Mika 1

Maelezo

Mika ni nabii anayeishi wakati wa wafalme Yothamu, Ahazi, na Hezekia wa Yuda. Tarehe hizi zinatupa historia halisi: wafalme hawa watatu walitawala karne ya nane kabla ya Kristo, kipindi ambacho Ashuru ilikuwa ikikua kuwa nguvu ya kutisha mashariki ya Kati. Hofu ya uvamizi ilikuwa ya kweli, siyo ya kufikirika. Neno analolipokea Mika kutoka kwa Yahwe ni zito: linahusu Samaria, mji mkuu wa Israeli ya Kaskazini, na Yerusalemu, mji mkuu wa Yuda. Sura hii inaanza na mwaliko mkubwa, "Sikilizeni, ninyi watu wote… na dunia yote." Hii siyo onyo dogo la mtaa mmoja. Mungu anasimama mahakamani dhidi ya mataifa yake mwenyewe.

Picha anayotumia Mika ni ya kutisha kweli. Yahwe hashuki kimya kimya. Anashuka kutoka hekaluni mwake, mahali patakatifu, na anapokanyaga milima ya dunia. Milima inayeyuka kama mshumaa mbele ya moto, mabonde yanapasuka kama maji yanayomwagika mteremkoni. Mungu hashuki kwa ajili ya mazungumzo ya kawaida. Anashuka kama shahidi na hakimu, akitoka mahali patakatifu kuingia katika uchafu wa dunia yenyewe.

Na sababu ya hasira hii kubwa? Mstari wa tano unajibu moja kwa moja: uasi wa Yakobo, dhambi za nyumba ya Israeli. Chanzo chake ni miji mikuu wenyewe, Samaria na Yerusalemu, vituo vya nguvu na dini rasmi. Samaria itavunjwa hadi kuwa rundo la mawe shambani, sanamu zake zitapondwa, kwa sababu zilijengwa kwa "zawadi za ukahaba," yaani fedha iliyopatikana kwa kuabudu miungu mingine na kuwa na uhusiano usio mwaminifu na Mungu.

Kisha Mika mwenyewe anaingia katika maombolezo. Anasema atalia, ataenda peku peku na uchi, ataomboleza kama mbweha na bundi, kwa sababu jeraha hili halijabaki Samaria tu, bali limefika mpaka langoni mwa Yerusalemu. Orodha ndefu ya miji midogo ya Yuda, Gathi, Bethi Leafra, Shafiri, Zaanani, Lakishi, Moreshethi Gathi, Akzibu, Maresha, Adulamu, inatajwa kwa maneno ya kuchezea majina yao. Kila mji unapata hatima inayolingana na maana ya jina lake, fedheha, maombolezo, utumwa. Hii siyo mchezo wa maneno tu; ni ukumbusho kwamba hakuna sehemu ya nchi, hata vijiji vidogo visivyo na umaarufu, vitakavyokosa kuguswa na matokeo ya dhambi ya taifa. Sura inaisha na picha ya ajabu: watu wanaambiwa wajinyoe vipara kwa ajili ya watoto wao watakaopelekwa utumwani.

Hii Inamaanisha Nini?

Kinachonikaza hapa ni kwamba hukumu haianzii nje ya watu wa Mungu, inaanzia ndani. Samaria na Yerusalemu siyo maadui wa nje, ni miji ya watu waliochaguliwa, waliopewa agano, waliokuwa na hekalu. Lakini uongozi na dini yao vilikuwa vimejaa uongo. Waliabudu sanamu huku wakidai kumfuata Yahwe. Fikiria kanisa linalofanya ibada nzuri kila Jumapili, lenye nyimbo nzuri na mahubiri yenye nguvu, lakini ndani ya jamii hiyo kuna udanganyifu, dhuluma dhidi ya maskini, au uasherati uliofichwa. Hilo ndilo tatizo analoliona Mika katika Samaria na Yerusalemu. Mika hasemi kwamba watu wa mbali ndio wenye tatizo. Anasema tatizo liko ndani ya nyumba.

Hii ni ngumu kukubali, lakini ni ya kweli hadi leo. Mara nyingi tunafikiri dhambi ni kitu kinachotendwa na "wao," watu wasioamini, watu wa nje. Mika anatulazimisha tuangalie ndani, katika makanisa yetu, familia zetu, mioyo yetu wenyewe. Mungu hapendi unafiki. Hapendi mfumo wa dini unaoonekana mzuri nje lakini umejaa uasi ndani.

Kuhuzunika kwa Mika pia kunamaanisha kitu. Hasemi tu "hamtaadhibiwa," halafu anaondoka. Analia. Anajiunga na maumivu ya watu wake, hata wakiwa wamesababisha hali hiyo wenyewe. Hii inaonyesha kwamba hukumu ya Mungu siyo baridi au ya kiotomatiki. Ina gharama, na ina huzuni ndani yake. Hili linatufundisha kwamba kumkasirikia mtu kwa dhambi yake na kumlilia kwa huruma siyo vitu viwili vinavyopingana. Mungu mwenyewe anaonyesha vyote viwili.

Uzi Unaounganisha

Hukumu hii kali dhidi ya Samaria na Yerusalemu siyo neno la mwisho katika hadithi ya Mungu. Baadaye katika kitabu hiki, nabii huyo huyo ataongea kuhusu Mtawala atakayetoka Bethlehemu Efrata, ambaye atakuwa mchungaji wa watu wake. Hiyo itakuja baadaye, lakini sura hii ya kwanza inatuandaa kuielewa. Kwa nini Mungu anahitaji kutuma Mwokozi? Kwa sababu hali ya moyo wa binadamu, hata wa watu wake mwenyewe, ni mbaya vya kutosha kustahili hukumu ya milima kuyeyuka.

Kristo mwenyewe atakuja miaka mingi baadaye kwenye jiji hilo hilo la Yerusalemu, na badala ya kulipokanyaga kwa ghadhabu, atalia juu yake, kama alivyolia Mika, halafu atabeba hukumu hiyo mwenyewe msalabani. Mika analia kwa ajili ya dhambi za watu wake, lakini Yesu analia na kisha anachukua adhabu ya dhambi hiyo juu yake mwenyewe. Agano halijabadilika: Mungu bado anachukia uasi, lakini njia yake ya kushughulika nao imefunuliwa kikamilifu katika msalaba.

Kwa Ajili Yako

Labda unaona dini kama kitu cha nje, maonyesho ya nje, mahudhurio kanisani, maneno sahihi unayoyasema mtandaoni. Mika anakuuliza swali gumu: je, kuna sanamu ndani yako, kitu unachokitegemea zaidi ya Mungu, hata kama hakionekani kama sanamu halisi? Inaweza kuwa mafanikio, mwonekano wako mtandaoni, uthibitisho kutoka kwa watu wengine. Fikiria mitandao ya kijamii unayoyatumia kila siku. Je, picha unayoionyesha ya maisha yako ni kweli, au ni uwakilishi uliosanifiwa ili upate kukubalika? Mika anatukumbusha kwamba Mungu anatazama undani, siyo tu onyesho la nje.

Pia jifunze kutoka kwa Mika jinsi ya kulia kwa ajili ya ulimwengu uliovunjika badala ya kuukimbia tu au kuuhukumu kwa mbali. Unapoona udhalimu, uasi, au maumivu karibu nawe, usijifanye hauhusiki. Huzuni ya kweli mbele ya dhambi, yako na ya wengine, ni hatua ya kwanza kuelekea toba halisi. Hii haimaanishi kuishi kwa hofu daima, bali kuishi kwa uaminifu, ukijua kwamba Mungu tayari anajua kila kitu kuhusu wewe na bado anakuita umrudie.

Zungumzeni Kuhusu Hili

Je, kuna eneo la maisha yako ambalo unaonekana mwaminifu kwa Mungu nje, lakini ndani yake kuna kitu kingine unachokiabudu zaidi?

Mika analia kwa ajili ya dhambi za watu wake badala ya kujihisi bora kuliko wao. Je, wewe huwa unaitikiaje unapoona dhambi za wengine, kwa huzuni au kwa dharau?

Kuomba Pamoja

Bwana, tunakushukuru kwa sababu hauachi dhambi bila kuishughulikia, na hauachi watu wako wakiwa peke yao katika hali yao mbaya. Tusaidie tuangalie ndani ya mioyo yetu kama Mika alivyofanya, na kuona sanamu ambazo tumezificha. Tufundishe kulia kwa ajili ya ulimwengu uliovunjika badala ya kuukimbia. Tunakushukuru kwa sababu hukumu uliyostahili iliangukia Kristo, siyo sisi. Amina.