1Timotheo 5

The Explanation

Paulo anamwandikia Timotheo, kiongozi kijana wa kanisa, maelekezo ya vitendo kuhusu jinsi ya kuwatunza watu tofauti katika jamii ya waaminio. Hamwambii amkemee mwanamume mzee kama adui, bali amtiye moyo kama baba. Vijana wa kiume ni ndugu, wanawake wazee ni mama, wanawake vijana ni dada, na uhusiano huo unapaswa kuwa safi, bila kificho cha tamaa.

Kisha Paulo anaingia kwenye jambo gumu zaidi: wajane. Anasema jamaa wa mjane wanapaswa kumtunza kwanza, kabla kanisa kubeba mzigo huo. Kumlipa mzazi au bibi mema ni jambo linalompendeza Mungu, si tu wajibu wa kijamii. Mjane wa kweli ni yule aliyebaki peke yake, bila msaidizi, naye ametegemea Mungu kabisa, akisali usiku na mchana. Lakini mwanamke anayeishi kwa anasa, akijifurahisha tu, Paulo anamwelezea kwa maneno makali: “amekufa, ingawaje yu hai.” Kisha anatoa kauli iliyo nzito sana: mtu asipowatunza wa nyumbani mwake, ameikana imani, na ni mbaya zaidi kuliko asiyeamini.

Paulo anaeleza pia utaratibu wa orodha ya wajane wanaosaidiwa na kanisa, wenye umri zaidi ya miaka sitini, waliojulikana kwa matendo mema. Wajane vijana anashauri wasiingizwe kwenye orodha hiyo, kwa sababu wanaweza kuvutwa na tamaa, kuwa wavivu, wasengenyaji, wakiingilia mambo ya wengine. Badala yake, anataka waolewe, wazae watoto, wasimamie nyumba zao vizuri.

Sehemu ya mwisho inahusu wazee wa kanisa. Wale wanaotawala vizuri, hasa wanaofundisha Neno la Mungu, wanastahili heshima maradufu, na malipo, kama alivyonukuu kutoka Maandiko: “Usimfumbe ng’ombe kinywa apulapo nafaka,” na “Mfanya kazi anastahili mshahara wake.” Mashitaka dhidi ya mzee yasipokelewe bila mashahidi wawili au watatu, ili kusiwe na uonevu. Paulo anamwagiza Timotheo mbele za Mungu, Kristo Yesu, na malaika wateule, kutunza haya bila upendeleo. Anamsihi ajitunze mwenyewe awe safi, asishirikiane haraka na dhambi za wengine, na anamshauri kuhusu afya yake ya mwili. Sura inafungwa kwa hekima kuhusu dhambi na matendo mema, baadhi ni wazi mara moja, mengine yanafichuka baadaye.

What Does This Mean?

Sura hii haihusu maadili tu, inahusu jinsi jamii inayomfuata Kristo inavyofanya kazi kwa uhalisia. Paulo hasemi maneno matamu kuhusu upendo wa jumla; anaingia kwenye maelezo halisi ya nani anayebeba nani, nani anayestahili heshima, na nani wa kumwepuka kutokana na tabia mbaya. Imani haipimwi kwa maneno peke yake, inapimwa na jinsi unavyotenda kwa watu wa karibu nawe, hasa walio hatarini: wazee, wajane, watu wanaotegemea msaada.

Kauli “ameikana imani” ni ngumu kusikia, lakini ina ukweli mzito: hakuna imani ambayo haijionyeshi kwa vitendo vya utunzaji. Vivyo hivyo, kauli kuhusu mwanamke anayeishi kwa anasa akiwa “amekufa, ingawaje yu hai” inatuonyesha kwamba unaweza kupumua na kutembea, lakini roho yako iwe imekufa kama umejenga maisha yako yote juu ya starehe na kutafuta raha binafsi bila Mungu.

The Common Thread

Kanisa linaloelezwa hapa ni familia mpya iliyoumbwa na Kristo, ambapo wazee ni kama baba na mama, vijana ni kama ndugu na dada. Hii inaakisi kile Yesu mwenyewe alifundisha: waliomfuata wakawa familia moja, wamefungwa si kwa damu bali kwa imani kwake. Kumbuka jinsi Yesu alivyowajali wajane, alivyomhurumia mama mjane wa Naini, alivyosifu mchango mdogo wa mjane maskini hekaluni. Utunzaji wa wanyonge si tu sheria ya kanisa, ni tabia ya Bwana wetu mwenyewe.

Hata kauli kuhusu “kuosha miguu ya waaminio” inarudisha akili yako kwenye chumba cha juu, ambapo Yesu, Bwana na Mwalimu, alipiga magoti na kuosha miguu ya wanafunzi wake. Utumishi wa unyenyekevu si jambo la chini, ni tabia ya Mungu mwenyewe aliyekuja kutumika, si kutumikiwa. Na mfanyakazi anayestahili mshahara wake inatukumbusha kwamba Kristo mwenyewe alifanya kazi kubwa zaidi ya wote, akalipwa kwa heshima ya kupewa jina lililo juu ya kila jina.

For You

Fikiria familia yako. Kuna babu, bibi, au mzazi anayehitaji kutunzwa, na labda unaona ni jukumu la mtu mwingine tu? Paulo anasema wazi, huo ni sehemu ya imani yako halisi, si jambo la ziada. Fikiria pia jinsi unavyozungumza kuhusu wengine, mitandao ya kijamii imejaa nafasi za kuwa “msengenyaji na mwenye kuingilia mambo ya wengine” bila hata kutambua. Uvivu wa kiroho unaojificha nyuma ya simu unaweza kukufanya uwe mtu anayejua habari za kila mtu bila kumtumikia yeyote.

Angalia pia jinsi unavyowaheshimu viongozi, walimu, wazazi. Je unawapima kwa haki, au unaruhusu upendeleo kuongoza jinsi unavyowahukumu? Na katika mahusiano yako, je unawaona wenzako wa jinsia tofauti kama ndugu na dada wanaostahili usafi wa moyo, au kama vitu vya kutimiza tamaa zako?

Jaribu jambo hili wiki hii: chagua uhusiano mmoja ambapo imani yako inahitaji kuonekana kwa tendo, si maneno tu. Piga simu babu au bibi. Simama kando ya mtu unayemsengenya kwa maneno. Fanya kitu ambacho hakika hakina tuzo la papo hapo, lakini ni kweli mbele za Mungu.

Talk About It

Ni jambo gani gumu zaidi kwako kutenda katika sura hii, kutunza mtu wa karibu, kutoa heshima ya haki, au kuacha kusengenya? Kwa nini?

Paulo anasema mtu asipowatunza wa nyumbani mwake ameikana imani. Je kauli hii inakuhusu kwa namna gani leo, katika familia yako mwenyewe?

Praying Together

Bwana, unatujua kwa undani zaidi kuliko tunavyojijua wenyewe. Tusaidie kuona imani yetu ikitokea kwenye vitendo halisi, kwa jinsi tunavyowatunza wanyonge, kwa jinsi tunavyozungumza kuhusu wengine, kwa jinsi tunavyoheshimu viongozi kwa haki. Tufunue mahali ambapo tumekuwa wazembe, na utupe moyo wa kutumika kama Kristo alivyotumika, hata kwa unyenyekevu wa kuosha miguu. Katika jina la Yesu, Amina.