2 Mambo ya Nyakati 16:9

Maandiko

Hanani mwonaji anasimama mbele ya mfalme Asa na kumshtaki: uliuamini mkono wa mfalme wa Aramu badala ya kumwamini Yahwe, na kwa hiyo ushindi mkubwa umekuponyoka. Kisha anatoa neno linalobaki likinukia hata leo: "macho ya Yahwe hukimbia kila mahali katika dunia yote, ili kwamba ajioneshe mwenyewe shujaa kwa niaba ya wale amabao mioyo yao ni mikamilifu kumwelekea yeye." Jibu la Asa si toba bali hasira: anamtupa mwonaji gerezani.

Kiini

Mstari huu unasemwa mara nyingi kana kwamba ni ahadi tamu ya faraja, lakini katika mahali pake ni shtaka. Macho yanayozunguka dunia yote si macho ya mlinzi tu; ni macho ya mfalme mkuu anayekagua nchi zake kutafuta mtu wa kumtegemea. Mungu anajitafutia mahali pa kujionesha shujaa. Anahitaji nafasi, na nafasi hiyo ni moyo mkamilifu, yaani moyo usiogawanyika, moyo ambao hauna mkataba wa akiba na mtu mwingine. Asa alikuwa na moyo uliogawanyika: nusu Yahwe, nusu Ben Hadadi. Na Mungu hakupata mahali pa kusimama katika utawala wake. Neema haiondolewi kwa sababu ya udhaifu; inapotea pale tunapoiweka mahali pa pili.

Uzi Mwekundu

Kuna mstari unaotembea kutoka Asa hadi msalabani: Mungu daima anatafuta mtu ambaye moyo wake ni mkamilifu kumwelekea yeye, na daima anakosa. Wafalme wanashindwa, manabii wanafungwa, taifa linahamishwa. Ndipo anakuja mmoja ambaye katika bustani ya Gethsemane anasema, si mapenzi yangu bali yako, na hapo hatimaye macho ya Yahwe yanapata mahali pa kupumzika. Kwa Yesu, Mungu alijionesha shujaa kwa kweli, si kwa magari ya vita bali kwa ufufuo. Na hapa ndipo Habari Njema inapotukumbatia sisi wenye mioyo iliyogawanyika kama ya Asa: hatuingii katika ahadi hii kwa ukamilifu wetu, bali kwa kuunganishwa na yule aliyekuwa mkamilifu kwa niaba yetu. Hilo halifuti wito wa moyo usiogawanyika; linaufanya uwezekane.

Kioo

Asa hakuwa mtu mbaya. Alikuwa mfalme aliyeanza vizuri, aliyeona Mungu akimwokoa dhidi ya jeshi kubwa la Waethiopia. Shida ilikuja alipokuwa na fedha mfukoni na mkataba wa kidiplomasia mezani. Ndivyo inavyokuwa kwetu pia: si wakati wa dhiki kali ndipo tunapoacha kumtegemea Mungu, bali wakati tunapokuwa na chaguo lingine linalofanya kazi. Bima, akiba, mtu mwenye ushawishi kazini, ndugu mwenye pesa, mtandao wa marafiki. Vitu hivi si dhambi. Vinakuwa dhambi vinapochukua nafasi ya kwanza moyoni, na ishara kwamba vimeichukua ni hii: unapoambiwa ukweli, unakasirika badala ya kujichunguza. Leo, kabla jua halijazama, andika kwenye karatasi jina la kitu kimoja au mtu mmoja unayemtegemea zaidi kuliko Mungu wakati wa hofu, kisha sema kwa sauti: "Yahwe, hiki si mwokozi wangu."

Mhusika Mkuu

Asa aliyefungwa kwenye mstari huu ni mtu wa miaka thelathini na sita ya utawala, mzee wa uzoefu, aliyezoea kufanya maamuzi na kusifiwa kwayo. Ndiyo maana neno la Hanani lilimchoma: halikumwambia alikuwa dhaifu, lilimwambia alikuwa mpumbavu. Kuna aina ya hasira inayozaliwa pale ukweli unapogusa jeraha ambalo tayari tunalijua. Asa hakumkana Mungu; alimfunga tu mdomo unaozungumza kwa niaba yake. Na tabia hii ilimfuata hadi mwisho: hata alipopatwa na ugonjwa mkali miguuni, "hakutafuta msaada kutoka kwa Yahwe, lakini kutoka kwa waganga tu." Moyo uliogawanyika hauponi wenyewe; unazidi kugawanyika. Huu ndio ubinadamu wetu: si uasi wa ghafla, bali mteremko wa taratibu wa mtu aliyejifunza kujitegemea.

Mazingira

Fikiria Rama: kilima kilicho kaskazini mwa Yerusalemu, umbali wa saa mbili za kutembea. Baasha anajenga ngome pale, si kwa ajili ya vita vya wazi bali kwa kunyonga uchumi, "asimruhusu mtu yeyote kutoka wala kuingia." Njia za wafanyabiashara zinakauka, bidhaa hazifiki sokoni, na Yerusalemu inaanza kunusa hofu ya kufungiwa. Asa anafanya jambo linaloonekana busara kwa mfalme yeyote wa Mashariki ya Kati: anafungua vyumba vya hazina, vya nyumba yake na vya nyumba ya Yahwe, na kupeleka fedha Dameski. Hii ilikuwa lugha ya kawaida ya siasa za wakati ule; mikataba ilinunuliwa kwa dhahabu. Na ilifanya kazi kabisa. Baasha aliondoka. Asa akabeba hata mawe ya Rama kujengea Geba na Mispa. Ushindi kamili, mikono ikiwa najisi.

Swali

Kama mbinu ya Asa ilifanya kazi, tatizo ni nini hasa? Mungu hakupinga akili au mipango; alipinga kuweka hazina ya nyumba yake mikononi mwa mfalme wa Aramu ili kununua usalama ambao tayari alikuwa ameahidiwa. Lakini swali gumu linabaki: tunajuaje mstari ulipo? Wakati gani kutumia daktari, wakili, au akaunti ya benki ni imani ya kawaida, na wakati gani ni kumkataa Mungu? Andiko halituachii kanuni safi. Linatuachia dalili moja tu: Asa alikasirika alipoambiwa ukweli. Hapo ndipo tunaweza kujichunguza. Kama huwezi kusikiliza mtu akihoji tegemeo lako bila kujitetea kwa moto, huenda tegemeo hilo limekuwa mungu. Hilo si jibu linalofuta wasiwasi wote, lakini ni kioo cha kutosha kwa leo.

Tafakari

Ni tegemeo gani maishani mwako lisingeweza kuguswa na mtu mwingine bila wewe kuchukia?

Kama macho ya Mungu yanazunguka dunia yakitafuta mahali pa kujionesha shujaa, ni sehemu gani ya maisha yako uliyofunga isiingiliwe naye?