1Samweli 2

Maandiko Yenyewe

Hana, aliyekuwa tasa na kudhihakiwa, asimama katika patakatifu pa Shilo na kuimba wimbo ambao hauzungumzii tu tumbo lililofunguliwa bali kiti cha enzi kinachotikiswa: pinde za mashujaa zavunjika, wenye njaa washiba, na Bwana ndiye anayeua na kuhuisha. Mara tu baada ya wimbo huo, sura inatupeleka jikoni mwa hekalu, ambako wana wa Eli wanachoma uma wa meno matatu kwenye sufuria za watu na kudai nyama mbichi kabla mafuta hayajateketezwa kwa Mungu. Kati ya mambo hayo mawili, mvulana Samweli anakua akivaa naivera ndogo aliyoshonewa na mama yake, hadi mtu wa Mungu anapokuja na neno zito: nyumba ya Eli inaanguka, na kuhani mwaminifu atainuliwa.

Kiini

Shilo ilikuwa mahali ambapo nguvu ilikaa mikononi mwa familia moja. Makuhani walishikilia madhabahu, walishikilia nyama, walishikilia njia ya kumfikia Mungu, na hakuna mtu wa kawaida kutoka Efraimu au Benyamini aliyeweza kuwapinga. Ndiyo maana wimbo wa Hana ni hatari zaidi kuliko unavyoonekana. Yeye hasemi kwamba Mungu huwafariji wanyonge; anasema kwamba Mungu huwaondoa walio juu. "Yeye hudhili, lakini pia hukweza." Hii si falsafa, ni tangazo la mapinduzi katika uwanja wa hekalu lenyewe, na sura nzima inathibitisha: wale wanaonenepeshwa na sadaka za watu watapoteza kila kitu, na mwana wa mwanamke tasa atasimama mahali pao. Mungu "huyapima matendo kwa mizani," na mizani yake haiheshimu cheo wala ukoo.

Uzi Unaounganisha

Wimbo wa Hana unaishia mahali ambapo hakuna mfalme bado Israeli: "atampa nguvu mfalme wake na kuinua pembe ya mtiwa mafuta wake." Mwanamke kutoka kijiji cha milimani anaimba kuhusu mtiwa mafuta kabla Sauli hajazaliwa, na mwanawe ndiye atakayemmwagia Daudi mafuta. Lakini uzi hauishii Daudi. Karne nyingi baadaye, msichana mwingine kutoka kijiji kisicho na jina kubwa anaimba wimbo unaofanana kwa karibu mno: wenye nguvu wameshushwa, wanyonge wameinuliwa, wenye njaa wameshibishwa. Mariamu anaimba wimbo wa Hana kwa sababu Mungu hajabadilisha mizani yake. Na "kuhani mwaminifu atakaye fanya kile kilichomo moyoni mwangu" hatimaye si Sadoki tu; ni yule aliyejitoa mwenyewe kuwa sadaka badala ya kuipora.

Kioo

Sura hii inagusa kitu kinachotuhusu zaidi kuliko tunavyopenda: matumizi ya nafasi takatifu kwa manufaa binafsi. Wana wa Eli hawakukana Mungu; walimtumikia kwa ratiba, walivaa mavazi sahihi, walisimama madhabahuni. Walichofanya ni kuchukua kidogo zaidi kuliko haki yao, kila siku, hadi ikawa desturi. Ni rahisi kwa kiongozi wa kikundi cha Biblia, mzee wa kanisa, au mzazi, kutumia nafasi yake kujinufaisha kimyakimya: heshima, taarifa za watu, pesa ya mfuko, au tu sauti ya mwisho katika kila mjadala. Eli mwenyewe analaumiwa si kwa kuiba, bali kwa kuwaheshimu wanawe kuliko Mungu, yaani kwa kuonya kwa maneno na kutochukua hatua. Leo, taja mbele za Mungu jambo moja mahususi unalolifahamu kuwa si sawa katika huduma au familia yako na ambalo umelivumilia kwa sababu kulitaja kungeleta mgogoro; liandike kwenye karatasi, kisha panga siku ya kulizungumza.

Wasifu

Wasikilizaji wa kwanza wa kitabu hiki walikuwa Waisraeli waliokwishaona Shilo ikiangamia na sanduku la agano likitekwa. Walipofikia maneno "Hofni na Finehasi: Wote wawili watakufa siku moja," hawakushangaa; walikuwa wanajua mwisho wa hadithi. Walichokuwa wakitafuta ni jibu la swali gumu zaidi: kwa nini Mungu aliruhusu mahali pake patakatifu pabomolewe? Sura hii inawapa jibu lenye uchungu lakini lenye faraja: haikuwa udhaifu wa Mungu, ilikuwa hukumu yake. Mungu aliyeachia Shilo ianguke ndiye yule aliyefungua tumbo la Hana. Kwa taifa lililopoteza hekalu, mfalme na nchi, hii ilikuwa habari ya matumaini: aliyebomoa ana nguvu za kujenga tena.

Undani

Uma wa meno matatu si kifaa kidogo. Katika sheria, sehemu ya kuhani ilitolewa kwa utaratibu maalumu, baada ya mafuta kuteketezwa kwa Mungu kwanza. Lakini hapa mtumishi anachovya uma gizani ndani ya chungu kinachochemka, na chochote kinachotoka ni chake. Ni kamari takatifu: kuhani hapokei, anavua. Na kinachotisha zaidi ni maneno "Nitaichukua kwa lazima." Mtu wa kawaida aliyesafiri siku nzima kuja Shilo, akiwa amebeba mnyama ambaye labda ndiye tajiri yake pekee, anaambiwa na mtumishi wa kuhani kwamba sadaka yake itaporwa kabla Mungu hajapewa fungu lake. Ndiyo maana maandiko yanasema "waliidharau dhabihu ya BWANA." Si wizi wa nyama tu; ni kuwafundisha watu kwamba ibada ni ushuru, na Mungu ni wa pili kwenye foleni.

Muktadha

Tuko mwishoni mwa kipindi cha waamuzi, takriban karne ya kumi na moja kabla ya Kristo. Shilo ni kijiji katika milima ya Efraimu, na hema ya kukutania imesimama hapo kwa vizazi; ni kituo cha hija ambapo familia kama ya Elikana huja mara moja kwa mwaka. Harufu ya moshi, damu na nyama inayochemka ndiyo harufu ya mahali hapo. Hakuna mfalme, hakuna jeshi la kitaifa, na mamlaka ya kidini yamo mikononi mwa familia moja isiyowajibika kwa mtu yeyote. Katika jamii hiyo, mwanamke tasa alikuwa karibu bila sauti, na mvulana mdogo aliyeazimwa hekaluni hakuwa na cheo wala ukoo wa kikuhani wa kutegemea. Ndipo Mungu anapoanzia.

Tafakari

Ni wapi katika maisha yangu nimeiruhusu "desturi" ichukue nafasi ya kile Mungu alichokiagiza, kwa sababu tu ndivyo mambo yamekuwa yakifanyika siku zote?

Kama Mungu kweli "hudhili, lakini pia hukweza," hilo linabadilishaje jinsi ninavyowaona watu walio juu yangu na walio chini yangu wiki hii?