Mambo ya Walawi 25:35

Maandiko Yenyewe

Ni jioni, na mtu unayemjua anasimama mlangoni pako. Mikono yake ni mikavu kwa kazi, lakini shamba lake limekwisha; alilazimika kuliuza mwaka jana. Sasa hana hata cha kupanda. Torati inamwambia yule aliye ndani ya nyumba: "Ikiwa mwananchi mwenzako anakuwa masikini, kiasi kwamba hawezi kujihudumia, nawe utalazimika kumsaidia kama vile ungemsaidia mgeni au mwingine yeyote kutoka nje aishie miongoni mwenu." Hakuna ombi hapa, hakuna pendekezo. Ni amri: mshike, msimamishe, usimwache aanguke kabisa.

Kiini

Tazama neno lililofichika ndani ya amri hii: kumshika mkono. Picha yake si ya kutoa sadaka kutoka mbali, bali ya kumkamata mtu anayeteleza kabla hajafika chini. Mungu hataki huruma inayotolewa baada ya maafa; anataka mkono unaozuia maafa. Na kigezo anachotoa ni cha kushangaza: umtendee "kama vile ungemsaidia mgeni." Yaani, yule ambaye hana ukoo hapa, hana ardhi ya urithi, hana mtu wa kumtetea. Israeli walipaswa kuwa na tabia iliyojengeka ya kumhifadhi asiye na kinga. Umaskini wa ndugu yako haukufanyi wewe kuwa bwana wake; unakufanya kuwa mlinzi wake. Hii ndiyo tofauti kati ya jamii inayotii Mungu na soko linalojiendesha lenyewe.

Uzi Unaounganisha

Sura hii yote inasimama juu ya sentensi moja ya Mungu: "ardhi ni mali yangu. Ninyi nyote mu wageni na wakazi wa muda juu ya ardhi yangu" (mstari 23). Ndio maana huwezi kumkandamiza jirani yako aliyefilisika; wewe pia ni mpangaji hapa. Na sababu inayotolewa mistari michache mbele ni ukombozi kutoka Misri: Mungu aliyewatoa utumwani ndiye anayewaambia wasimfanye mwenzao mtumwa. Hapa ndipo kivuli cha Kristo kinapoonekana bila kulazimishwa. Yubile ni mfumo wa kurudisha watu kwenye urithi wao; Yesu alipoanza huduma yake alijitangaza kuwa mwaka wa neema ya Bwana. Yeye ndiye jamaa wa karibu anayelipa deni ambalo mtu hawezi kujilipia. Amri ya kumshika ndugu anayeteleza ni kivuli cha mkono uliokuja kutushika sisi.

Kioo

Sisi tuna lugha nyingi za kujitoa kwenye amri hii. "Alijitakia mwenyewe." "Hakupanga vizuri." "Nikimsaidia mara moja, atarudi tena." Torati haikatai kwamba maskini anaweza kuwa na sehemu ya lawama; inakataa tu kwamba lawama hiyo inakupa haki ya kuachana naye. Fikiria yule jamaa anayekuepuka kwenye mazishi kwa sababu anajua ana deni kwako. Fikiria mfanyakazi mwenzako ambaye mshahara wake haufiki mwisho wa mwezi na wewe unajua. Fikiria dada wa kanisani anayelipia karo kwa kukopa kwa riba ya kutisha. Amri hapa si "mhurumie moyoni." Ni "mshike." Leo, kabla jua halijazama, mpigie simu mtu mmoja unayemjua anahangaika kifedha, na usimwulize maswali ya kumhoji; muulize tu, "Nikusaidieje wiki hii?" kisha nyamaza na msikilize.

Mhusika Mkuu

Mhusika mkuu hapa si tajiri wala maskini; ni Mungu anayezungumza. Na sauti yake ina kitu cha ajabu: anajua ni nini kitatokea kwa watu wake wakati wa shida. Anajua wivu unavyoumbuka, jinsi mtu mmoja anavyoweza kununua shamba la mwenzake kwa bei ya njaa. Kwa hiyo hasemi tu "pendaneni"; anaingia kwenye maelezo ya mikataba, riba, na miaka. Mungu wa Walawi ni Mungu anayejali hesabu za pesa kwa sababu anajua pesa ndipo mioyo inapooza. Naye anajitambulisha tena na tena: "Mimi ndimi Yahweh Mungu wako, aliye kuleta wewe kutoka nchi ya Misri." Ni kama baba anayerudia jina lake ili mtoto asisahau ni nyumba gani anayotoka. Tabia yake ni utoaji; anataka watu wake wafanane naye.

Sauti Nyingine za Maandiko

Kitabu cha Ruthu ni Walawi 25 kikitembea. Naomi na Ruthu wanarudi bila ardhi wala mume, na Boazi anafanya hasa yale ambayo mstari huu unadai: anamshika mgeni, kisha anakuwa jamaa wa ukombozi anayerudisha shamba na jina. Kinyume chake ni Nehemia 5, ambapo Wayahudi waliorudi kutoka uhamishoni wanawakopesha ndugu zao kwa riba mpaka wanawauza watoto wao. Nehemia anakasirika kwa sababu anajua sura hii ya Walawi. Nataja mifano hii miwili kwa sababu inaonyesha kuwa amri hii haikubaki kwenye karatasi; ilijaribiwa katika historia halisi, ikashinda mara moja na ikaanguka mara nyingine. Kanisa nalo linasimama katika jaribio hilo hilo.

Wasikilizaji wa Kwanza

Waliosikia maneno haya kwa mara ya kwanza walikuwa watu waliokuwa hawajaingia bado katika nchi. Hawakuwa na shamba, hawakuwa na mavuno, walikuwa wanategemea mana. Kwao, "mgeni" halikuwa neno la kitabu; wao wenyewe walikuwa wageni Misri, na walikumbuka ni nini maana ya kuwa mtu asiye na haki ya kudai chochote. Katika ulimwengu wa Mashariki ya Kale, deni lililoshindwa lilimfanya mtu kuwa mali ya mkopeshaji, na hakuna aliyeona ubaya wowote. Israeli waliambiwa kuishi tofauti kabisa. Sikio lililosikia amri hii lilisikia pia tishio la kimya: ukimkandamiza ndugu yako, unakuwa Farao katika nchi ambayo Mungu alikutoa kwa Farao.

Maswali ya Kutafakari

Ni nani anayeteleza karibu nawe sasa hivi, ambaye umeamua kutomshika kwa sababu unahofia gharama au usumbufu?

Kama ardhi na mali yako yote ni ya Mungu na wewe ni "mkazi wa muda," ni uamuzi gani wa kifedha ungeubadilisha wiki hii?