Wagalatia 1

Maandiko

Paulo anajitambulisha kama mtume asiyetumwa na wanadamu, bali na Yesu Kristo na Mungu Baba aliyemfufua kutoka kwa wafu, na anawaandikia makanisa ya Galatia. Mara moja anaingia kwenye jambo lililomchoma moyo: wamegeuka haraka kutoka kwa yule aliyewaita kwa neema, wakikimbilia "injili nyingine" ambayo kwa kweli haipo. Kisha anaeleza historia yake mwenyewe: mtesaji mkali wa kanisa, aliyeitwa kwa neema, akapelekwa Uarabuni na Damesiki, akaonana na Kefa miaka mitatu baadaye, na hakuwa akijulikana kwa uso katika makanisa ya Uyahudi, ambayo yalikuwa yakimtukuza Mungu kwa sababu yake.

Kiini

Kitu ambacho hakipo katika sura hii kinasema mengi. Katika barua zake nyingine Paulo huanza kwa shukrani: "Namshukuru Mungu kwa ajili yenu." Hapa hakuna. Anaruka baraka na anaangukia moja kwa moja: "Ninashangaa." Kwa msomaji wa karne ya kwanza hiyo ilikuwa kama kupewa kofi la adabu. Barua zilifuata mtindo maalum, na kuvunja mtindo huo kulikuwa ni ujumbe wenyewe. Kiini ni hiki: injili haiwezi kuongezwa kitu bila kupotea kabisa. Hakuna "injili nyingine," ni neno kali. Yesu "alijitoa mwenyewe kwa ajili ya dhambi zetu" na kwa hiyo kazi ya wokovu haikubali nyongeza ya juhudi zetu. Sio kwamba nyongeza inaipunguza; nyongeza inaiharibu, kwa sababu inabadili neema kuwa mkataba wa biashara.

Uzi Unaopita

Paulo anasema Kristo "atukomboe na nyakati hizi za uovu." Neno la ukombozi lilikuwa na mizizi mirefu kwa Wayahudi: Mungu aliwakomboa watu wake kutoka Misri, na kila Pasaka waliikumbuka. Lakini hapa ukombozi hauelekei kutoka nchi moja kwenda nyingine; unaelekea kutoka enzi moja kwenda nyingine. Ulimwengu wa kale uliaminika kugawanywa katika nyakati; sasa Paulo anasema nyakati mpya zimeanza kwa msalaba na ufufuo. Na jambo lingine: Mungu "alipendezwa kunichagua mimi kutoka tumboni mwa mama." Ni lugha ya wito wa manabii wa kale. Paulo anajiona kama kiungo katika mstari mrefu wa watu waliochaguliwa kabla ya kuwa na uwezo wa kujichagua. Neema haikuanza kwake barabarani ya Damesiki; ilianza kabla hata alipopumua.

Kioo

Kuna neno ambalo linanuka jasho la wasiwasi: "kuwafurahisha wanadamu." Paulo anajua tuhuma iliyoenea juu yake, kwamba anapunguza matakwa ya sheria ili wapagani wajiunge kwa urahisi. Anakataa kwa nguvu. Na hapa ndipo swali linakugusa. Katika kikundi chako cha Biblia, mahali pako pa kazi, familia yako, ni nini kinakuongoza unaposema au kunyamaza? Wengi wetu hatugeuki kutoka injili kwa mafundisho ya wazi; tunageuka kwa kutaka kupendwa. Tunaongeza masharti madogo ili kuonekana wa heshima mbele ya watu wanaotusimamia. Ukweli mkali wa Paulo ni huu: mtumishi wa Kristo hawezi kuwa mtaalamu wa kupendezesha wote. Kuna wakati uaminifu unagharimu urafiki, na hiyo ni gharama halali.

Muktadha

Fikiria Galatia: miji ya kati ya Anatolia, njia za wafanyabiashara, mahekalu ya miungu ya Kirumi na Kigiriki, harufu ya nyama iliyotolewa sadaka ikiuzwa sokoni. Wengi wa waumini hawa walikuwa watu wa mataifa, waliokuwa hivi karibuni tu wamepoteza uhusiano wao na miungu ya kijiji na hawakuwa na nafasi rasmi katika jamii. Kisha wakafika waalimu kutoka Yerusalemu wakisema: mnahitaji kutahiriwa, mnahitaji kuingia kwenye ukoo wa Abrahamu ipasavyo. Kwa mtu asiye na mizizi, ombi hilo lilikuwa tamu. Lilitoa historia, hadhi, na nafasi ndani ya taifa lenye kutambuliwa na Roma. Kukataa kwa Paulo si ubishi wa kitheolojia tu; ni kukataa kuwapa watu hawa ngazi ya kupanda hadhi ya kijamii kwa gharama ya msalaba.

Swali

Lakini vipi kuhusu "na alaaniwe," mara mbili? Ni maneno mazito kutoka kinywa cha mtu anayehubiri neema. Hatuwezi kuyafanya laini. Paulo hasemi hivi kwa hasira ya kibinafsi tu; anaona watu wanaovutwa mbali na kile kilichowaokoa, na hakuna njia ya upole ya kusema hilo. Bado swali linabaki: nani ana haki ya kutamka hukumu hiyo leo? Historia ya kanisa imejaa watu waliotumia mstari huu kwa wapinzani wao wadogo. Tofauti ni kwamba Paulo hapigania desturi yake mwenyewe; anapigania jambo alilopokea, hata akijumuisha nafsi yake katika laana: "hata kama ni sisi." Ukali unaokubali kujipima wenyewe unatofautiana kabisa na ukali unaojilinda.

Maandiko Mengine

Katika Matendo 9 tunasoma habari ya Paulo barabarani ya Damesiki kutoka nje, kwa jicho la mwandishi. Hapa tunaisikia kutoka ndani, na kwa msisitizo tofauti: sio hadithi ya mabadiliko ya moyo, ni hadithi ya wito. Ndiyo sababu Paulo hataji nuru wala sauti, bali anasema Mungu alipendezwa "kumdhihirisha Mwanawe ndani yangu." Na kwa mstari wa 15, unaposikia Yeremia akiitwa kabla ya kuumbwa tumboni, unaona Paulo anajiweka wapi: sio kama mwanzilishi wa dini mpya, bali kama mtu aliyeshikwa na Mungu yule yule aliyeshika manabii. Yote yanaishia mahali pamoja: watu wa Uyahudi "walikuwa wakimtukuza Mungu kwa ajili yangu," sio kumtukuza Paulo.

Kwa Kutafakari

Ni kipande gani cha "injili nyingine" kinakuvutia wewe: kanuni, mafanikio, hadhi katika jumuiya yako? Na kwa nini kinakupa faraja?

Paulo alikuwa tayari kupoteza sifa yake mbele ya Yerusalemu kwa ajili ya ukweli. Ni sifa gani unaishikilia kwa nguvu ambayo inakufanya unyamaze?