Tito 1

The Explanation

Paulo aliandika barua hii kwa Tito, kijana aliyemsaidia kuanzisha makanisa kwenye kisiwa cha Krete. Paulo alimwacha Tito huko kwa kazi maalum: kupanga mambo ambayo bado hayajakamilika na kuweka wazee wa kanisa katika kila mji. Wazee wa kanisa ni watu wanaosimamia na kuwaongoza waumini, kama wachungaji wanaotunza kundi.

Paulo haandiki tu "chagua watu wazuri." Anaeleza kwa undani jinsi mzee wa kanisa anapaswa kuwa. Lazima asiwe na lawama, yaani watu wasiweze kumsingizia kwa haki jambo baya. Lazima ajitawale mwenyewe, asiwe na hasira ya haraka, asiwe mlevi, wala mtu wa kutafuta ugomvi. Badala yake awe mkaribishaji, mwenye haki, na anayeweza kufundisha mafundisho ya kweli huku akiwarekebisha wale wanaosema uongo.

Kisha Paulo anazungumza kuhusu tatizo halisi lililokuwepo Krete: kulikuwa na watu waliofundisha mambo yasiyo sahihi, hasa kuhusu tohara na sheria za kale. Paulo anasema wazi kwamba mafundisho yao ni "upuuzi" na wanadanganya watu kwa faida ya aibu, yaani kwa fedha au heshima ya uongo. Anamnukuu mtu mmoja wa Krete aliyesema kwamba Wakrete wenyewe walijulikana kama waongo, wavivu, na walafi. Paulo hakuandika hili kwa kudhihaki, bali kwa kukiri ukweli mgumu: hata watu wa nchi yake mwenyewe wanaweza kuwa na tabia mbaya iliyoenea sana. Sura hii inafunga kwa wazo la kina: watu wenye moyo mchafu hawaoni kitu chochote kikiwa safi, kwa sababu mawazo yao yenyewe yamechafuka. Wanaweza kudai kumjua Mungu kwa maneno, lakini matendo yao yanamkana.

What Does This Mean?

Sura hii inatuonyesha kwamba uongozi wa kanisa siyo jambo la kuchezea. Mtu anayefundisha wengine kuhusu Mungu anahitaji maisha yanayolingana na maneno yake, japo hakuna mtu asiye na kasoro kabisa. Paulo hataki watu wakamilifu bila dosari, bali watu wenye tabia thabiti, wanaoweza kuaminiwa.

Jambo lingine muhimu ni hili: Paulo hakuogopa kusema ukweli mgumu. Hakusita kutaja kwamba kulikuwa na waalimu wa uongo, na hakusita hata kunukuu maneno makali kuhusu tabia za watu wa Krete. Hii inatufundisha kwamba imani ya kweli haihitaji kufumba macho mbele ya mambo mabaya. Ukweli unaweza kusemwa, hata ukiwa mgumu kusikika, kwa sababu lengo ni kurudisha watu kwenye afya ya kweli katika imani, kama anavyosema mstari wa 13.

The Common Thread

Katika mstari wa 2, Paulo anataja jambo la msingi sana: tumaini la uzima wa milele, ambao Mungu, asiyeweza kusema uongo, aliuahidi tangu milele. Hii ni ahadi, yaani kitu Mungu alichokusudia kutoka mwanzo na hakiwezi kubadilika. Tofauti na waalimu wa uongo wa Krete waliodanganya kwa maneno matupu, Mungu hawezi kudanganya. Ndiyo msingi wa imani yote.

Ahadi hii ilifunuliwa kwa wakati muafaka kupitia Yesu Kristo, Mwokozi wetu. Hapa tunaona picha kubwa ya Biblia nzima: Mungu ana mpango wa kuokoa watu, na mpango huo haujawahi kubadilika, hata kama watu duniani wanadanganya au wanapotea. Kanisa la Krete, hata likiwa na matatizo, lingali sehemu ya hadithi hiyo kubwa ya Mungu inayoendelea kupitia Yesu.

For You

Wewe pia unaweza kujiuliza: je maisha yangu yanalingana na maneno yangu? Mtu anaweza kusema anampenda Mungu, lakini matendo yake yanaonyesha kitu tofauti kabisa, kama vile Paulo alivyosema kuhusu watu waliomkiri Mungu kwa maneno lakini kwa matendo wanamkana. Hilo siyo swali rahisi, wala haliishii kwa jibu la papo hapo. Ni swali la kuishi nalo kila siku.

Pia unaweza kujifunza kutoka kwa Paulo kuwa mkweli, hata ikiwa ukweli si mzuri kusikika. Wakati unaona jambo baya likitendeka, si vizuri kunyamaza tu kwa sababu ni "vibaya kusema." Unaweza kuomba hekima ya kusema kwa upendo, lakini kwa uwazi.

Na jambo kubwa zaidi, unaweza kupumzika katika hili: Mungu hawezi kusema uongo. Ahadi zake ni thabiti, hata kama watu wanaozunguka wanabadilika au kudanganya.

Talk About It

Kwa nini unafikiri Paulo alikuwa tayari kunukuu maneno magumu kuhusu Wakrete, badala ya kufumba macho?

Ni nini kinachomaanisha kumkiri Mungu kwa maneno lakini kumkana kwa matendo? Unaweza kufikiria mfano?

Praying Together

Mungu wetu, asante kwa sababu wewe hauwezi kusema uongo, na ahadi zako ni za kudumu. Tupatie mioyo safi, inayolingana kati ya maneno na matendo. Tufundishe kuwa wakweli hata mambo yakiwa magumu, na turuhusu tumaini letu la uzima wa milele liwe imara ndani yako, kupitia Yesu Kristo Mwokozi wetu. Amina.