Jonas 4

Ang Paliwanag

Nang magsisi ang Nineve at hindi ito winasak ng Diyos, hindi natuwa si Jonas. Nagalit siya, at hindi basta-basta lang, kundi "labis." Sa panalangin niya, lumalabas kung ano talaga ang nasa puso niya: alam na niya mula pa noong una na ganito ang gagawin ng Diyos. Kaya siya tumakas patungong Tarsis noong una. Hindi niya gustong maligtas ang Nineve, dahil kilala niya ang bansang ito. Ang Nineve ay kabisera ng Asiria, ang bansang mamang mananakop, ang kaaway ng Israel. Para kay Jonas, hindi ito abstract na "makasalanan sa malayo." Ito yung mga taong pumapatay, nananakot, sumisira. At ngayon, dahil lang nagsisi sila nang tatlong araw, patatawarin sila ng Diyos? Para kay Jonas, mas gugustuhin pa niyang mamatay kaysa makita iyon.

Interesante, hindi sinaway agad ng Diyos si Jonas. Nagtanong lang siya: "Mabuti bang ikaw ay lubos na magalit?" Isang tanong na hindi humihingi ng agarang sagot, kundi nag-aanyaya sa pag-iisip. Umalis si Jonas sa lungsod, gumawa ng silungan, at naghintay, halatang umaasa pa rin na baka sirain pa rin ng Diyos ang Nineve. Habang nagpapaliwanag ang Diyos, gumawa siya ng isang halaman na tumubo sa isang gabi para lumiliman kay Jonas. Sobrang tuwa ni Jonas dito, mas natutuwa pa siguro sa halaman kaysa sa laksang taong naligtas sa Nineve. Pero kinabukasan, pinasalakay ng Diyos ang halaman ng isang uod, at nalanta ito. Dumating ang mainit na hangin at ang matinding init ng araw, at si Jonas, hapo at desperado, muling humingi ng kamatayan.

Dito nagtanong muli ang Diyos, ngayo'y tungkol sa halaman: "Tama bang labis kang magalit dahil sa halaman?" Sagot ni Jonas: "Tama lang na magalit ako, kahit hanggang sa kamatayan." At doon dumating ang punto ng buong kabanata. Ipinapakita ng Diyos ang kaibahan: nagdadalamhati si Jonas para sa isang halaman na hindi niya pinaghirapan, hindi niya pinatubo, at umiral lamang ng isang gabi. Kung ganoon, hindi ba dapat mahabag ang Diyos sa Nineve, ang lungsod na may mahigit isandaan at dalawampung libong tao na hindi pa man lang alam ang kaibahan ng kanan at kaliwa, kasama pa ang maraming hayop?

Doon natatapos ang aklat. Walang sagot mula kay Jonas. Walang pagbabago ng puso na binanggit. Bitin ang dulo.

Ano ang Ibig Sabihin Nito?

Ang aklat ni Jonas ay hindi tungkol sa isang balyena. Ito ay tungkol sa isang propeta na kilala ang Diyos nang husto, mismong sinabi niya ito, na "mapagbigay, mahabagin, mabagal magalit, sagana sa katapatan," pero hindi niya gustong ipamalas ang Diyos na iyon sa taong hindi niya gustong iligtas. Alam ni Jonas ang teolohiya nang tama. Ang problema niya ay hindi sa pag-unawa, kundi sa puso.

Ito ang mas mahirap na tanong ng kabanatang ito: kaya mo bang tanggapin na mahal din ng Diyos ang taong sa tingin mo'y hindi karapat-dapat? Hindi sinasabi ng teksto na mali ang galit ni Jonas dahil hindi makatarungan ang ginawa ng Nineve. Totoo iyon. Pero ipinapakita nito na kahit tama ang galit mo, maaaring mali pa rin ang direksyon nito, kapag hinaharangan mo nito ang habag ng Diyos sa iba.

Ang Kaugnay na Kuwento

Ang habag na inilalarawan ni Jonas tungkol sa Diyos, mapagbigay, mahabagin, mabagal magalit, sagana sa katapatan, ay eco ng sinabi mismo ng Diyos tungkol sa sarili niya kay Moises noong unang panahon. Ito ang pinakalalim na katotohanan tungkol sa kung sino ang Diyos, at hindi ito magbabago. Sa buong Bibliya, palaging kinakalaban ng Diyos ang gusto ng tao na hatiin ang mundo sa "mga karapat-dapat sa awa" at "mga hindi karapat-dapat." Sa katunayan, walang sinuman ang karapat-dapat, kasama na si Jonas.

Naiisip mo ba si Jesus dito? Siya rin ay nakaharap sa mga taong ayaw sa habag na ipinapamalas niya sa mga makasalanan, mga maniningil ng buwis, mga dayuhan, mga taong itinuturing na kaaway. Sinabi mismo ni Jesus na siya ay "mas dakila pa kay Jonas," dahil kung nagsisi ang Nineve sa panawagan ng isang di-gustong propeta, mas marapat sanang magsisi ang mga makikinig sa kanya. Ang habag ng Diyos kay Nineve ay isang maliit na larawan lang ng mas malaking habag na ibubuhos ni Jesus sa krus, para sa lahat, kahit sa mga taong sa tingin natin ay hindi dapat patawarin.

Para Sa'yo

Mayroon ka bang sariling "Nineve," isang tao o grupo ng tao na sa puso mo'y ayaw mong iligtas o patawarin? Marahil ito ay isang taong nanakit sa'yo, o isang grupo ng tao na iba ang paniniwala, kultura, o pananaw sa buhay. Madaling sabihin na mahal ng Diyos ang lahat, mahirap ito paniwalaan kapag ang "lahat" ay may pangalan na masakit sa'yo.

Ang tanong ng Diyos kay Jonas ay tanong din sa'yo: "Mabuti bang ikaw ay lubos na magalit?" Hindi ito nangangahulugang dapat mong kalimutan ang katarungan o hindi ka na dapat magalit sa kasamaan. Kundi tanong ito tungkol sa kung saan mo hahantungin ang galit na iyon. Puwede itong maging pader na humaharang sa habag, o puwede itong dalhin mo sa Diyos, tulad ng ginawa ni Jonas, kahit na hindi maganda ang paraan niya ng pagsasabi nito.

Pag-usapan Ito

Mayroon ka bang taong hirap kang patawarin o pagmalasakitan dahil sa nagawa nila? Ano ang sagot mo kung tatanungin ka ng Diyos ng katulad na tanong na sa kay Jonas?

Bakit kaya ipinasara ng may-akda ang aklat nang walang malinaw na sagot mula kay Jonas? Ano sa tingin mo ang gustong iwan nitong tanong sa'yo?

Manalangin Tayo

Panginoon, salamat dahil ikaw ay mapagbigay, mahabagin, at sagana sa katapatan, kahit sa mga taong mahirap kong mahalin. Alamin mo kung sinong Nineve ang nasa puso ko, at bigyan mo ako ng lakas na tanggapin ang habag mong lumalampas sa aking sariling paghuhusga. Sana matulad ang puso ko sa'yo, hindi sa akin. Amen.