Yeremia 18:6

Maandiko Yenyewe

Mungu anamwuliza Israeli swali ambalo si swali hasa, bali ni hukumu iliyofunikwa kwa adabu: "Je, siwezi kuwa kama huyu mfinyanzi kwenu, nyumba ya Israeli?" Kisha analitamka jambo lile lile kwa mkato: kama udongo ulivyo mkononi mwa mfinyanzi, ndivyo taifa zima lilivyo mkononi mwa Mungu. Neno hili linakuja mara tu baada ya Yeremia kutazama chungu kikiharibika kwenye gurudumu na mfinyanzi kuanza upya bila kuutupa udongo.

Kiini

Watu wengi husoma mstari huu kama mafundisho juu ya nguvu za Mungu peke yake: yeye ni mkubwa, sisi ni wadogo, tunyamaze. Lakini kile kinachotokea kwenye gurudumu ni tata zaidi. Chombo "kiliharibika mkononi mwake," yaani kilipotoka kikiwa bado kimeshikwa na yule anayekifinyanga. Uweza wa Mungu hapa hauondoi hali ya udongo; unaishughulikia. Ndiyo maana mistari inayofuata inazungumza juu ya Mungu kughairi maafa aliyoyapanga pale taifa linapotubu. Enzi kuu ya Mungu si mashine inayosaga historia bila kujali; ni mkono hai unaoitikia. Hii ndiyo tofauti kati ya majaliwa yasiyo na uso na Mungu wa agano: agano lina masharti, lina mazungumzo, lina nafasi ya kurudi.

Uzi wa Dhahabu

Kitenzi kinachotumika kwa kufinyanga, yatsar katika Kiebrania, ndicho kilekile kinachotumika Mwanzo 2:7 pale Mungu anapomfinyanga mtu kutoka mavumbi ya ardhi. Yeremia hatoi mfano wa kubuni; anarudisha Israeli kwenye siku ya kwanza ya uumbaji wake. Yule aliyewaumba ndiye anayeweza kuwaumba upya. Na hapa uzi unanyooka hadi kwa Kristo: msalaba ni mahali ambapo chombo kilichoharibika hakitupwi, bali kinafinyangwa upya kwa gharama ya mfinyanzi mwenyewe. Katika Yesu, Mungu haingii tu kwenye gurudumu; anaingia kwenye udongo. Anachukua mavumbi yetu, anafa nayo, na anaifufua umbo jipya. Wokovu si urekebishaji wa nje; ni uumbaji upya wa kile kilekile kilichopotoka.

Kioo

Neno hili linagusa mahali penye maumivu: ni wapi maisha yako yanaonekana yameharibika kiasi cha kutostahili kuendelea? Ndoa iliyokwenda kombo baada ya miaka kumi na tano. Kazi uliyoingia kwa shauku na sasa unaifanya kwa uchovu. Mtoto anayekutazama kwa jicho baridi. Au dhambi ile ile unayoirudia kila mwezi hadi umeanza kuamini kwamba huo ndio umbo lako la kudumu. Mstari huu haukuambii kwamba hakuna kilichoharibika; unakuambia kwamba kilichoharibika kiko mkononi mwake, si sakafuni. Kiburi chetu kinataka kujifinyanga wenyewe; hofu yetu inaogopa kwamba tumeshapita hatua ya kufinyangika. Vyote viwili vinapingwa na mstari huu. Leo, andika kwenye karatasi jambo moja maishani mwako unaloliona limeharibika kabisa, kisha sema kwa sauti juu yake: "Hiki kiko mkononi mwako, si mkononi mwangu."

Swali Gumu

Kama sisi ni udongo tu, uhuru wetu uko wapi? Na kama Mungu anaweza "kughairi" maamuzi yake kutokana na matendo yetu, je, bado ni Mungu asiyebadilika? Yeremia hajaribu kutuliza mvutano huu; anauweka mezani. Mstari wa 12 unaonyesha udongo ukijibu: "Tutafanya kulingana na mipango yetu wenyewe." Udongo unaongea. Udongo unakataa. Hilo peke yake linavunja mfano wowote wa udongo usio na hiari. Nadhani jibu la kweli ni hili: mkono wa Mungu ni mkubwa vya kutosha kushika hata upinzani wetu bila kupoteza udhibiti, na si mdogo hivi kwamba unahitaji kutufanya vibaraka ili kutimiza kusudi lake. Lakini jinsi mambo haya mawili yanavyoshikamana ndani ya Mungu, sisi hatuoni. Tunaona gurudumu likizunguka, si moyo wa mfinyanzi.

Mhusika Mkuu

Mfinyanzi katika mfano huu si mtu mkali anayevunja vyombo kwa hasira. Ni fundi mvumilivu ambaye, chombo kilipoharibika, "alibadili mawazo yake na akafanya kitu kingine ambacho kilionekana kuwa kizuri machoni pake." Hakuchukua udongo mwingine. Hakuutupa ule uliokataa umbo. Hii ndiyo picha ya Mungu anayotupa Yeremia kwa taifa ambalo tayari lilikuwa limekaribia uharibifu wa Babeli. Mungu wa Yeremia ni Mungu mwenye subira inayochoma, kwa sababu subira yake si kutojali; anajua hasa kilichoharibika na anaendelea kushika. Katika kitabu chote unamsikia akiumia kwa watu wake, akiwaita "watu wangu" hata anapotangaza hukumu. Utakatifu wake hauwezi kukubali chombo kilichopotoka; upendo wake hauwezi kuachilia udongo.

Muktadha

Tuko Yerusalemu, miaka ya mwisho kabla ya 587 KK. Babeli inainuka mashariki, Misri inashawishi kutoka kusini, na wafalme wa Yuda wanacheza siasa za kuishi. Katika mji huo kuna imani iliyojengeka: hekalu liko hapa, ahadi kwa Daudi iko hapa, hivyo Mungu hawezi kuruhusu jambo baya. Yeremia anatembea kilomita chache kutoka kasri hadi kwenye nyumba ya mfinyanzi, mahali pa kazi ya kawaida, penye vumbi na maji na kelele ya gurudumu. Huko ndiko Mungu anaponena. Ujumbe ni mzito kwa sababu unaondoa uhakika wa kidini wa taifa: hamko juu ya gurudumu, mko juu yake. Na mstari wa 18 unaonyesha jibu la wenye mamlaka: si toba, bali njama dhidi ya nabii.

Tafakari

Ni umbo gani unalojaribu kujifinyangia mwenyewe, ambalo huwezi kumkabidhi Mungu kwa sababu unaogopa atakachofanya nalo?

Ukisikia Mungu akisema "nitaghairi" (mstari wa 8), hilo linakupa matumaini au linakutia wasiwasi, na kwa nini?