Hesabu 5

Ufafanuzi

Sura hii ina sehemu tatu ambazo mwanzoni zinaonekana hazihusiani, lakini zote zinazungumzia jambo moja: utakatifu wa Mungu unaokutana na uchafu wa maisha halisi ya watu.

Kwanza, Bwana anamwambia Musa watoe nje ya kambi watu wenye magonjwa ya ngozi yanayoambukiza, wenye vidonda vinavyotoa harufu, na wale waliogusa maiti (5:1-4). Hii haikuwa adhabu ya dhambi binafsi, bali ilikuwa ni kulinda uwepo wa Mungu kati ya watu wake. Maandiko yanasema wazi sababu: "wasije wakaitia unajisi kambi, kwa sababu Mimi huishi ndani yake." Mungu alikuwa akiishi halisi, kati ya mahema ya watu wa kawaida, na hilo liliwataka wawe makini na kila kitu kilichoashiria kifo au ubovu.

Pili, kuna sheria kuhusu mtu aliyemkosea mwenzake (5:5-10). Ikiwa mtu amemdhulumu mwingine, hairuhusiwi aache tu na kuendelea na maisha. Lazima aungame, arudishe kilichochukuliwa, na aongeze sehemu ya tano zaidi. Kinachovutia hapa ni neno "ataungama". Dhambi dhidi ya mwenzako haikuruhusiwa kufichwa kimya kimya chini ya zulia. Ilipaswa kutamkwa kwa sauti, mbele ya mtu aliyeumizwa, na kisha kulipwa kwa gharama halisi, zaidi ya ilivyokuwa awali. Haki haikuwa jambo la hisia tu, ilikuwa na gharama.

Tatu, na sehemu ndefu zaidi na ngumu zaidi ya sura hii, ni utaratibu wa "maji ya wivu" kwa mwanamke anayeshukiwa na mumewe kuwa amezini, bila ushahidi wowote (5:11-31). Mume aliyejaa wivu angemleta mkewe kwa kuhani. Kuhani angechukua maji matakatifu, kuyachanganya na mavumbi ya sakafu ya maskani, kuyafanya mwanamke anywe baada ya kumwapisha kiapo kizito. Kama alikuwa na hatia, maji hayo yangemletea laana, tumbo kuvimba, paja kuoza. Kama hakuwa na hatia, angekuwa huru, hata angeweza kubeba uja uzito.

Maana Yake Ni Nini?

Sehemu hii ya mwisho ndiyo inayotusumbua zaidi, na ni sawa kusumbuliwa nayo. Hebu tusiifiche kwa maneno matamu. Hapa hakuna utaratibu unaolingana kwa mwanaume anayeshukiwa kumdanganya mkewe. Sheria hii ililenga wanawake tu, katika jamii ambayo tuhuma pekee, bila ushahidi, ingeweza kumfanya mwanamke apitie jaribu la kuaibisha mbele ya jamii nzima.

Lakini kabla hatujaihukumu sura hii kwa haraka kwa macho ya karne hii, tunahitaji kuiona ilivyokuwa wakati huo. Katika tamaduni za kale za Mashariki ya Kati, mwanamke aliyeshukiwa bila ushahidi angeweza kuuawa, kufukuzwa, au kuteswa kwa namna yoyote mumewe alivyotaka, bila utaratibu wowote. Sheria hii ya Bwana, ingawa ni ngumu kwetu kuielewa leo, ilikuwa ikimzuia mume mwenye wivu asimdhuru mkewe kwa mikono yake mwenyewe. Jambo hilo lingepelekwa kwa Mungu mwenyewe, kupitia kuhani, na si kwa hasira ya mwanaume. Haikuwa mume aliyeamua hukumu, ni Mungu pekee. Mwanamke asiye na hatia aliahidiwa kuwa huru kabisa, bila lawama yoyote itakayobaki juu yake, bila kujali jamii ilisema nini.

Zaidi ya hayo, sura hii inatufundisha kwamba Mungu haachi dhambi za siri kama hazina maana. Tunasoma kuwa hata kama hakuna mtu aliyeshuhudia, jambo hilo halikufichika mbele za Bwana. Mungu anaona undani wa mahusiano yetu, hata pale ambapo wanadamu wenzetu hawaoni kitu.

Uzi Unaounganisha

Sura hii, kwa njia ya ajabu, inatuelekeza kwenye tatizo kubwa ambalo Agano la Kale linaendelea kulionyesha: wanadamu hawawezi kuishi karibu na utakatifu wa Mungu bila mfumo wa dhabihu, ushahidi, na usafishaji wa mara kwa mara. Kila wakati uchafu unapojitokeza, lazima kuwe na njia ya kurudi kwenye usafi, na njia hiyo daima inahusisha damu, sadaka, au gharama fulani.

Fikiria sasa mwanamke aliyekamatwa katika uzinzi aliyeletwa mbele za Yesu katika Injili ya Yohana. Viongozi wa dini walitaka kumpiga mawe, wakitumia sheria kumhukumu bila huruma. Yesu hakubatilisha dhambi yake, lakini alikataa kumtumia sheria kama silaha ya kumuua. "Wala mimi sikuhukumu, nenda, wala usitende dhambi tena." Katika Yesu, tunamwona Mungu yule yule mwenye wivu wa haki dhidi ya dhambi, lakini anayebeba gharama ya msamaha mwenyewe badala ya kuituma kwa mwenye hatia. Msalaba ni mahali ambapo Mungu alichukua laana iliyostahili sisi, ili tusiibebe wenyewe. Hapo hatuombwi kunywa maji machungu ya hukumu, bali Yesu mwenyewe alikunywa kikombe hicho cha ghadhabu kwa ajili yetu.

Kwa Ajili Yako

Labda sura hii inakugusa kwa namna ya pekee kama umewahi kuhisi tuhuma zisizo na haki, au kama umewahi kubeba hatia ya jambo ulilolificha ukidhani halionekani. Jiulize kwa uaminifu, je, kuna sehemu ya maisha yako unayoamini Mungu haioni? Sura hii inasema vinginevyo. Hakuna chumba cha siri mbele zake.

Fikiria pia jinsi tuhuma zisizo na ushahidi zinavyosambaa leo, kwenye mahusiano, kwenye kundi la marafiki, hata kwenye mitandao ya kijamii, ambapo mtu anaweza kuhukumiwa kwa maneno tu, bila kusikilizwa. Sura hii inatukumbusha kwamba Mungu anachukia hukumu ya haraka isiyo na haki, hata kama inaonekana ya "haki ya kidini".

Fikiria pia kuhusu haki na urejeshaji katika mahusiano yako. Ni rahisi kuomba msamaha kwa maneno, lakini sheria ya hapa inataka urejesho wa kweli, hata zaidi ya ulivyochukua. Je, kuna mtu unayedaiwa, si pesa tu, bali heshima, muda, au uaminifu uliouvunja?

Zungumzeni Kuhusu Hili

Kwa nini unadhani Mungu aliweka sheria hii ya kumlinda mwanamke asiye na hatia badala ya kumwachia mumewe aamue peke yake, na je, hili linabadilisha namna unavyosoma sehemu ngumu za Agano la Kale?

Je, kuna eneo la maisha yako ambalo umedhani ni "siri" kati yako na Mungu tu, na sura hii inakufanya ufikirie vipi kuhusu eneo hilo?

Kuomba Pamoja

Bwana, wewe unaona yale ambayo hakuna mwanadamu anayeyaona, na hilo mara nyingine linatutisha. Tunakushukuru kwa sababu hukuacha dhambi zetu bila jibu, bali ulituma Yesu kubeba laana tuliyostahili. Tusaidie kutokuficha mioyo yetu mbele zako, na tujifunze kuishi kwa uwazi na haki mbele za watu wetu. Amina.