Kumbukumbu la Torati 4:7

Maandiko

Musa, akiwa karibu kumaliza maisha yake, anawaachia Israeli swali ambalo halitaki jibu: "Kuna taifa gani jingine la vile liko hapo lina mungu karibu nao, kama Yahwe Mungu wetu tunapomwita wakati wowote?" Hakuna. Hoja yake si kwamba Israeli ni bora, bali kwamba Mungu wao yu karibu, anasikia, na anapatikana pale wanapomwita, wakati wowote. Na mstari unaofuata unaunganisha ukaribu huo na sheria yenye haki: Mungu aliye karibu ni Mungu aliyesema.

Kiini

Neno la Kiebrania hapa ni qarob, "karibu", na haimaanishi tu umbali mdogo. Katika ulimwengu wa Musa, miungu ilikuwa karibu kwa sababu sanamu yao ilikuwa hekaluni, ilipakwa mafuta, ililishwa, ilibebwa. Ukaribu ulinunuliwa kwa utumishi. Israeli haina sanamu yoyote; walisikia "sauti peke" (mst. 12). Na ndiyo ndiyo hoja: Mungu huyu yu karibu bila kushikwa, bila kudhibitiwa, bila kulishwa. Yu karibu kwa sababu anasema na kwa sababu anasikiliza. Hiyo ni habari njema na pia ni jambo la kutisha, kwani Mungu aliye karibu hawezi kuwekwa kando kama sanamu inayotoshea rafuni. Huyu anakusikia unapomwita, na yu hapo pia unapokuwa hutaki kumwita.

Uzi Unaopita

Ukaribu ambao Musa anajivunia ni ukaribu wa sauti bila umbo. Israeli walisimama mlimani, waliona moto na giza jembamba, wakasikia maneno, hawakuona sura. Karne nyingi baadaye ukaribu huo ulipata uso: Neno lilifanyika mwili. Hiyo si mfano wa kulazimishwa, ni kukamilika cha ahadi hii hii. Yesu hakuja kufuta swali la Musa, alikuja kulifanya lishangaze zaidi: taifa gani lina Mungu ambaye analia kaburini pa rafiki yake? Yohana anaandika kuhusu kuona na kugusa yale ambayo Israeli waliweza kusikia tu. Na Paulo anawaambia watu wa mataifa, wale waliokuwa mbali kabisa na swali la Musa, kwamba kwa damu ya Kristo wamefanywa karibu. Ukaribu umepanuka, lakini asili yake ni ile ile: Mungu anayeanza mazungumzo.

Kioo

Ukaribu huu unagusa jinsi unavyopanga siku yako. Ikiwa Mungu anasikia wakati wowote, basi hakuna jambo lililo dogo mno kupelekwa kwake na hakuna jambo lililo la siri mno. Ile barua pepe ya kazi uliyoandika kwa ustadi ili kuepuka ukweli kamili, Mungu alikuwa karibu ulipoandika. Uamuzi kuhusu pesa uliouchukua bila kumwambia mke au mume wako, ulichukuliwa mbele yake. Jinsi unavyomsemea yule jirani au mfanyakazi mwenzako anayekuudhi, unaisema mbele ya masikio yaliyo karibu. Hapa ndipo mstari unauma: wengi wetu tunapenda wazo la Mungu aliye karibu lakini tunaendesha maisha kama tunaomba msaada tu wakati wa dharura. Musa anaunganisha ukaribu na sheria yenye haki, mst. 8, kwa sababu Mungu wa karibu anataka maisha yanayolingana na uwepo wake, si tu sala za shida.

Leo, kabla siku iishe: chukua dakika tano, taja kwa sauti jambo moja la wiki hii ulilokuwa ukiamua mwenyewe, pesa, ugomvi, au mzigo wa kazi, kisha mwite Mungu kwa hilo kwa sentensi moja ya wazi.

Mazingira

Tuko mashariki mwa Yordani, katika bonde mkabala wa Beth Peori (mst. 46), mahali penye kumbukumbu chungu. Huko tu Israeli waliangamia kwa sababu ya Baal Peor (mst. 3). Musa anazungumza na kizazi kipya, watoto wa wale waliokufa jangwani, watu wasio na nchi, wasio na hekalu, wasio na jeshi la kutegemewa, wanaotazama mito kuelekea nchi ya wenyewe. Karibu nao ni falme zenye miji yenye kuta na miungu inayoonekana. Katika ulimwengu wa aina hiyo, kujivuna ni hatari, na Musa hajivuni kwa nguvu wala idadi. Anajivuna kwa kitu kimoja tu: Mungu huyu anaitikia wanapomwita. Ni fahari ya watu wanyonge waliojaliwa jambo ambalo mataifa makubwa hawana kwa mali yao yote.

Swali

Lakini je, ni kweli kwamba yu karibu "wakati wowote"? Wengi wameita na kunyamaziwa. Mzazi anaomba usiku kucha na mtoto anakufa. Sura hii yenyewe haipuuzi hilo: mstari wa 27 hadi 31 unatabiri utawanyiko, uchungu, kuishi kati ya miungu ya mbao isiyosikia, na kisha kutafuta Mungu "kwa moyo wenu wote na roho zenu zote". Yaani Musa mwenyewe anatabiri kipindi ambapo ukaribu hautajihisi. Hivyo ukaribu wa Mungu si upatikanaji wa haraka kama huduma ya simu; ni uaminifu wa agano ambao mara nyingi hujitokeza baadaye kuliko tunavyotaka. Musa hafuti kitendawili hicho. Anaweka kando ya kimya ahadi moja: "hatawaangusha" (mst. 31). Hiyo si dawa ya maumivu; ni nanga ya kushikilia gizani.

Maandiko Mengine

Zaburi 145 inarudia ahadi hii kwa maneno karibu sawa, kwamba Bwana yu karibu na wote wanaomwita kwa uaminifu, na hivyo inachukua fahari ya Israeli na kuifanya sala ya mtu binafsi; kile kilichokuwa cha taifa kinakuwa chako. Kwa upande mwingine, Isaya anaonya kwamba dhambi inaweza kuifanya sauti isikike kama ukuta, si kwa sababu Mungu amesogea mbali, bali kwa sababu tumejifunga midomo yetu kwa maisha yasiyolingana na maombi yetu. Mistari hii miwili inatuzuia kutumia Kumbukumbu 4:7 kama hakikisho la bure. Ukaribu ni zawadi, na zawadi hii inaomba maisha yanayojibu.

Tafakari

Ni jambo lipi la wiki hii nililoamua kwa makusudi bila kumwita Mungu, na kwa nini hasa hilo?

Kama mtu anayekutazama kazini au nyumbani angeitwa kusema kuhusu Mungu wako kutokana na mienendo yako pekee, angesema yu karibu au yu mbali?