1 Mambo ya Nyakati 5

Maandiko Yenyewe

Sura inaanza na jambo la ajabu kwa orodha ya majina: maelezo ya kisheria. Rubeni alikuwa mzaliwa wa kwanza, lakini "haki yake ya mzaliwa wa kwanza ilipewa kwa wana wa Yusufu" kwa sababu ya dhambi aliyoitenda na suria wa baba yake. Baada ya hapo tunapata koo za Rubeni, Gadi na nusu ya kabila la Manase mashariki mwa Yordani, vita vyao vilivyofanikiwa dhidi ya Wahagri, na mwisho wa huzuni: walimwacha Mungu, wakaabudu miungu ya nchi, na Mungu akamwinua mfalme wa Assiria kuwapeleka matekani.

Kiini

Mwandishi wa Mambo ya Nyakati anafungua orodha hii kwa somo la neema na haki pamoja. Haki ya uzaliwa wa kwanza siyo mali isiyoguswa; inaweza kupotea. Rubeni alizaliwa kwanza, lakini aliishi kana kwamba heshima ya baba yake haikumaanisha chochote, na matokeo yake yakaandikwa katika kitabu cha ukoo milele. Wakati huo huo, Mungu hagawanyi vipawa kwa kipimo cha utendaji wa mwanadamu: Yusufu anapata sehemu ya mzaliwa wa kwanza, lakini uongozi unatoka kwa Yuda. Mungu anapanga upya mambo kwa namna isiyofuata mantiki yetu ya haki ya kuzaliwa. Na mwishoni mwa sura, ukweli huo huo unawagusa makabila ya mashariki: ushindi wa kijeshi, mifugo mingi, majina maarufu, yote hayo hayalindi mtu anapoacha uaminifu.

Uzi Mwekundu

Maneno "kiongozi ata toka kwake" yanaturudisha kwenye baraka ya Yakobo katika Mwanzo 49, ambapo fimbo ya enzi haiondoki kwa Yuda. Mambo ya Nyakati, kilichoandikwa kwa watu waliorudi kutoka uhamishoni, kinarudia ahadi ile kama msumari unaogongwa tena. Rubeni alipoteza; Yuda alipewa. Na mstari huo unakimbia moja kwa moja hadi kwa Yesu, aliyeitwa Simba wa kabila la Yuda, siyo kwa sababu Yuda alikuwa mwadilifu zaidi (soma habari yake na Tamari), bali kwa sababu Mungu alichagua hivyo. Nguvu ya ahadi haitegemei ubora wa mtu aliyeahidiwa. Hapo ndipo tunapata faraja: ukoo unaomzaa Masiya umejaa watu walioanguka, na bado ahadi inasimama.

Kioo

Kuna mambo tunayodhani ni yetu kwa haki: nafasi kazini kwa sababu tumekaa muda mrefu, heshima nyumbani kwa sababu sisi ni wazazi, nafasi kanisani kwa sababu tulikuwepo tangu mwanzo. Rubeni alikuwa na haki halali kabisa, na aliipoteza kwa kitendo kimoja kilichoonyesha dharau kwa baba yake. Sura hii inagusa kiburi chetu cha ukale: kwamba historia yetu ya zamani itatulinda. Haitalinda. Vilevile inagusa hofu yetu: wale wa mstari wa 24 walikuwa "wenye nguvu na wanaume wa jasiri, wanaume maharufu," na bado walihamishwa. Mafanikio si kinga. Leo, chukua dakika kumi, andika kwenye karatasi jambo moja unalolishikilia kama haki yako isiyoguswa, kisha sema kwa sauti mbele za Mungu: "Hii ni zawadi yako, siyo mali yangu."

Wasikilizaji wa Kwanza

Walioisoma orodha hii kwa mara ya kwanza walikuwa Wayahudi waliorudi Yerusalemu baada ya uhamisho, wakijenga upya hekalu dogo kuliko la Sulemani, wakiishi chini ya himaya ya Uajemi. Walikuwa wachache, na makabila ya mashariki mwa Yordani yalikuwa yameshapotea kabisa kutoka kwenye ramani. Kwao, mstari wa 26 haukuwa historia tu; ulikuwa maelezo ya familia zilizokosekana mezani. Mwandishi anawaambia: ndugu zenu hawakupotea kwa bahati mbaya wala kwa nguvu za miungu ya Assiria. Mungu wa Israeli ndiye aliyemchochea Puli. Hiyo ni habari ngumu na ya kutia moyo kwa wakati mmoja, kwa sababu Mungu anayeweza kuadhibu ndiye pekee anayeweza kurudisha.

Muktadha

Makabila haya matatu yaliomba kukaa mashariki mwa Yordani kwa sababu ya mifugo, nje ya nchi ya ahadi kwa maana finyu. Walikuwa wa kwanza kukutana na mashambulizi kutoka mashariki na kaskazini, na wa kwanza kuhamishwa, miaka kama kumi kabla ya Samaria kuanguka. Tiglath-Pileser wa Tatu alikuwa mfalme aliyebuni mfumo wa kuhamisha mataifa yote ili kuvunja utambulisho wao. Katikati ya sura, kuna kumbukumbu ya ushindi mkubwa: ngamia elfu hamsini, kondoo laki mbili na nusu. Utajiri wa kutisha. Na mstari wa 20 unatupa sababu: "Waisraeli walipaza sauti katika vita, na yeye akawajibu, kwa sababu waliweka tumaini lao kwake." Vita vilishindwa kwa kulia, siyo kwa silaha.

Undani

Neno dogo katika mstari wa 26 linabeba uzito wote: "Mungu wa Israeli alimchochea Puli mfalme wa Assiria." Kitenzi hiki hiki kinarudi mwanzoni mwa Ezra, pale Bwana anapochochea roho ya Koreshi mfalme wa Uajemi ili awarudishe watu nyumbani. Mkono uleule unaosukuma kwenda uhamishoni ndio unaosukuma kurudi. Mwandishi wa Mambo ya Nyakati anajua hilo vizuri, kwa sababu kitabu chake kinaishia pale Ezra anapoanzia. Kwa hiyo mstari wa 26 siyo kilio cha kukata tamaa. Ni ushuhuda kwamba hata himaya kubwa duniani ni chombo tu mkononi mwa Mungu, na chombo kinachotumika kuadhibu kinaweza kutumika tena kuokoa. Hapo ndipo kukata tamaa kunakoma kuwa na msingi wa kitheolojia.

Tafakari

Je, ni haki gani unayoishikilia kama yako kwa sababu ya historia au juhudi zako, ambayo kwa kweli ni zawadi ya Mungu?

Mstari wa 20 unasema walipaza sauti na Mungu akawajibu. Ni wapi katika maisha yako unapanga mikakati badala ya kupaza sauti?