alienda kwa utii wa lazima zaidi kuliko wa moyo. Hata hivyo, Mungu anafanya kazi kupitia utii huo wa nusu-nusu. Hili ni kichocheo cha kufikiri, kwa sababu mara nyingi tunasubiri tuwe na moyo mkamilifu kabla ya kutenda lolote kwa ajili ya Mungu. Yona anatuonyesha kwamba Mungu haitaji ukamilifu wetu wa kihisia ili afanye kazi yake.

Pili, toba ya Ninawi inatuonyesha kitu muhimu kuhusu Mungu mwenyewe. Hukumu aliyoitangaza kupitia Yona haikuwa neno lisilobadilika kama sheria ya asili, ilikuwa tangazo lililokusudiwa kuzalisha mabadiliko. Mungu wa Biblia si mtu anayefurahia kuadhibu. Anataka toba, anataka watu wageuke. Na anapoona mabadiliko ya kweli, si maneno matupu bali matendo, anajibu kwa rehema. Hii haimaanishi Mungu ni asiyetabirika au anayebadilika kihalisi katika tabia yake ya kimaadili. Inamaanisha kwamba Mungu ni hai, anahusiana na watu wake kwa uhalisia, si kwa mfumo wa kiotomatiki.

Uzi Unaounganisha

Simulizi hii inatuelekeza mbele ya wakati wake. Waninawi walikuwa watu wasio na agano na Mungu wa Israeli, watu wa mataifa, hata hivyo Mungu anawajali na kuwapa nafasi ya kutubu. Hii ni dirisha la ukweli mkubwa zaidi utakaofunuliwa baadaye, kwamba wokovu wa Mungu haukuwa kwa taifa moja tu bali kwa mataifa yote. Yesu mwenyewe, katika Injili, aliwataja Waninawi kama mfano wa watu waliotubu kwa mahubiri finyu ya Yona, akisema kizazi chake hakikuwa na msamaha wa kutokutubu wanapokuwa na kitu kikubwa kuliko Yona kati yao, yaani yeye mwenyewe.

Zaidi ya hayo, mfalme wa Ninawi anasema, “Nani anajua? Mungu anaweza kurejea.” Hakuwa na uhakika. Lakini sisi, upande huu wa msalaba, hatuna kutumaini tu, tuna uhakika. Kifo na ufufuo wa Yesu Kristo ni jibu la kudumu kwa swali hilo la mfalme. Mungu hakubadilisha tu mawazo yake wakati mmoja Ninawi, alifungua njia ya kudumu ya msamaha kupitia Mwanae. Toba haiongozi tena kwenye matumaini ya kutokuwa na uhakika, inaongoza kwenye msalaba ambao tayari umesimama.

Kwa Ajili Yako

Labda unajisikia kama Yona mara nyingi, unatii lakini bila moyo kamili, unafanya kilichotakiwa lakini roho yako iko mbali. Sura hii inakuhakikishia kwamba Mungu bado anaweza kutumia utii wako, hata kama si mkamilifu. Lakini pia inakuuliza swali gumu zaidi: ikiwa Waninawi, watu wasiomjua Mungu, waliweza kugeuka mara moja waliposikia neno, kwa nini sisi mara nyingi tunachelewa kutubu, hata tukiwa tumelijua neno la Mungu maisha yetu yote?

Fikiria eneo maalum la maisha yako ambalo unajua halijampendeza Mungu, tabia, uhusiano, mawazo yanayorudia rudia. Toba ya kweli, kama ile ya Ninawi, si hisia za muda mfupi, ni mabadiliko halisi ya mwenendo. Je, uko tayari kuvua “vazi” la kiburi chako na kukubali unahitaji kubadilika, si kwa maneno tu bali kwa vitendo?

Zungumzeni Kuhusu Hili

Kwa nini unadhani watu wa Ninawi, wasiomjua Mungu wa Israeli, waliitikia haraka zaidi kuliko watu wengi wanaomjua Mungu leo?

Kuna eneo gani la maisha yako ambalo unajua linahitaji toba ya kweli, si maneno tu bali mabadiliko ya matendo?

Kuomba Pamoja

Bwana, tunakushukuru kwa sababu wewe ni Mungu unayesikia hata sala isiyo na uhakika kamili. Tusamehe pale tunapotii kwa nusu moyo au tunapochelewa kugeuka. Tupe moyo wa Waninawi, ulio tayari kuvua kiburi na kubadilika kweli. Asante kwa sababu kupitia Yesu Kristo hatuhitaji tena kusema “Nani anajua,” bali tunajua kwa hakika kwamba rehema yako inatupokea. Amina.