1Samweli 5:1

Maandiko

Wafilisti wameshinda vita. Wamechukua sanduku la agano, kile kisanduku cha dhahabu kilichokuwa mahali pa uwepo wa Mungu katikati ya Israeli, na wanalibeba kutoka uwanja wa vita wa Ebenezeri hadi Ashdodi, mji wao mkuu. Mstari mmoja tu, mfupi, wa kihabari, bila hisia yoyote: nyara ya vita inasafirishwa nyumbani.

Kiini

Mstari huu ni tulivu kupita kiasi, na hapo ndipo uzito wake ulipo. Israeli waliliburuza sanduku vitani wakidhani litawapa ushindi wa lazima (sura ya 4). Walimtendea Mungu kama chombo. Wafilisti sasa wanamtendea kama nyara. Mitazamo miwili, dhambi moja: Mungu anayeweza kubebwa, kuwekwa, kutumiwa. Na Mungu anakubali kubebwa. Hapa hakuna radi, hakuna moto kutoka mbinguni. Anajiruhusu kuchukuliwa, kwa sababu haogopi kudhalilishwa; anajua atajitetea mwenyewe, kwa wakati wake, mahali ambapo hakuna Mwisraeli hata mmoja atakayeweza kudai sifa. Uwepo wa Mungu si mali ya mtu. Ni yeye anayemiliki, si sisi.

Uzi Unaounganisha

Kuna mstari unaonyoosha kutoka Ashdodi hadi Golgotha. Mungu anayekubali kuchukuliwa mateka, kupelekwa mahali pa aibu, kuwekwa pembeni mwa sanamu, ni Mungu yuleyule ambaye baadaye atakubali kukamatwa, kupelekwa nje ya mji, na kusulubiwa katikati ya wahalifu wawili. Katika visa vyote viwili, wapinzani wanadhani wameshinda. Katika visa vyote viwili, kushindwa kunakuwa ndio jukwaa la ushindi. Dagoni anaanguka kifudifudi mbele ya sanduku bila mtu kumgusa; kaburi linafunguka bila mtu kulisukuma. Huu si mfano wa kubuni; ni mtindo wa Mungu: anashinda pale anapoonekana kupoteza, na hahitaji jeshi lolote la binadamu kumlinda heshima yake.

Kioo

Swali gumu ni hili: unamtumia Mungu kwa ajili ya nini? Hatuchukui masanduku vitani, lakini tuna vitu vyetu. Sala fupi kabla ya mtihani au mkutano wa kazi, si kwa sababu unamtafuta Mungu bali kwa sababu unataka matokeo. Aya iliyoandikwa ukutani ambayo ni ya kutuliza wasiwasi zaidi kuliko kutii. Kwenda kanisani kila Jumapili kama bima ya afya ya familia. Kutoa sadaka kama malipo ya awali kwa baraka unayoitegemea. Yote haya yanaonekana ya kidini kabisa, na yote ni Ebenezeri: mahali panapoitwa "jiwe la msaada" ambapo msaada haukuja, kwa sababu ulikuwa unatumia badala ya kuabudu.

Hatari yake ni halisi. Ukimtumia Mungu kama chombo, siku moja chombo kitaonekana kimeshindwa, na utaachwa mikono mitupu, kama Israeli waliobaki uwanjani bila sanduku. Mungu hakubali kuwa mali yako, hata mali ya kidini.

Fanya hivi leo: shika kitu kimoja cha imani yako kilichopo nyumbani, Biblia yako, msalaba, aya iliyowekwa ukutani, na useme kwa sauti, ukikitazama: "Wewe si hirizi yangu. Mungu, mimi ni wako." Kisha kimya kwa dakika moja.

Swali

Kwa nini Mungu hakuzuia hili? Angeweza kuwapiga Wafilisti wakiwa bado wanainua sanduku. Badala yake anakubali kusafirishwa maili nyingi hadi hekaluni mwa Dagoni, na watu wa Mungu wanabaki wakilia. Jibu rahisi ni kwamba Israeli walistahili. Ni kweli, lakini halitoshi, kwa sababu adhabu hii inagusa pia heshima ya Mungu mwenyewe. Nadhani hapa tunapaswa kukubali jambo linalotusumbua: Mungu yuko tayari kuvumilia aibu ya muda mrefu badala ya kutuachia imani ya uongo. Anapendelea sisi tumpoteze kama hirizi kuliko tumshike kama mungu bandia. Hilo ni upendo, lakini ni upendo wenye makali, na si kila mtu anaweza kuusimamia mara ya kwanza.

Kidogo Kinachoonekana

"Kutoka Ebenezeri." Jina hili maana yake ni "jiwe la msaada." Ndipo Israeli walipopiga kambi kabla ya vita, wakiwa na matumaini yaliyojaa jina hilo. Na ndipo hasa msaada uliposhindikana. Mwandishi hakuweka jina hili kwa bahati. Anakuambia: mahali ulipoandika ushuhuda wako, mahali ulipomwita Mungu msaada wako, panaweza kuwa mahali pa hasara yako kubwa, ikiwa jina lilikuwa mdomoni tu na si moyoni. Cha kushangaza, jina hilo litarudi baadaye, wakati Samweli atasimamisha jiwe halisi baada ya ushindi wa kweli. Mungu anarudisha jina, lakini kwa masharti yake, si yetu.

Wasikilizaji wa Kwanza

Wasomaji wa kwanza wa kitabu hiki walikuwa Waisraeli waliokwisha kuona hekalu likibomolewa na taifa likipelekwa uhamishoni Babeli. Walijua vizuri maana ya kuona alama takatifu ikichukuliwa na maadui. Kwao mstari huu haukuwa historia ya kale; ulikuwa kioo. Katika ulimwengu wa wakati ule, kuchukua mungu wa adui na kumweka hekaluni mwako ilikuwa tangazo rasmi: mungu wetu ni mkubwa kuliko wenu. Kwa hiyo waliposoma "wakalileta kutoka Ebenezeri hadi Ashdodi," walishika pumzi. Lakini walijua pia jinsi hadithi inavyoisha, na hilo lilikuwa injili yao gizani: Mungu wetu hajafungwa na mahali, wala hajashindwa na hasara yetu.

Tafakari

Ni wapi katika maisha yako unamtumia Mungu kama chombo cha kupata matokeo, badala ya kumwabudu kama Bwana?

Ukikumbuka "Ebenezeri" yako, mahali ulipowahi kusema Mungu ni msaada wangu, kuna nini kilichobadilika tangu wakati ule?