Warumi 12:2

Maandiko Yenyewe

Paulo anasema: msikubali kufinyangwa na mtindo wa dunia hii, bali mkubali kubadilishwa kwa kufanywa upya kwa nia zenu. Na sababu ya mabadiliko hayo si utakatifu wa nje tu, bali uwezo mpya wa kutambua: "mpate kujua mapenzi ya Mungu yaliyo mema, yakumpendeza na kamilifu." Ni mstari mmoja wenye vitenzi viwili vinavyopingana: kufuatishwa na kugeuzwa.

Kiini

Fikiri mji wa Roma mwaka 57 hivi. Moshi wa dhabihu unafuka kutoka mahekalu ya mji, harufu ya damu na uvumba inachanganyika na harufu ya samaki na mkojo wa vichochoro. Kila mtu anajua nafasi yake: mtumwa chini, mteja anaomba upendeleo kwa mlinzi wake, mlinzi anajipatia heshima kwa kumsaidia. Katika mji huo Paulo anaandika kwa vikundi vidogo vya waamini wanaokutana katika vyumba vya juu vya majengo ya kupanga. Anawaambia: msifinyangwe na sura ya zama hizi. Neno la Kiyunani hapa ni aiōn, si "dunia" kama sayari bali "zama", kipindi hiki cha historia chenye mfumo wake wa nguvu na thamani. Mungu hataki tu tabia mpya; anataka watu wenye akili iliyofanywa upya, wanaoweza kuona kilicho chema pale ambapo mji wote unaona kingine.

Uzi wa Dhahabu

Mstari huu haujitokezi ghafla. Unaanza na "Kwa hiyo" ya mstari wa kwanza, na "kwa hiyo" ile inasimama juu ya sura kumi na moja za neema: Mungu aliyewahesabia haki wenye dhambi, aliyeleta Wayahudi na Mataifa katika rehema moja. Kwa hiyo, si kabla ya hapo. Israeli iliitwa kutoka Misri ili isiishi kama Misri; Danieli aliishi Babeli bila kuwa Mbabeli. Lakini kilichokuwa sheria iliyoandikwa kwenye mbao sasa kinaandikwa katika nia. Yesu Kristo ndiye sura mpya ambayo mwamini anafinyangwa kwake; kifo chake ndicho kilichofanya dhabihu ya wanyama isihitajike, na maisha yake ndiyo mfano wa ile "dhabihu iliyo hai" ya mstari wa kwanza. Uzi unaunganisha Sinai, msalaba, na chumba cha kupanga cha Kirumi.

Kioo

Mtindo wa zama zetu hauitwi Roma, lakini unafinyanga vivyo hivyo. Unaufuata unapohesabu thamani ya mtoto wako kwa alama za shule. Unaufuata unapochagua marafiki kwa kile watakachokuletea. Unaufuata unapoumia zaidi kwa kudharauliwa hadharani kuliko kwa dhambi uliyoifanya kwa siri. Finyanga hiyo haifanyiki kwa uamuzi mkubwa mmoja; hufanyika kwa maelfu ya nyakati ndogo, kama vile maji yanavyochonga jiwe. Ndiyo maana Paulo hasemi "jaribu zaidi" bali "mgeuzwe", kitenzi cha kutendewa: kuna Mtu anayefanya kazi ndani yako. Lakini uwazi wa kupokea ni wako. Leo, chukua dakika kumi: andika kwenye karatasi jambo moja ulilotaka wiki hii ambalo, ukiwa mkweli, ulilitaka kwa sababu tu watu wengine wanalitaka. Kisha mwambie Mungu kwa sauti: "Hili nalitoa."

Muktadha

Kanisa la Roma halikuwa na jengo wala jina la heshima. Lilikuwa mkusanyiko wa watumwa, wafanyabiashara wadogo, wageni wa Kiyahudi waliorudi mji baada ya Kaisari Klaudio kuwafukuza miaka michache tu iliyopita. Walirudi kukuta Mataifa wameshika usukani wa makanisa yao. Kulikuwa na chuki, mashaka, na kejeli kati yao. Nje, mji ulidai ushiriki: sherehe za miungu, michezo ya viwanja, viapo kwa Kaisari kama bwana. Kutoshiriki kulikuwa si tu suala la dini bali la uaminifu wa kiraia; ilikuonyesha kama mtu asiyependa jamii. Paulo anaandika kutoka mbali, akijiandaa kwenda Yerusalemu na kisha, anatumaini, Roma. Anawaandikia watu ambao gharama ya kutofuatishwa na zama hizi ilikuwa halisi: kupoteza kazi, mlinzi, familia, wakati mwingine maisha.

Sauti Nyingine za Maandiko

Sikiliza mstari huu ukiungana na wa ishirini na moja wa sura ile ile: "Usishindwe na ubaya, bali ushinde ubaya kwa wema." Nia iliyofanywa upya siyo mawazo matupu; inajitokeza pale unapokataa kulipa ovu kwa ovu, jambo lililokuwa kinyume kabisa cha maadili ya heshima ya Kirumi, ambapo kutolipiza kisasi kulihesabiwa udhaifu. Sikia pia mwangwi wa Danieli katika Babeli, aliyekula chakula chake kwa staha na kufungua dirisha kuomba, akibaki mtumishi mwaminifu wa serikali bila kuinama mbele ya sanamu yake. Tofauti na Danieli, hata hivyo, waamini wa Roma hawakuwa na hekalu wala mji wa kurudi. Walikuwa Babeli ya kudumu, na ndipo Paulo anapoweka akili iliyofanywa upya kama nchi yao mpya.

Wasikilizaji wa Kwanza

Mtumwa aliyekaa sakafuni akisikiliza barua hii aliposikia "mgeuzwe", alisikia kitu tunachokikosa kwa urahisi. Katika ulimwengu wake, mtu hakuwa na uwezo wa kubadilisha hatima yake; ulizaliwa katika nafasi yako na ukafa ndani yake. Kusikia kwamba nia yake, mawazo yake, uwezo wake wa kupambanua mema na mabaya, unaweza kufanywa upya na Mungu mwenyewe, ilikuwa habari ya ukombozi mkubwa kuliko hati ya uhuru. Na kwa Myahudi aliyekuwa akijua sheria kwa moyo, kusikia kwamba anaweza "kujua mapenzi ya Mungu" bila kutegemea tu maandiko yaliyosomwa sinagogi, ilikuwa jambo la kushtua na la kufariji. Wote wawili walisikia ahadi ile ile: Mungu hakuja tu kusamehe historia yako; amekuja kubadilisha jinsi unavyofikiri.

Tafakari

Ni katika eneo gani la maisha yako ambalo, ukiwa mkweli, unahukumu mambo kwa vipimo vya "zama hizi" badala ya vya Mungu?

Kama Mungu ndiye anayekugeuza, ni tabia gani ndogo ya kila siku inayoweka nia yako mahali ambapo kazi hiyo inaweza kufanyika?