Hesabu 23:23

Maandiko

Juu ya Mlima Pisga, na harufu ya mafahali saba waliochomwa bado ikining'inia hewani, Balaki anasubiri maneno ya laana aliyoyalipia. Yanayotoka kinywani mwa Balaamu ni kinyume kabisa: hakuna mbinu ya uaguzi, hakuna nguvu ya uchawi, itakayoshika kwa Yakobo wala kumdhuru Israeli. Badala ya laana kuwafunika, kutakuwa na jambo jingine linalozungumzwa kuhusu taifa hili; watu watatazama kutoka mbali, watashangaa, na maneno yatakayosemwa ni haya: "Tazama kile ambacho Mungu amefanya!" Yaani, kile ambacho Balaki alitegemea kiwe habari ya aibu ya Israeli kinageuka kuwa habari ya utukufu wa Mungu. Mfalme alitaka silaha ya kiroho; anapewa badala yake tangazo la kwamba silaha hiyo haina nguvu.

Kiini

Hapa ndipo dini ya kuendesha inapogongana na Mungu anayeamua. Uganga na uchawi ni njia za kulazimisha ulimwengu wa roho ufanye unachotaka: sadaka sahihi, mahali sahihi, mtaalamu sahihi. Balaki anafanya yote matatu, mara tatu, na hakuna kinachosogea. Sababu imetajwa mstari mmoja kabla: "Mungu siyo mtu, kwamba umdanganye, au mwanadamu awezaye kubadili mawazo." Usalama wa Israeli hautegemei uchaji wao, nguvu zao, wala ujuzi wao wa kiroho; unategemea uamuzi wa Mungu uliotamkwa. Hii ni neema katika sura yake ya kale: watu wanaolindwa si kwa sababu wamestahili, bali kwa sababu Mungu amesema. Na matokeo yake si sifa kwa Israeli bali mshangao kwa Mungu, kwa sababu hakuna sehemu ya wokovu huu inayoweza kudaiwa na mwanadamu yeyote.

Uzi Unaounganisha

Kumbuka mahali tulipo katika hadithi: Israeli wamepiga kambi tambarare za Moabu, hawajui kabisa kwamba juu ya milima kuna mfalme aliyeajiri mtaalamu wa laana ili awafutilie mbali. Wako mahemani, wanapika, wanagombana, wanalala. Ulinzi wao unafanyika juu ya vichwa vyao bila wao kujua lolote. Huu ni mfano wa kwanza wa kile Injili itakachokiita ukombozi: vita inayopiganwa na Mungu upande wetu wakati sisi tunaishi maisha ya kawaida. Na mstari huu unaelekeza mbele zaidi. Laana ambayo hakuna mganga aliyeweza kuileta juu ya Israeli, Israeli watajiletea wenyewe kwa uasi; na hapo ndipo Mwana atakapoibeba. Balaamu anatangaza kwamba laana ya kutoka nje haiwezi kushika. Msalaba unatangaza kwamba hata laana ya kutoka ndani imebebwa na mwingine.

Kioo

Sisi hatuajiri waganga, lakini tunajua vizuri hofu ya Balaki: hisia kwamba kuna kitu nje ya uwezo wetu kinachoweza kutuangamiza, na kwamba lazima tupate mbinu ya kukizuia. Ndiyo maana tunahesabu sadaka zetu kimya kimya: nimeomba asubuhi, nimetoa zaka, nimemsamehe yule, basi labda mwaka huu utakuwa salama. Tunapofukuzwa kazi, mtoto anapopotea, matokeo ya kipimo yanapochelewa, tunarudi kwenye madhabahu saba, tukidhani tatizo ni idadi au mahali. Mstari huu unakata mzizi wa hesabu hiyo. Usalama wako si zao la juhudi zako za kiroho; ni neno la Mungu juu yako. Leo, chukua dakika tano: andika kwenye karatasi jambo moja unaloliogopa likakuharibia maisha, kisha andika chini yake maneno haya kwa mkono wako, "Tazama kile ambacho Mungu amefanya," na uweke karatasi hiyo mahali utakapoiona kesho asubuhi.

Wasifu

Wasikilizaji wa kwanza wa hadithi hii walikuwa kizazi kilichokuwa kikiingia Kanaani, kisha vizazi vilivyofuata vikiishi kati ya majirani waliochukua uaguzi kwa uzito mkubwa. Katika ulimwengu wa kale, laana ya mtaalamu maarufu haikuwa ushirikina wa kipuuzi; ilikuwa kama silaha ya kivita, ililipiwa fedha nyingi na kuogopwa kama jeshi. Kusikia kwamba mfalme wa Moabu alitumia mali yake yote kwa jambo lililoshindwa kabisa ni faraja ya aina ya pekee kwa taifa dogo lisilo na ngome. Pia kulikuwa na kejeli waliyoisikia: nabii wa kigeni, aliyelipwa na adui, analazimika kutamka baraka. Hata kinywa kilichonunuliwa hakiwezi kumpinga Mungu aliyesema.

Swali

Kama hakuna uchawi unaoweza kumdhuru Israeli, kwa nini sura mbili baadaye watu elfu ishirini na nne wanakufa pale Peori, na Balaamu mwenyewe ndiye aliyeshauri mtego huo? Jibu la haraka ni kwamba laana ilishindwa lakini ushawishi ulifaulu, na hilo ni kweli. Lakini halifuti uchungu. Mstari huu hautuahidi kwamba hakuna kitakachotudhuru; unatuahidi kwamba nguvu za giza haziwezi kulazimisha hukumu ambayo Mungu hajaitamka. Hatari kubwa ya Israeli haikuwa juu ya mlima bali ndani ya mahema yao. Ulinzi wa Mungu ni wa kweli na si wa kichawi; hauondoi wajibu wa uaminifu. Hilo linabaki gumu, na maandiko hayajaribu kulilainisha.

Undani

Neno linalobeba uzito wote hapa ni "Tazama." Si maelezo, ni mwaliko wa kuinua macho. Katika sura hii nzima, kutazama ni tendo la kudumu: Balaamu anatazama kutoka juu ya miamba, Balaki anampandisha mlima mwingine ili aone sehemu tu ya watu, na sasa mataifa yanaitwa kutazama. Lakini kile watakachoona si Israeli; ni "kile ambacho Mungu amefanya." Balaki alitumaini watu watatazama Israeli na kuona aibu. Mwishowe watu watatazama Israeli na kumwona Mungu. Ndiyo kusudi la taifa hilo tangu mwanzo, na ndiyo kusudi la kanisa leo: si kuvutia macho kwetu, bali kuwa mahali ambapo mtu anaposimama na kuangalia, anashangaa kazi ya Mungu.

Tafakari

Ni "madhabahu saba" zipi unazozijenga tena na tena, ukitumaini kwamba juhudi zako za kiroho zitakununulia usalama ambao tayari Mungu amekwisha kuutamka juu yako?

Mtu akitazama maisha yako kwa mwaka uliopita, atavutiwa na uwezo wako, au atalazimika kusema, "Tazama kile ambacho Mungu amefanya"?