Filemoni 1
Maelezo na hadithi ya Biblia kwa vijana (miaka 12 na zaidi)
Ufafanuzi
Barua hii ni fupi kuliko zote za Paulo, na ni ya kibinafsi kupita kiasi. Hakuna mafundisho marefu kuhusu mafumbo ya imani. Kuna mtu mmoja tu, jina lake Onesmo, na tatizo moja gumu sana.
Paulo yuko gerezani. Anajiita "mfungwa wa Kristo Yesu," si mfungwa wa Kaisari. Anaandika kwa Filemoni, mwanamume tajiri katika mji wa Kolosai, ambaye nyumbani kwake kanisa linakutana. Filemoni ni rafiki wa Paulo, mtu mwenye sifa njema: "mioyo ya waumini imekuwa ikitulizwa nawe, ndugu."
Lakini Filemoni pia ni mmiliki wa watumwa. Na mtumwa wake mmoja alitoroka. Onesmo. Inaonekana aliondoka na kitu ambacho hakikuwa chake, kwa sababu Paulo anaandika: "kama amekukosea jambo lolote, au unamdai kitu chochote, kidai hicho kutoka kwangu."
Kwa sheria ya Kirumi, mtumwa aliyetoroka alikuwa mali iliyoibiwa. Angeweza kuchapwa, kutiwa chapa ya moto usoni, hata kuuawa. Bwana wake alikuwa na haki kamili ya kufanya hivyo, na jamii yote ingemwunga mkono.
Kisha jambo la ajabu likatokea. Onesmo, akiwa mkimbizi, alikutana na Paulo gerezani. Na hapo, katika minyororo, akawa Mkristo. Paulo anasema: "mwanangu Onesmo, niliyemzaa katika vifungo vyangu."
Sasa Paulo anamrudisha. Na anaandika barua hii ili Onesmo aichukue mkononi mwake, arudi nayo kwa bwana wake ambaye ana haki ya kumwua. Fikiria safari hiyo. Fikiria kuwa Onesmo, ukitembea kurudi nyumbani ukiwa umeshika karatasi moja tu kama ngao yako.
Paulo anacheza na maana ya jina lake. Onesmo lina maana ya "mwenye faida." Paulo anaandika: "mwanzoni hakukufaa, lakini sasa anakufaa wewe na mimi." Na kisha anaomba jambo ambalo halikusikika katika ulimwengu ule: "asiwe tena mtumwa, bali bora zaidi ya mtumwa, kama ndugu mpendwa."
Tazama jinsi Paulo anavyoomba. Angeweza kuamuru. Anasema wazi: "nina ujasiri wote katika Kristo kukuamuru." Lakini hataki. "Kwa sababu ya upendo, badala yake nakusihi." Hataki wema wa kulazimishwa. Anataka Filemoni afanye jambo hilo kwa sababu moyo wake mwenyewe umegeuka.
Na kisha sentensi nzito kuliko zote: "Mimi Paulo, ninaandika kwa mkono wangu mwenyewe: mimi nitakulipa." Deni la mtumwa mkimbizi analiweka juu ya kichwa chake mwenyewe.
Hii Ina Maana Gani?
Kuna jambo hapa ambalo linaweza kukukwaza, na ni haki yako kukwazwa nalo. Paulo hasemi wazi: "Utumwa ni dhambi, ukomeshwe leo." Watu wengi wameiuliza Biblia swali hili kwa hasira, na si swali baya.
Lakini soma tena mstari wa kumi na sita. Paulo anasema Onesmo si mtumwa tena, bali "ndugu mpendwa." Ukimwita mtu ndugu, huwezi tena kumwita mali. Paulo hakupiga nyundo ukutani; aliweka baruti chini ya msingi. Kanisa lililokutana nyumbani kwa Filemoni lingesikia barua hii ikisomwa kwa sauti, na kila mtu angeelewa: mfumo huu hauwezi kuishi pamoja na Injili. Ilichukua karne nyingi, na Wakristo wengi walikuwa waoga na wanafiki kuhusu jambo hili. Lakini ukweli ulikuwa umeshapandwa hapa.
Jambo la pili: Paulo anakataa kutumia mamlaka yake ingawa anayo. Katika ulimwengu unaopima kila kitu kwa nguvu, ushawishi na uwezo wa kulazimisha, Paulo anaachilia nguvu zake na kuomba. Hiyo si udhaifu. Ni imani kwamba upendo unaobadilisha moyo ni imara zaidi kuliko amri inayobadilisha tabia tu.
Uzi Uunganishao
Barua hii ni Injili ndogo, iliyofungwa katika hadithi ya watu watatu.
Kuna mtu aliyekimbia na kuvunja uaminifu. Kuna deni halisi, si la kufikirika. Na kuna mtu wa tatu anayesimama katikati na kusema: "kidai hicho kutoka kwangu."
Hilo ndilo alilofanya Yesu. Sisi ni Onesmo. Tulikuwa "hatufai," tumekimbia, tuna deni tusiloweza kulipa. Na Kristo hakusema tu "sawa, sahau." Alilichukua deni juu yake mwenyewe, kwa mkono wake mwenyewe, msalabani. Paulo anaandika kwa mkono wake; Yesu aliandika kwa majeraha yake.
Na kuna zaidi. Paulo anamwomba Filemoni: "kama wanichukulia mimi mshirika, mpokee kama ambavyo ungenipokea mimi." Hiyo ndiyo sala ya Yesu kwa Baba kuhusu wewe. Mpokee kama ungenipokea mimi. Hupokelewi kwa sababu rekodi yako ni safi. Unapokelewa kwa sababu unakuja ukiwa umeshika barua ya Mtu mwingine.
Kwa Ajili Yako
Katika hadithi hii kuna nafasi tatu, na kuna siku utakuwa katika kila mojawapo.
Wakati mwingine wewe ni Filemoni. Mtu amekukosea kwa kweli, si kwa kudhaniwa. Alikusaliti, alizungumza vibaya kuhusu wewe, alichukua kitu chako. Na sasa unaambiwa umpokee kama ndugu. Kumbuka: Paulo hakumwambia Filemoni kwamba haikuwa kitu kikubwa. Deni lilikuwa halisi. Msamaha si kusema "haikuumiza." Ni kusema "iliumiza, na nachagua kuachilia."
Wakati mwingine wewe ni Onesmo. Unajua ulichofanya. Umeliweka chini ya vitu vingine, unatumaini litasahaulika. Onesmo alitembea kurudi. Kuna nini unachopaswa kurudi nacho? Ujumbe unaopaswa kutuma, ukweli unaopaswa kusema kwa mzazi, radhi ambayo utaiogopa kwa wiki nzima kabla ya kuisema? Neema haimaanishi hutarudi. Inamaanisha hurudi peke yako.
Na wakati mwingine unaitwa kuwa Paulo. Kusimama katikati ya watu wawili walioachana. Kubeba gharama badala ya kudai haki yako. Kumtetea mtu ambaye kila mtu amemwandika kama "asiyefaa." Katika shule yako, katika kikundi chako cha simu, kuna Onesmo. Kuna mtu ambaye jina lake limekuwa mzaha. Barua hii inakuuliza kama utaandika kwa mkono wako mwenyewe.
Neema si nadharia. Ni jina la mtu unayeamua kumwita ndugu.
Zungumzeni Kuhusu Hili
Paulo alikataa kumlazimisha Filemoni, ingawa angeweza. Je, kuna jambo ambalo unalifanya kwa sababu unalazimishwa tu, si kwa sababu unataka? Kinachotokea moyoni mwako pale ni nini?
Ni nani katika maisha yako ambaye umemwandika kama "hafai"? Ingekugharimu nini kumwita ndugu au dada?
Kuomba Pamoja
Bwana Yesu, wewe ulisimama mahali pangu na kusema "kidai kutoka kwangu." Asante. Nipe ujasiri wa kurudi pale nilipokimbia, na moyo wa kuachilia pale ninapodaiwa. Nifundishe kuita ndugu yule ambaye ulimwengu unamwita asiyefaa. Amina.
Maswali kuhusu Filemoni 1
Majibu mafupi kwa yeyote anayesoma kuhusu hili kwa mara ya kwanza.
Filemoni 1 inahusu nini?
Filemoni 1 inasema nini?
Filemoni 1 inatufundisha nini kuhusu Mungu?
vijana wanaweza kujifunza nini kutoka Filemoni 1?
Kwa nini Filemoni 1 ni hadithi muhimu ya Biblia?
Yale ambayo wengine wamegundua
Paulo anaorodhesha majina manne tu: "Marko, Aristarko, Dema, Luka, watenda kazi pamoja nami." Marko alikuwa amewahi kumwacha Paulo njiani, lakini sasa amerudi. Dema yupo hapa leo, ingawa siku itafika aupende ulimwengu huu aondoke. Kuanguka kwako jana si mwisho wako. Na jina lako kwenye orodha leo si hakikisho la kesho. Endelea kushikamana.
Paulo angeweza kuamuru. Alikuwa mtume, alikuwa na mamlaka. Lakini anachagua njia nyingine: "lakini kwa ajili ya upendo nakusihi zaidi." Anajiweka chini mbele ya Filemoni, mzee, mfungwa, ndugu anayeomba tu. Nawe unapotaka jambo kwa mwenzako wa nyumbani, unadai au unasihi? Upendo hauna haraka ya kulazimisha.
Paulo alikuwa na mamlaka ya kuamuru, lakini akachagua kumtumainia: "Nina matumaini ya utii wako, nakuandika nikijua kwamba utafanya zaidi ya niliyosema." Neno hilo linamwinua Filemoni. Anaaminiwa, hivyo anataka kutenda vizuri. Nawe, unamwambia mtu maneno yanayomfunga, au yanayomwamsha kufanya zaidi ya unavyoomba?
Kabla Paulo hajaomba chochote kuhusu Onesimo, anasimama kwanza kushukuru: "Kwa maana nimekuwa na furaha nyingi na faraja kwa sababu ya upendo wako, kwa kuwa mioyo ya watakatifu imeburudishwa kwa njia yako, ndugu." Kuburudishwa ni kama mtu aliyechoka njiani akapata mahali pa kupumzika. Kuna mtu leo aliyechoka. Je, moyo wake ukikutana na wewe, utapumzika?
Unatafuta kitu kwa watoto wadogo zaidi?
Pia tunazo toleo maalum kwa watoto wadogo (miaka 3-6) na umri wa shule ya msingi (7-12).
Fungua katika kifaa cha Biblia ya Watoto