Mwanzo 17:21

Andiko Lenyewe

Mungu amemsikia Abrahamu akiombea Ishmaeli, na amemjibu kwa ukarimu: baraka, uzao, viongozi kumi na wawili, taifa kuu. Kisha analeta neno moja linalobadilisha kila kitu: "Lakini agano langu nitalifanya imara na Isaka, ambaye Sarai atazaa kwako majira haya mwakani." Baraka ni jambo moja; agano ni jambo jingine. Na agano linakwenda kwa mtoto ambaye bado hajazaliwa, kwa mwanamke aliye na miaka tisini, katika tarehe ambayo Mungu mwenyewe ameweka.

Kiini

Mstari huu unatenganisha mambo mawili ambayo sisi huwa tunayachanganya kila mara: baraka na agano. Ishmaeli anapata mengi, na hakuna dharau ndani yake; Mungu anasema wazi "nimekusikia." Lakini agano halitolewi kwa msingi wa juhudi, wala haki ya mzaliwa wa kwanza, wala mpango wa busara wa Abrahamu na Sara wa kumtumia Hagari. Neno la Kiebrania linalotumika hapa, aqim, lina maana ya kusimamisha, kuinua kitu kisimame imara. Mungu ndiye anayesimamisha agano lake; halijengwi kutoka chini kwenda juu. Na anasimamisha juu ya mtoto asiyewezekana kibiolojia, aliyeahidiwa tu, aliyepokelewa kwa kicheko cha Abrahamu katika mstari wa kumi na saba. Hii ndiyo namna Mungu anavyofanya kazi: si kupitia kile tunachoweza kuzalisha, bali kupitia kile anachoahidi.

Uzi wa Ahadi

"Majira haya mwakani." Mungu anaweka tarehe. Agano halitundikwi hewani; linabebwa na mtoto atakayezaliwa siku fulani, kwa mwanamke fulani, katika mwili halisi. Ndipo unapoanza kuona umbo ambalo baadaye litakuja kwa ukamilifu. Isaka ni mtoto wa ahadi, mzaliwa wa tumbo lililokufa, aliyeitwa jina lake kabla ya kutungwa mimba, ambaye juu yake agano la milele linasimama. Kila kitu hapa ni kivuli cha kile kitakachotokea baadaye: mwana mwingine aliyetajwa jina kabla ya kuzaliwa, kwa mwanamke ambaye kwake kuzaa hakukuwezekana, katika wakati uliopangwa na Mungu. Paulo anaposema katika Wagalatia kwamba wakati ulipowadia Mungu alimtuma Mwanawe, anafuata mstari uleule wa mawazo: Mungu hufunga agano lake katika mtu mmoja aliyeahidiwa, si katika wingi wa uzao. Isaka hatoshi kubeba agano la milele. Yesu anatosha.

Kioo

Kuna Ishmaeli katika maisha ya kila mmoja wetu: kile tulichokitengeneza wenyewe kwa sababu Mungu alichelewa. Kazi uliyoichagua kwa hofu ya kukosa. Uhusiano ulioufunga haraka kwa sababu upweke ulikuwa mzito. Mpango wa kifedha uliokusudia kukuhakikishia kile ambacho hukuamini Mungu atakupa. Na kama Abrahamu, tunataka Mungu abariki kile tulichokijenga: "Lau Ishmaeli angeweza kuishi kabla yako!" Jibu la Mungu ni la ajabu, laini na kali kwa wakati mmoja. Anabariki. Kweli anabariki. Lakini haweki agano lake pale. Agano linabaki kwenye ahadi, na ahadi inakuja kwa wakati wake, si kwa wako. Hii inaumiza pale unapotambua kwamba kitu ulichokitegemea zaidi maishani mwako ni Ishmaeli wako, si Isaka wa Mungu.

Leo, andika kwenye karatasi jina moja la kitu ulichokijenga kwa nguvu zako ukiwa umechoka kusubiri, kisha sema kwa sauti mbele za Mungu: "Hiki nakiweka chini ya baraka yako, lakini tumaini langu si hapa."

Swali

Kwa nini Ishmaeli? Yeye hakuchagua kuzaliwa kwa Hagari. Hakuwa na sehemu katika kutokuwa na subira kwa wazazi wake. Na hata hivyo mstari huu unamwacha nje ya agano, na maneno "Lakini agano langu" yanamgusa kama mlango unaofungwa. Ni rahisi kusema kwamba Mungu ana haki ya kuchagua, na ni kweli. Lakini si rahisi kukaa na uchungu wa uchaguzi huo, hasa unapokuwa upande usiochaguliwa. Maandiko hayafichi jambo hili wala hayaliponyi kwa maelezo laini. Kile kinachoweza kusemwa ni hiki: Mungu anamsikia Ishmaeli, anambariki, na baadaye jangwani anamwona Hagari na kumwokoa mwanawe. Uchaguzi wa Mungu si kutupilia mbali. Lakini kwa nini mmoja na si mwingine, andiko haliniambii, na sitajifanya najua.

Sauti Nyingine za Maandiko

Kicheko cha Abrahamu katika mstari wa kumi na saba kinarudi katika Mwanzo 21 pale Isaka anapozaliwa, na wakati huo kinabadilika: kicheko cha mashaka kinakuwa kicheko cha shangwe, na Sara anasema kila asikiaye atacheka pamoja naye. Hii ndiyo namna ahadi za Mungu zinavyofanya kazi ndani ya moyo wa mwanadamu; zinaanza kama jambo la kuchekesha na kuishia kama sababu ya furaha. Na katika Warumi 9, Paulo anachukua mstari huu wetu moja kwa moja kuthibitisha kwamba si watoto wa mwili walio watoto wa Mungu, bali watoto wa ahadi. Yaani: mstari huu haukuwa kuhusu Isaka pekee. Ulikuwa unatengeneza njia ya kuelewa jinsi mtu yeyote, hata wewe, anavyoingia katika agano.

Muktadha

Abrahamu ana miaka tisini na tisa. Miaka ishirini na minne imepita tangu Mungu alipomwita Haruni akiwa Uru, na bado hakuna mrithi kutoka kwa Sara. Katika ulimwengu wa Mashariki ya Kale, mwanaume asiye na mrithi alikuwa mtu bila kesho; ardhi, jina na heshima vyote vilipita kwa mwana. Ishmaeli, sasa mwenye miaka kumi na mitatu, alikuwa jibu la kimantiki kabisa, na kwa desturi za wakati ule alikuwa halali kabisa kama mrithi kupitia mjakazi. Ndiyo maana ombi la Abrahamu si la kipuuzi; ni la busara. Mungu anaingilia busara hiyo, anabadilisha majina ya wote wawili, anaweka alama ya tohara katika miili yao, na anaweka tarehe. Agano si makubaliano kati ya washirika sawa; ni Mungu akijifunga kwa watu ambao hawana cha kutoa isipokuwa kuamini.

Tafakari

Ni sehemu gani ya maisha yangu ninayoiombea kwa maneno ya Abrahamu: "Lau Ishmaeli angeweza kuishi kabla yako"?

Kama agano la Mungu linasimama juu ya kile anachoahidi na si juu ya kile ninachoweza kuzalisha, ni nini kinachobadilika katika jinsi ninavyoanza kesho asubuhi?