Amosi 1
Maelezo na hadithi ya Biblia kwa umri wa shule ya msingi (7-12)
Maelezo
Kitabu hiki kinatuambia habari za Amosi, mmoja wa wachungaji wa kondoo katika mji mdogo wa Tekoa. Yeye si mfalme wala kuhani, bali mtu wa kawaida aliyepokea ufunuo kutoka kwa Mungu. Alipokea maneno haya wakati wa Uzia, mfalme wa Yuda, na Yeroboamu, mfalme wa Israeli, miaka miwili kabla ya tetemeko kubwa la ardhi.
Amosi anaeleza kwamba Bwana "atanguruma kutoka Sayuni," kama simba anayenguruma msituni. Sauti yake ni ya nguvu sana hata malisho ya wachungaji yananyamaza, na kilele cha Mlima Karmeli, mahali penye rutuba, kinanyauka. Hii ni picha inayoonyesha kwamba wakati Mungu anaposema, dunia yote inasikia na inatetemeka.
Kisha Amosi anataja mataifa yaliyokuwa jirani na Israeli, moja baada ya jingine: Damaskasi, Gaza, Tiro, Edomu, na Amoni. Kwa kila taifa maneno yanarudiwa: "Kwa dhambi tatu… hata kwa nne, sintobadilisha adhabu." Hii si hesabu halisi, ni njia ya kusema kwamba dhambi zao zimekuwa nyingi sana, Mungu alikuwa na uvumilivu muda mrefu, lakini sasa kikomo kimefika.
Dhambi zilizotajwa zinatisha kweli. Damaskasi waliwapura watu wa Gileadi kwa vyombo vya chuma, kama vile nafaka inayosagwa. Gaza waliwachukua watu mateka na kuwauza kwa Edomu. Tiro walivunja agano lao la undugu. Edomu alimfuatilia ndugu yake kwa upanga bila huruma. Amoni waliwapasua wanawake wenye mimba ili kupanua mipaka yao. Kwa kila taifa, Mungu anaahidi kutuma moto utakaoteketeza ngome zao, na wafalme wao watachukuliwa utumwani.
Maana Yake Ni Nini?
Jambo la kushangaza ni hili: Amosi hakutumwa kwanza kwa Israeli, bali kwa mataifa mengine, mataifa ambayo hayakuwa na sheria ya Mungu kama Israeli walivyokuwa. Hii inatuonyesha kwamba Bwana si mungu wa Israeli tu. Yeye ni Bwana wa mataifa yote, na macho yake yanaona kila mahali watu wanapotendeana vibaya, hata kama hawajui Sheria yake.
Tazama dhambi zilizotajwa: vita vya kikatili, biashara ya utumwa, kuvunja urafiki, kutokuwa na huruma, unyanyasaji dhidi ya wanawake na watoto wasio na hatia. Hizi si dhambi ndogo za kila siku, ni ukatili uliopangwa kwa makusudi. Mungu haangalii tu jinsi watu wanavyomtendea yeye, bali pia jinsi wanavyotendeana wao kwa wao. Uonevu unamuudhi Mungu, popote unapotokea.
Uzi Mkuu
Sura hii inaweza kutuchanganya kidogo, kwa sababu tunamsikia Mungu akikasirika sana. Lakini tukumbuke, hasira hii inatokana na upendo wake kwa waliokandamizwa. Mungu hawezi kubaki kimya mbele ya uonevu. Baadaye katika kitabu hiki, Amosi atageukia Israeli mwenyewe na kuwaonya kwa namna ile ile, kwa sababu hata watu wa Mungu wanaweza kutenda dhambi kama mataifa mengine.
Hapa tunaona kitu muhimu: Mungu ni mwenye haki, lakini haki peke yake haiwezi kuponya dunia iliyovunjika. Ndiyo sababu baadaye Mungu mwenyewe alikuja katika Yesu Kristo, kuchukua adhabu ambayo dhambi zetu zinastahili. Simba anayenguruma katika Amosi, na Mwana-Kondoo aliyekufa msalabani, ni Mungu mmoja tu, mwenye haki na mwenye rehema pamoja.
Kwa Ajili Yako
Unaweza kufikiri hadithi hizi hazina uhusiano nawe, kwa sababu hutawahi kufanya vita kama Edomu au Amoni. Lakini fikiria hili: je kuna wakati unamtendea mtu bila huruma, kwa sababu ni "mgeni" au tofauti nawe? Je unavunja urafiki wako kwa urahisi, kama Tiro walivyovunja agano lao? Mungu anaona jinsi tunavyotendeana, hata katika mambo madogo ya shule au nyumbani.
Zungumzeni Kuhusu Hili
Kwa nini unafikiri Mungu aliongea kwanza kuhusu mataifa mengine kabla ya kuongea kuhusu Israeli mwenyewe?
Je kuna tofauti kati ya kukasirika kwa sababu ya uonevu, na kukasirika kwa sababu tu mtu hakupata anachotaka? Mungu anakasirika kwa aina gani?
Kuomba Pamoja
Bwana, wewe unaona kila kitu kinachotokea duniani, hata kile kinachofanyika mbali na macho yetu. Tusaidie kuchukia uonevu jinsi wewe unavyochukia, na tusaidie kutenda kwa huruma kwa watu wote tunaokutana nao. Asante kwa sababu haki yako na upendo wako vinakutana katika Yesu. Amina.
Maswali kuhusu Amosi 1
Majibu mafupi kwa yeyote anayesoma kuhusu hili kwa mara ya kwanza.
Amosi 1 inahusu nini?
Amosi 1 inasema nini?
Amosi 1 inatufundisha nini kuhusu Mungu?
watoto wanaweza kujifunza nini kutoka Amosi 1?
Kwa nini Amosi 1 ni hadithi muhimu ya Biblia?
Yale ambayo wengine wamegundua
Wafilisti waliuza jumuiya nzima utumwani, watu wakawa bidhaa. Jibu la Mungu: "nami nitaugeuza mkono wangu juu ya Ekroni; na mabaki ya Wafilisti wataangamia." Hata mabaki. Kwa sababu kila mtu waliyemuuza alikuwa na jina mbele za Mungu. Je, wewe unamhesabu nani kuwa chombo tu cha faida yako?
Nami nitaivunja komeo ya Dameski." Komeo ni ile pau inayoshikilia lango lisifunguke, tumaini la mji kwamba hakuna atakayeingia. Dameski ilikuwa imewatendea watu wa Gileadi ukatili, nayo ikajiona salama nyuma ya malango yake. Nawe, komeo lako ni nini? Kile unachokitegemea kikulinde ili usiguswe na kile ulichowatenda wengine?
Waamoni walipasua matumbo ya wanawake wajawazito wa Gileadi ili tu wapanue mpaka wao. Nchi kidogo zaidi, kwa gharama ya watoto ambao hawajazaliwa. Na Mungu anajibu: "nitawasha moto katika ukuta wa Raba, nao utateketeza majumba yake ya kifalme." Ukuta uliolinda uchoyo wao ndio unaoteketea. Je, kuna kitu unachotaka sana hata umeacha kuona nani anaumia njiani?
Kwa sababu walichukua mateka watu wote, ili kuwatia mikononi mwa Edomu." Dhambi ya Gaza haikuwa vita tu, ilikuwa biashara. Watu wakageuzwa bidhaa, vijiji vizima vikauzwa kwa faida. Mungu aliona. Na leo bado anaona pale mtu anapotumika kama ngazi ya faida yako. Je, kuna mtu unayemtazama kama faida, si kama binadamu?
Unatafuta kikundi kingine cha umri?
Pia tunazo toleo maalum kwa watoto wadogo (miaka 3-6) na vijana (miaka 12 na zaidi).
Fungua katika kifaa cha Biblia ya Watoto