Kumbukumbu la Torati 9
Maelezo na hadithi ya Biblia kwa vijana (miaka 13 na zaidi)
The Explanation
Musa anasimama mbele ya Waisraeli kwa mara nyingine, na wakati huu hawezi kuwa na maneno matamu tu. Wanakaribia kuvuka Yordani, kuingia nchi ambayo imejaa miji yenye boma na watu wakubwa, wana wa Anaki, ambao hadithi zao peke yake zilifanya kizazi kilichopita kiogope na kukataa kuingia. Musa hawapi Waisraeli hoja ya kujiamini wenyewe. Anawaambia ukweli mkali: Mungu ndiye atakayewapigania, kama moto uwalao unaoteketeza kila kitu kinachosimama mbele yake.
Kisha Musa anavunja kabisa dhana yoyote ya kiburi ambayo wangeweza kubeba mioyoni mwao. Anasema waziwazi, msiseme kwamba mnapewa nchi hii kwa sababu ya haki yenu. Hapana. Mnapewa kwa sababu mataifa yale ni waovu, na kwa sababu Mungu aliapa ahadi kwa Ibrahimu, Isaka, na Yakobo zamani sana. Kisha anaongeza jambo linalouma: ninyi ni watu wakaidi.
Ili kuthibitisha hilo, Musa anawarudisha kwenye kumbukumbu chungu. Huko Horebu, wakati yeye alikuwa mlimani siku arobaini akipokea mbao za mawe zilizoandikwa na kidole cha Mungu mwenyewe, watu waliokuwa chini walikuwa wakitengeneza ndama wa dhahabu. Mungu alimwambia Musa ashuke haraka kwa sababu watu wamejiharibu wenyewe, na hata alisema kwamba angewaangamiza na kumfanya Musa taifa jipya. Musa anaeleza jinsi alivyoshuka, akaona ndama huyo, akavunja zile mbao mikononi mwake, kisha akalala chini mbele za Mungu siku arobaini nyingine, bila chakula wala maji, akiomba kwa ajili ya watu na kwa ajili ya Haruni pia. Aliuteketeza ule ndama, akauponda kuwa vumbi, akautupa kwenye mkondo wa maji.
Musa haachi hapo. Anaorodhesha matukio mengine ya uasi, Taberah, Massa, Kibroth Hataava, na la kusikitisha zaidi, Kadeshi Barnea, pale ambapo waliamriwa kuingia nchi lakini walikataa kumwamini Mungu. Sala yake ya mwisho ni ya kugusa moyo, anamsihi Mungu asiwaangamize, bali akumbuke watumishi wake Ibrahimu, Isaka, na Yakobo, na asiangalie ukaidi wa watu bali ahadi yake mwenyewe.
What Does This Mean?
Sura hii inavunja hadithi tunayopenda kusimulia wenyewe, ile hadithi ambayo tunastahili baraka kwa sababu ni wazuri. Waisraeli walikuwa wakikaribia kuingia nchi ya ahadi, lakini Musa anawaambia bila kupamba kitu, hamstahili hii kwa sababu ya ubora wenu. Historia yao imejaa uasi, kutoka Misri hadi mahali hapo walipo sasa. Hata tukio kubwa zaidi la agano, pale Mungu mwenyewe aliandika sheria kwa kidole chake, liliambatana na watu wakitengeneza sanamu chini ya mlima huo huo.
Hii si historia tu. Ni kioo. Kila kizazi kinaishia kujiamini kwamba kimefanya vizuri zaidi kuliko kilichotangulia, kwamba kinastahili vizuri zaidi. Musa anakata tamaa hiyo mapema. Baraka za Mungu hazitegemei thamani yetu. Zinategemea tabia yake, uaminifu wake kwa ahadi, na rehema yake kwa watu wakaidi. Hii ni habari mbaya kwa kiburi chako, lakini ni habari njema kabisa kwa nafsi yako halisi, ile inayojua jinsi ulivyo kwa ndani.
The Common Thread
Katikati ya sura hii kuna mtu anayesimama mahali pa hatari kati ya Mungu mwenye hasira na watu wenye hatia, akilala chini siku arobaini bila chakula, akiomba watu asiangamizwe. Musa anafanya kazi ya mpatanishi, akibeba mzigo wa dhambi ya wengine mbele za Mungu bila kuwa na hatia yeye mwenyewe ya dhambi ile.
Hapa ndipo tunapoona kivuli cha Yesu Kristo kikianza kuonekana mapema sana katika hadithi ya Biblia. Musa aliomba, akafunga, akalia machozi kwa ajili ya watu wasiostahili, lakini hakuweza kubeba dhambi yao mwenyewe mahali pao. Yesu alifanya zaidi ya kuomba. Alichukua hasira ile yenyewe juu yake msalabani. Agano la zamani lililoandikwa kwenye mbao za mawe lilivunjika pale chini ya mlima kwa sababu ya dhambi ya watu. Agano jipya liliandikwa kwa damu ya Mwokozi asiyekuwa na hatia, ili kwamba wale wakaidi, wewe na mimi, tusimwangamizwe.
Ahadi kwa Ibrahimu, Isaka, na Yakobo ambayo Musa anairejelea si ahadi ya kutufanya kuwa wazuri. Ni ahadi kwamba Mungu atatimiza mpango wake wa kumleta Mwokozi duniani, hata kama watu wake wanaendelea kuanguka njiani. Hiyo ndiyo nguvu ya agano la Mungu, haibadiliki kwa sababu ya udhaifu wetu.
For You
Huenda unaishi na hisia ya kudumu kwamba lazima ujithibitishe, kwa wazazi, kwa shule, kwa marafiki, hata kwa Mungu. Sura hii inakuambia jambo gumu lakini la kuleta uhuru, hupaswi kujithibitisha mbele za Mungu. Hauwezi. Waisraeli hawakuweza, na historia yako ya ndani, mawazo ambayo huwaambii mtu, maneno uliyosema kwa hasira, njia ulizogeuka kutoka kwa Mungu ukijua unachofanya, yote hayo yanakuweka kwenye kundi moja na wale "watu wakaidi."
Lakini hiyo si mwisho wa habari. Kama Musa aliweza kuomba kwa ajili ya watu wasiostahili akiwa amesimama kati yao na Mungu, fikiria aliye bora zaidi ya Musa, Yesu, anayesimama kati yako na Baba sasa hivi, akikuombea. Usijaribu kuwa mkamilifu ili kustahili upendo wa Mungu. Mpokee upendo wake kwa sababu ameamua kukupenda, kisha uishi kwa shukrani, si kwa hofu.
Talk About It
Kwa nini ni vigumu zaidi kukubali kwamba baraka za Mungu hazitegemei ubora wako, kuliko kujaribu kujithibitisha mwenyewe daima?
Musa alikuwa tayari kuombea watu waliomkasirisha moja kwa moja. Je, kuna mtu ambaye ungeweza kumuombea kwa namna hiyo, badala ya kumhukumu tu?
Praying Together
Bwana, mara nyingi tunajaribu kujijenga wenyewe, kujithibitisha kwako na kwa wengine kana kwamba tunastahili upendo wako. Tusamehe kiburi chetu, na utukumbushe kwamba wewe ni mwaminifu hata pale sisi tulipo wakaidi. Asante kwa Yesu anayesimama kati yetu na wewe, akituombea daima. Tufundishe kuishi kwa shukrani, si kwa hofu ya kutostahili. Amina.
Maswali kuhusu Kumbukumbu la Torati 9
Majibu mafupi kwa yeyote anayesoma kuhusu hili kwa mara ya kwanza.
Kumbukumbu la Torati 9 inahusu nini?
Kumbukumbu la Torati 9 inasema nini?
Kumbukumbu la Torati 9 inatufundisha nini kuhusu Mungu?
vijana wanaweza kujifunza nini kutoka Kumbukumbu la Torati 9?
Kwa nini Kumbukumbu la Torati 9 ni hadithi muhimu ya Biblia?
Yale ambayo wengine wamegundua
Siku arobaini mlimani, bila mkate wala maji. Musa alikuwa akingoja mbele za Mungu, huku chini watu wakiimba mbele ya ndama wa dhahabu. Mmoja anafunga kwa ajili ya wengine wasiojua wanapoteza nini. Nani amewahi kukaa mbele za Mungu kwa ajili yako, na hukujua? Na wewe, unamshikilia nani hivyo?
Unatafuta kitu kwa watoto wadogo zaidi?
Pia tuna matoleo maalum kwa watoto wadogo (miaka 3-5) na umri wa shule ya msingi (6-12).
Fungua katika kifaa cha Biblia ya Watoto