Amosi 1

Maelezo

Amosi si mtu wa kanisa au hekaluni. Yeye ni mchungaji wa kondoo kutoka Tekoa, mji mdogo wa vijijini. Lakini Mungu anamteua kusema neno gumu, na hilo neno linalenga mataifa yanayozunguka Israeli. Fikiria ramani: Damaskasi (Shamu), Gaza (Ufilisti), Tiro, Edomu, na Amoni. Kila taifa linapata hukumu yake, na muundo unarudiwa mara sita: "Kwa dhambi tatu, hata kwa nne, sintobadilisha adhabu." Namba hii si hesabu halisi, ni njia ya kusema kwamba dhambi zimejaa, zimezidi, zimefikia kikomo cha uvumilivu wa Mungu.

Dhambi zinazotajwa si za kidini tu, ni ukatili wa vitendo. Damaskasi waliipura Gileadi "kwa vyombo vya chuma," yaani walitesa watu kama nafaka inayopurwa. Gaza waliwachukua watu mateka kuwauza. Tiro walivunja agano la undugu. Edomu alimfuatilia ndugu yake kwa upanga bila huruma. Amoni, taifa la mwisho katika sura hii, walifanya jambo la kutisha kabisa: waliwapasua wanawake wenye mimba wa Gileadi, tu ili kupanua mipaka yao ya ardhi. Hii si vita ya kawaida, ni ukatili wa kikatili unaofanywa kwa faida ya nchi.

Kila wakati Mungu anajibu kwa moto. Sio moto wa hasira ya haraka na isiyo na sababu, bali moto wa hukumu inayolingana na uovu uliofanywa. Nyumba za kifalme, kuta, ngome, vyote vitateketea. Wafalme na maafisa watachukuliwa utumwani. Mungu anaonekana hapa kama hakimu anayeangalia mataifa yote, si Israeli tu.

Maana Yake Ni Nini?

Kitu cha kwanza kinachopiga fahamu ni hiki: Mungu wa Biblia si mungu wa taifa moja tu. Watu wengi wa wakati wa Amosi walidhani kila taifa lina mungu wake, na kwamba Yahwe ni mungu wa Israeli peke yake. Lakini hapa Mungu anahukumu Shamu, Ufilisti, Tiro, Edomu, na Amoni, mataifa ambayo hayakuwa na uhusiano wa agano na yeye. Hii inatuambia jambo la msingi: haki ya Mungu haiko mipaka ya dini au taifa. Mungu anaona ukatili popote unapofanyika, na anaujibu.

Jambo la pili ni hili: dhambi zinazotajwa hapa si za kiibada, ni za kibinadamu, ukatili dhidi ya watu wenye mwili na uhai. Kupura watu kama nafaka, kuwauza kama bidhaa, kupasua wanawake wenye mimba, haya ni mambo ambayo hata mtu asiyeamini Mungu angeyaita uovu. Mungu hakuja hapa kuhukumu watu kwa kutoshika sheria za kidini, aliwahukumu kwa sababu walikataa ubinadamu wa wenzao. Hiyo ni kitu cha kufikiria: haki ya Mungu inagusa jinsi tunavyowatendea watu wengine, si tu jinsi tunavyoabudu.

Na kuna jambo la tatu, gumu zaidi: sura hii inaonyesha kwamba Mungu havumilii uovu milele. Anasema "sintobadilisha adhabu." Kuna mstari usioweza kupitwa. Hii inaweza kusikika ngumu kwa kizazi ambacho kimezoea kufikiri kwamba Mungu ni upendo tu, hakuna hasira. Lakini upendo halisi hauwezi kuwa baridi mbele ya ukatili. Mungu anayekaa kimya mbele ya wanawake wenye mimba wanaopasuliwa si mungu wa upendo, ni mungu asiyejali. Amosi anatuambia kwamba Mungu wa kweli anajali sana hivyo anahukumu.

Uzi Unaounganisha

Sura hii inatuweka mbele ya swali gumu: kama Mungu anahukumu uovu kwa uzito huu, tutasimama wapi sote? Katika sura zinazokuja za Amosi, hukumu inakaribia hata Israeli mwenyewe, watu wa agano. Hakuna taifa lililosafi.

Hapa ndipo hadithi kubwa ya Biblia inapoingia. Msalaba wa Yesu Kristo ni mahali ambapo hukumu hii ya haki na huruma ya Mungu zinakutana bila kupingana. Mungu hakubadilisha viwango vyake vya haki, dhambi bado ni dhambi, uovu bado unastahili adhabu. Lakini badala ya kuituma juu ya wale wanaostahili peke yao, Mungu aliituma juu ya Mwana wake. Msalaba haukatai ukali wa Amosi 1, unaukubali kikamilifu, kisha unauchukua badala yetu.

Kwa Ajili Yako

Wewe unaishi katika ulimwengu ambapo unaweza kusoma habari za ukatili kila siku kwenye simu yako, na labda umezoea kuvipita bila kuguswa. Amosi 1 inakukumbusha kwamba Mungu haupitishi habari hizo bila kujali. Anaona kila mtoto anayeuzwa, kila mwanamke anayenyanyaswa, kila taifa linalochukua fursa ya wanyonge. Swali ni: je, wewe unaona vile Mungu anavyoona, au umezoea kutokujali?

Kuna pia swali la ndani zaidi. Ni rahisi kusoma sura hii na kufurahia kwamba Mungu anaadhibu "wale watu wabaya huko." Lakini fikiria kwa uangalifu: ni wapi maishani mwako unaweza kuwa unatafuta faida yako kwa gharama ya mtu mwingine, hata kwa njia ndogo? Amosi hataki wewe usome hii ukijihisi salama, anataka wewe uulize kama moyo wako una vipande vya ukatili vilivyofichwa.

Ongea Kuhusu Hili

Kwa nini unafikiri watu wengi wanapendelea kufikiri Mungu ni "upendo tu" bila hasira dhidi ya uovu? Je hilo linamfanya Mungu kuwa mzuri zaidi, au dhaifu zaidi?

Fikiria dhambi moja ya mataifa iliyotajwa katika sura hii. Je unaweza kuona kivuli chake katika jamii yako leo, au hata katika maisha yako mwenyewe?

Kuomba Pamoja

Bwana, wewe unaona kila ukatili unaofanyika duniani, hata ule ambao mimi ninapita bila kuuona. Nisamehe kwa nyakati ninazokuwa mzito wa moyo mbele ya maumivu ya wengine. Nifundishe kuchukia uovu kama unavyouchukia wewe, na kunipa moyo unaojali kama moyo wako. Nashukuru kwamba hukumu niliyostahili ilibebwa na Yesu msalabani. Amina.