Filemoni 1
Maelezo na hadithi ya Biblia kwa umri wa shule ya msingi (7-12)
Ufafanuzi
Barua hii ni tofauti kidogo na barua nyingine za Paulo. Ni fupi sana, na haiandikwi kwa kanisa zima, bali kwa mtu mmoja: Filemoni. Filemoni alikuwa rafiki wa Paulo, mwanaume tajiri aliyekuwa na nyumba kubwa. Kanisa lilikutana nyumbani kwake.
Paulo anaandika barua hii akiwa gerezani. Yeye anajiita "mfungwa wa Kristo Yesu." Yaani, yuko kifungoni kwa sababu anamhubiri Yesu.
Kuna mtu mmoja anayefanya barua hii kuwa maalum: Onesmo. Onesmo alikuwa mtumwa wa Filemoni. Aliondoka kwa bwana wake bila ruhusa, na labda hata alichukua kitu chake. Kwa sheria za wakati ule, hilo lilikuwa kosa kubwa sana. Mtumwa aliyekimbia angeweza kuadhibiwa vikali, hata kuuawa.
Lakini kitu cha ajabu kilitokea. Onesmo alimkuta Paulo gerezani. Na huko, Onesmo akamjua Yesu. Paulo anasema: "nilimzaa katika vifungo vyangu." Yaani, akawa mtoto wa Paulo katika imani.
Sasa Paulo anamtuma Onesmo arudi kwa Filemoni. Anajua hii ni hatari. Anajua Filemoni ana haki ya kumwadhibu. Kwa hiyo Paulo anaomba jambo kubwa sana: Filemoni asimpokee Onesmo tena kama mtumwa, bali kama ndugu mpendwa katika Kristo.
Paulo anaandika: "kama unanichukulia mimi mshirika, mpokee kama ambavyo ungenipokea mimi." Na kama Onesmo alifanya kosa lolote au ana deni, Paulo anasema: "kidai hicho kutoka kwangu." Paulo mwenyewe atalipa.
Maana Yake Ni Nini?
Barua hii ni ndogo, lakini inasema jambo kubwa. Injili inabadilisha mahusiano kati ya watu. Katika ulimwengu wa Paulo, mtumwa na bwana hawakuwa sawa hata kidogo. Lakini Paulo anasema: sasa mko ndugu. Mnaye Baba mmoja.
Paulo hangeweza kufuta mfumo mzima wa utumwa mara moja kwa barua moja. Lakini anapanda mbegu. Anasema: mkiwa katika Kristo, hamtazamani tena kama vile ulimwengu unavyowatazama. Hii ni njia mpya kabisa.
Pia ni jambo la kufurahisha kuona jinsi Paulo hafanyi amri. Angeweza kumwamuru Filemoni, kwa sababu Paulo ni mtume. Lakini anasema: "kwa sababu ya upendo, badala yake nakusihi." Upendo hauendi kwa kulazimisha. Upendo unaomba.
Uzi Mwekundu
Je, hii inatuhusu vipi Yesu? Sana kabisa.
Fikiri kwa makini: Onesmo alikuwa amekosa. Hakuwa na haki ya kurudi. Lakini Paulo anasimama katikati na kusema: "Kama ana deni, nitalipa mimi. Mpokee kama ungenipokea mimi."
Hii ndiyo hasa Yesu anayoifanya kwa ajili yetu. Sisi tulikuwa mbali na Mungu. Tulikuwa na deni la dhambi ambalo hatuwezi kulipa. Lakini Yesu alisimama katikati na kusema kwa Baba: "Wapokee kama vile ungenipokea mimi. Deni lao nitalipa mimi msalabani."
Paulo anafanya kwa Onesmo kile ambacho Yesu amefanya kwetu. Yeye ni kama picha ndogo ya Injili. Na Onesmo, mtumwa aliyekimbia, ni picha yetu. Hatustahili kupokelewa, lakini kwa sababu ya Mtu mmoja anayesimama upande wetu, sasa tunaitwa ndugu wapendwa.
Kwako Wewe
Fikiria: kuna mtu shuleni au nyumbani ambaye umekuwa ukimhesabu kama "mdogo" kuliko wewe? Labda ni mtoto mdogo, labda ni mtu ambaye watu wengi wanamcheka, labda ni mtu wa kabila au familia tofauti. Barua hii inasema: mkiwa wote katika Yesu, mko ndugu. Hakuna aliye juu, hakuna aliye chini.
Kuna swali lingine gumu zaidi. Je, kuna mtu aliyekukosea, na wewe una haki ya kulipiza kisasi? Filemoni alikuwa na haki hiyo dhidi ya Onesmo. Lakini Paulo anamwuliza kitu kigumu: msamehe. Mpokee tena. Hii si rahisi. Wakati mwingine msamaha unaumiza kabla ya kuponya. Lakini ni njia ya Yesu.
Na jambo la mwisho: Onesmo hakuwa "mtu asiyefaa" milele. Paulo anasema: "mwanzoni hakukufaa, lakini sasa anakufaa." Yesu anaweza kubadilisha mtu yeyote. Hata wewe, siku unapofikiri umekosea sana, unaweza kuanza upya.
Ongea Kuhusu
Kwa nini unafikiri Paulo hakumwamuru Filemoni tu, bali alimsihi? Kuna tofauti gani kati ya kuombwa na kuamriwa?
Paulo anasema atalipa deni la Onesmo. Yesu amefanya jambo kama hilo kwa ajili yetu. Unahisije unapofikiria hivyo?
Kusali Pamoja
Bwana Yesu, asante kwa sababu ulisimama katikati kwa ajili yetu, kama Paulo alivyosimama kwa Onesmo. Asante kwa sababu unatuita ndugu, hata tulipokuwa mbali. Nisaidie niwatazame watu wengine kama unavyowatazama wewe. Na nipe moyo wa kusamehe, hata inapokuwa vigumu. Amina.
Maswali kuhusu Filemoni 1
Majibu mafupi kwa yeyote anayesoma kuhusu hili kwa mara ya kwanza.
Filemoni 1 inahusu nini?
Filemoni 1 inasema nini?
Filemoni 1 inatufundisha nini kuhusu Mungu?
watoto wanaweza kujifunza nini kutoka Filemoni 1?
Kwa nini Filemoni 1 ni hadithi muhimu ya Biblia?
Yale ambayo wengine wamegundua
Paulo anaorodhesha majina manne tu: "Marko, Aristarko, Dema, Luka, watenda kazi pamoja nami." Marko alikuwa amewahi kumwacha Paulo njiani, lakini sasa amerudi. Dema yupo hapa leo, ingawa siku itafika aupende ulimwengu huu aondoke. Kuanguka kwako jana si mwisho wako. Na jina lako kwenye orodha leo si hakikisho la kesho. Endelea kushikamana.
Paulo angeweza kuamuru. Alikuwa mtume, alikuwa na mamlaka. Lakini anachagua njia nyingine: "lakini kwa ajili ya upendo nakusihi zaidi." Anajiweka chini mbele ya Filemoni, mzee, mfungwa, ndugu anayeomba tu. Nawe unapotaka jambo kwa mwenzako wa nyumbani, unadai au unasihi? Upendo hauna haraka ya kulazimisha.
Paulo alikuwa na mamlaka ya kuamuru, lakini akachagua kumtumainia: "Nina matumaini ya utii wako, nakuandika nikijua kwamba utafanya zaidi ya niliyosema." Neno hilo linamwinua Filemoni. Anaaminiwa, hivyo anataka kutenda vizuri. Nawe, unamwambia mtu maneno yanayomfunga, au yanayomwamsha kufanya zaidi ya unavyoomba?
Kabla Paulo hajaomba chochote kuhusu Onesimo, anasimama kwanza kushukuru: "Kwa maana nimekuwa na furaha nyingi na faraja kwa sababu ya upendo wako, kwa kuwa mioyo ya watakatifu imeburudishwa kwa njia yako, ndugu." Kuburudishwa ni kama mtu aliyechoka njiani akapata mahali pa kupumzika. Kuna mtu leo aliyechoka. Je, moyo wake ukikutana na wewe, utapumzika?
Unatafuta kikundi kingine cha umri?
Pia tunazo toleo maalum kwa watoto wadogo (miaka 3-6) na vijana (miaka 12 na zaidi).
Fungua katika kifaa cha Biblia ya Watoto