1Timotheo 2

Maandiko

Paulo anamwagiza Timotheo kwamba jambo la kwanza kabisa katika kusanyiko ni maombi: kwa ajili ya watu wote, hata wafalme na wenye mamlaka, ili maisha ya utulivu yawezekane. Sababu ya msingi si utulivu wenyewe, bali ukweli kwamba Mungu anataka watu wote waokoke, na kuna mpatanishi mmoja tu, Kristo Yesu, aliyejitoa fidia kwa wote. Kisha Paulo anaelekeza jinsi wanaume na wanawake wanavyopaswa kujiendesha katika kusanyiko hilo la maombi.

Kiini

Mstari wa 5 ni nguzo inayoshikilia sura nzima: "kuna Mungu mmoja, na kuna mpatanishi mmoja kati ya Mungu na mwanadamu ambaye ni Kristo Yesu." Kila kitu kingine katika sura hii kinaning'inia hapa. Kwa nini tuombee wafalme wa kipagani? Kwa sababu Mungu wao pia ni yule yule Mungu mmoja. Kwa nini injili iende kwa Mataifa? Kwa sababu mpatanishi ni mmoja tu, si mmoja kwa Wayahudi na mwingine kwa wengine. Paulo hapa hawezi kuwa mtafuta amani tu; anaweka msingi wa kitheolojia wenye athari kubwa. Ikiwa Mungu ni mmoja na mpatanishi ni mmoja, basi hakuna mtu aliye nje ya wigo wa maombi ya kanisa. Hakuna adui aliye mbali sana.

Uzi wa Pamoja

Neno "mpatanishi" linatuvuta nyuma hadi kwa Musa, aliyesimama kati ya Mungu na Israeli mlimani Sinai, akipokea sheria kwa mkono mmoja na kubeba uzito wa watu waasi kwa mkono mwingine. Lakini Musa alikuwa mpatanishi wa agano ambalo lingeweza kuvunjika, na alikuwa mwanadamu mwenyewe aliyehitaji msamaha. Kristo ni tofauti: yeye ni Mungu na mwanadamu katika nafsi moja, kwa hiyo anaweza kweli kusimama upande wote wa kiti cha rehema. "Alijitoa mwenyewe kama fidia" (mst. 6) linaunganisha na maneno ya Yesu mwenyewe kwamba alikuja kutoa nafsi yake iwe fidia kwa wengi. Uzi unaotoka kwa mwana-kondoo wa Pasaka, ukipita kwa mtumishi anayeteseka wa Isaya, unafika hapa: fidia imelipwa, mara moja kwa wote, kwa wakati muafaka.

Kioo

Sura hii inaweka kidole mahali papema. Je, ninawaombeaje watu ninaowaona kama "upande mwingine"? Wale wanaosumbua siasa, wanaoharibu kanisa, majirani wanaokera? Paulo hasemi tukubaliane nao; anasema tuwaombee, kwa sababu Mungu anawataka. Hii ni ngumu zaidi kuliko kuwapinga. Pia ipo taswira ya mikono iliyoinuliwa "bila ghadhabu na mashaka" (mst. 8). Wanaume wengi tunakuja kwenye maombi tukiwa na mikono iliyokunjwa ndani, tumebeba ugomvi wa nyumbani au ofisini. Paulo anasema: mikono hiyo haiwezi kuinuliwa mbele za mpatanishi mmoja. Kabla ya kuomba, achilia. Fidia imeshalipwa; huhitaji kubeba deni la mtu tena.

Undani

"Kwa wakati muafaka" (mst. 6). Maneno haya madogo yanabeba mzigo mkubwa. Paulo hasemi Kristo alikufa kwa bahati mbaya au kwa sababu mambo yalienda vibaya. Alikufa kwa wakati sahihi kabisa katika mpango wa Mungu. Hii inamaanisha kwamba historia si mkusanyiko wa matukio ya bahati nasibu, bali ina mhimili. Kuna kabla na baada. Kabla ya wakati huo, ulimwengu ulikuwa ukingoja; baada ya wakati huo, ushuhuda unaenea. Timotheo anayehudumu Efeso, mji uliojaa hekalu la Artemi na miungu mingi, anahitaji kujua hili: kanisa lake dogo linasimama upande sahihi wa wakati muafaka. Historia imeshageuka. Vivyo hivyo sisi tunaosoma leo.

Wasomaji wa Kwanza

Timotheo alikuwa Efeso, mji ambao hekalu la Artemi lilitawala uchumi na dini. Wanawake matajiri walijionyesha kwa nywele zilizosukwa kwa dhahabu, lulu, mavazi ya bei kubwa, ishara za hadhi ya kijamii. Katika mji huu, kanisa jipya lilikuwa likijifunza kuwa jumuiya iliyo tofauti. Maagizo ya Paulo kuhusu mavazi na tabia hayakuwa ya kubana bali ya kuachilia: hamhitaji kuonyesha thamani yenu kupitia dhahabu, kwa sababu thamani yenu iko katika Kristo aliyejitoa kwa ajili yenu. Maagizo kuhusu wanawake kujifunza "katika hali ya utulivu" (mst. 11) yalikuwa ya kimapinduzi; katika utamaduni ule, wanawake hawakuruhusiwa kujifunza kabisa. Paulo anasema: wajifunze. Sehemu ngumu ya sura hii lazima isomwe pamoja na hali hiyo, si tofauti nayo.

Swali

Mstari wa 15 unabaki mgumu: "ataokolewa kwa kupitia kuzaa watoto." Je, Paulo anapingana na injili yake mwenyewe hapa? Kama wokovu ni kwa neema kupitia imani katika mpatanishi mmoja, kwa nini ghafla kuzaa watoto? Ufafanuzi mmoja ni kwamba Paulo anarejea Mwanzo, ambako ahadi ya mkombozi ilipita kupitia uzao wa mwanamke; hivyo "kuzaa watoto" kunaweza kumaanisha kuzaliwa kwa Kristo mwenyewe kupitia mstari wa wanawake waaminifu. Ufafanuzi mwingine: Paulo anakabiliana na mafundisho ya uongo Efeso yaliyokataa ndoa na uzazi, akisema kwamba wito wa kawaida wa mwanamke katika familia si kikwazo kwa wokovu. Sidhani tunaweza kufunga swali hili kwa uhakika. Kile tunachoweza kushikilia ni hiki: fungu hili haliwezi kupingana na mstari wa 5. Mpatanishi ni mmoja, si mmoja pamoja na kuzaa watoto.

Tafakari

Ni nani hasa unayeshindwa kumwombea, na je, unaweza kumwomba Mungu leo akubadilishe moyo kabla ya kubadilisha mtu huyo?

*Ikiwa Kristo alijitoa "kw