2 Wafalme 2:19

Maandiko Yenyewe

Elisha ndio kwanza amevuka Yordani akiwa na vazi la Eliya mkononi, na kabla hajapata kupumzika, wazee wa mji wanamjia na jambo lisilo la kinabii hata kidogo: maji. "Ona, tunakuomba, hali ya mjini hapa ni pazuri, kama bwana wangu awezavyo kuona, lakini maji ni mabaya na hiyo nchi haiwezi kuzaa matunda." Ni malalamiko yaliyofunikwa kwa heshima. Mji ni mzuri, mahali pake ni pazuri, mitende na vivuli vipo; lakini chemchemi inayoufanya mji uwe mji inaua badala ya kuhuisha. Mimba zinaharibika, mazao yananyauka, na kizazi kimoja baada ya kingine kinaishi mahali pazuri penye kifo kilichofichika chini ya ardhi. Hawaombi muujiza kwa maneno mengi. Wanaeleza tu hali halisi, na wanamwachia mtu wa Mungu aamue.

Kiini

Hapa kuna teolojia nzito iliyofichwa katika tatizo la kawaida. Mungu wa Israeli si Mungu wa roho peke yake; ni Muumba ambaye aliumba maji kabla hajaumba mwanadamu, na ambaye aliiita dunia njema. Kwa hiyo maji yanapokuwa "mabaya" na nchi ikashindwa kuzaa, kitu zaidi ya kemia kimeharibika: uumbaji wenyewe unaugua. Agano la Mungu na watu wake daima liliguswa na udongo, mvua, mazao na uzazi; baraka na laana hazikuwa hisia bali mavuno. Ndiyo maana watu wa Yeriko wanamwendea nabii, si mhandisi. Wanajua kwamba chanzo cha uhai kinahitaji kuguswa na yule aliye chanzo cha uhai. Na jambo la kushangaza ni kwamba Mungu hamkatai mji huu uliowahi kulaaniwa; neema yake inafika mpaka kwenye chemchemi, pale ambapo kifo kilikuwa kimejificha kimya kimya.

Uzi Unaounganisha

Yeriko si mji wowote tu. Ni mji wa kwanza ulioanguka mbele ya Israeli, na ni mji ambao Yoshua aliutamkia laana nzito kwamba yeyote atakayeujenga tena atailipa kwa wanawe. Maji mabaya na nchi isiyozaa ni kivuli cha laana ile ikiendelea kunong'ona chini ya ardhi. Na hapa, bila mtu kuomba msamaha, bila sadaka, bila sharti, Mungu anaingilia kati na kuponya chanzo. Hivi ndivyo neema inavyofanya kazi katika Maandiko yote: haiponyi dalili, inashuka mpaka kwenye chemchemi. Ni mwelekeo uleule unaokamilika katika Kristo, ambaye hakuja kuboresha tabia za watu bali kuponya moyo ambao kutoka kwake uhai wote unatiririka. Na ni mwelekeo unaoishia katika ahadi ya mwisho ya Biblia: mto wa maji ya uzima, na laana haipo tena.

Kioo

Fikiria jinsi wazee wa Yeriko wanavyoanza: mji ni mzuri. Wanasema kweli. Mitende ipo, barabara zipo, soko linafanya kazi. Ndivyo tunavyoanza sisi pia tunapoulizwa hali yetu. Ndoa inaendelea. Kazi inakwenda. Watoto wanasoma. Na hilo ni kweli, lakini si kweli yote, kwa sababu kuna chemchemi fulani ndani yetu ambayo imekuwa chungu kwa miaka, na kila kitu kinachotoka humo kinazaa kidogo tu au hakizai kabisa. Uchungu dhidi ya ndugu. Deni ambalo mke wako hajui. Hofu inayokufanya ufanye kazi usiku na usiku. Jambo la ajabu kuhusu wazee hawa ni ujasiri wao wa kutaja tatizo lilipo hasa, si lilipoonekana. Leo, andika kwenye karatasi sentensi moja tu: "Chemchemi yangu iliyoharibika ni…" kisha isome kwa sauti mbele za Mungu, na uichome au uitupe.

Mazingira

Tuko katika ufalme wa kaskazini, miaka ya nyumba ya Ahabu, wakati ibada ya Baali ilipokuwa ikidai kwamba mvua, mazao na uzazi ni mali yake. Swali la nani anatoa uhai lilikuwa swali la kisiasa na la kiuchumi, si la kidini tu. Yeriko ulikuwa umejengwa upya katika kizazi hicho, mji wa chemchemi moja kubwa inayoutegemeza kila kitu; maji yakiharibika, mji unakufa polepole. Na Elisha ni mgeni katika nafasi yake, saa chache tu tangu avuke Yordani. Wazee wanamwita "bwana wangu," lugha ya heshima inayoficha jaribio: je, roho ya Eliya kweli imepumzika juu ya huyu? Ombi lao ni la kistaarabu, lakini ni mtihani wa wazi kuhusu kama Mungu bado anatenda kazi Israeli.

Swali Gumu

Kwa nini chemchemi hii, na si nyingine? Vijiji vingi vya Israeli vilikuwa na maji mabaya; mabonde mengi hayakuzaa. Hakuna sababu inayotolewa kwa nini Yeriko inapokea rehema, hasa Yeriko, mji uliolaaniwa. Na usumbufu unakuwa mkubwa zaidi tunaposoma mistari michache mbele, ambapo nabii yuleyule anatamka laana na dubu wanatoka kichakani. Mkono uleule unaoponya unaweza kuumiza. Tungependa kanuni inayoeleza ni lini Mungu hufanya nini, lakini maandiko hayatupi kanuni; yanatupa matukio. Tunachoweza kusema kwa uaminifu ni hiki tu: hakuna mahali palipolaaniwa sana kiasi cha kuwa nje ya uwezo wake wa kuponya. Lakini kwa nini leo hapa na si kule, Biblia inanyamaza, na ni afadhali tukae na ukimya huo kuliko kuujaza kwa maelezo mazuri yasiyo ya kweli.

Maandiko Yanayoitikia

Laana ya Yoshua juu ya Yeriko ndiyo msingi ambao mstari huu unausimamia; bila hiyo, maji mabaya ni bahati mbaya tu, lakini pamoja nayo, ni historia ya hukumu inayobebwa na ardhi. Na upande mwingine, mazungumzo ya Yesu na mwanamke Msamaria kando ya kisima yanaendeleza sitiari ileile hasa: mtu anayesimama kwenye chanzo cha maji na kuzungumza juu ya kiu isiyokwisha. Yeriko inapata chemchemi iliyoponywa inayodumu "hata leo," kama mwandishi anavyosema; Samaria inapewa ahadi ya chemchemi inayobubujika ndani ya mtu mwenyewe. Vyote viwili ni kazi ya Mungu yuleyule anayekataa kuacha chanzo cha uhai kibaki chungu.

Tafakari

Ni wapi maishani mwangu ninaposema kwa haraka "hali ni nzuri," huku nikijua kwamba tatizo halisi liko kwenye chemchemi na si kwenye mazao?

Watu wa Yeriko walimwendea mtu wa Mungu kabla ya kutafuta suluhisho lingine lolote. Je, mimi humwendea Mungu kwanza, au baada ya kila kitu kingine kushindikana?