2 Mambo ya Nyakati 8

Maandiko Yenyewe

Baada ya miaka ishirini ya ujenzi, Selemani anageukia himaya: anajenga upya miji aliyopewa na Hiramu, anashinda Hamathzoba, anasimamisha Tadmori jangwani na miji ya hazina, miji ya magari na ya wapanda farasi. Mabaki ya mataifa ya Kanaani anawafanyisha kazi kwa nguvu, lakini Waisraeli wanakuwa wanajeshi na maakida. Binti Farao anahamishwa kutoka nyumba ya Daudi kwa sababu ya utakatifu wa sanduku, ibada ya hekaluni inapangwa kwa ratiba ya Musa na maagizo ya Daudi, na mwishoni meli zinarudi kutoka Ofiri na talanta 450 za dhahabu.

Kiini

Sura hii inaonekana kama orodha ya kavu ya miradi, lakini ndani yake kuna madai makubwa: utawala uliopangwa vizuri unaweza kuwa aina ya ibada, au unaweza kuwa aina ya ushindani na Mungu. Mwandishi wa Mambo ya Nyakati anatuambia mara mbili kwamba Selemani hakupotoka: alifuata "amri ya Musa" na maagizo ya Daudi. Hekalu si jengo tu; ni mfumo wa maisha wenye nyakati, zamu, walinda lango, sadaka za kila siku. Mungu hakai katikati ya nchi kama sanamu kimya, bali kama Bwana anayeweka utaratibu. Na hapo ndipo mvutano: utajiri wa Ofiri na nguvu za kazi za lazima zinakua sambamba na uaminifu wa ibada. Maandiko hayatuambii ni upi ulioshinda. Yanaweka vyote viwili mezani.

Uzi Unaounganisha

Fikiria mtu aliyerudi kutoka uhamishoni Babeli akisoma sura hii. Hekalu lake ni kibanda cha unyenyekevu, hakuna meli kwenda Ofiri, hakuna Tadmori jangwani. Anasoma kuhusu utukufu uliopita si kwa kujivuna bali kwa kiu: je, siku hizo zitarudi? Mambo ya Nyakati yanamchora Selemani kama kielelezo cha mfalme ajaye, yule atakayejenga nyumba ya Mungu na kuleta mataifa ndani ya mipaka ya baraka. Lakini kielelezo kinavuja. Mfalme huyu anaoa binti Farao na kuhamisha tatizo badala ya kulitatua. Yesu anapojiita mkuu kuliko Selemani, hoja si ukubwa wa jengo bali kwamba yeye mwenyewe ni mahali pa kukutana na Mungu, na kwamba utawala wake haulipi kwa jasho la watu wengine bali kwa damu yake mwenyewe.

Kioo

Kuna jambo gumu katika mstari wa 11. Selemani anamwondoa mkewe karibu na sanduku kwa sababu mahali ambapo sanduku limekuwa "ni takatifu". Ni usahihi wa kidini unaofanya kazi kama ukuta: kila kitu mahali pake, hakuna uchafu unaogusa jengo. Lakini moyo wake mwenyewe haubadiliki. Tunafanya hivi pia. Tunapanga ratiba za ibada, tunalinda mipaka ya nje, tunahakikisha hakuna kinachoonekana kibaya, huku mambo tusiyotaka kuyatazama tukiyahamishia nyumba ya pili. Mradi wako kazini unaendelea vizuri; ndoa yako inaendelea bila kuguswa. Mahesabu ya pesa ni safi; namna unavyowalipa wanaokufanyia kazi si safi. Leo, andika kwenye karatasi jina la mtu mmoja unayemtumia zaidi kuliko unavyomthamini, kisha omba kwa ajili yake kwa sauti, ukitaja jina lake.

Swali

Mstari wa 8 unatisha: watoto wa Wahiti, Waamori na wengine "Selemani akawafanyisha kazi kwa nguvu, ndivyo walivyo hata leo." Mwandishi anasema Waisraeli hawakufanyishwa hivyo. Yaani kuna watu wa daraja la kwanza na watu wa daraja la pili ndani ya ufalme wa Mungu. Je, Mungu aliridhia? Maandiko hayasemi. Yanaeleza tu, bila kusifu wala kulaani. Na hapo ndipo tunapokutana na ukweli mchungu kwamba Biblia mara nyingi inaelezea dunia kama ilivyokuwa, ikiwemo dhuluma zake, bila kuzifunika kwa maneno matamu. Tusiharakishe kuhalalisha. Tukumbuke tu kwamba taifa lililotoka utumwani Misri sasa linamiliki watumwa, na kwamba miaka mitano tu baada ya Selemani, Waisraeli wenyewe wataliasi tena jembe zito la mfalme.

Mhusika Mkuu

Selemani hapa ni mtu wa mifumo. Anapanga makundi ya makuhani, zamu za walinda lango, ratiba za sadaka, miji ya magari, njia za biashara hadi Ofiri. Kila kitu kinafanya kazi. Mwandishi anamsifu: "Kazi yote aliyoagizwa na Selemani ikakamilika." Lakini angalia jinsi maneno yanavyobadilika katika mstari wa 6: anajenga "chochote alichotamani kujenga kwa ajili ya starehe zake." Yule mtu aliyeomba hekima ya kuwaongoza watu sasa anajenga kwa ajili ya hamu yake. Ni mabadiliko ya polepole sana hata hayaonekani; mafanikio yanabadilika kuwa haki ya kujifurahisha. Hiki ndicho kielelezo cha utu wetu: hatuanguki kwa uasi mkubwa bali kwa kuteleza taratibu kutoka wito hadi starehe, huku ibada ikiendelea kama kawaida.

Muktadha

Tuko karne ya kumi kabla ya Kristo, mwisho wa miongo miwili ya ujenzi. Yerusalemu imekuwa mji wa misafara: harufu ya mierezi ya Lebanoni, moshi wa sadaka za asubuhi, kelele za wafanyakazi wa kigeni. Tadmori ni kituo cha maji katika jangwa la Shamu, mahali ambapo misafara ya ngamia hulala; kuujenga ni kudhibiti biashara ya kaskazini. Esion geberi iko mwisho wa Ghuba ya Akaba, lango la kwenda Afrika na Arabia. Ndoa na binti Farao ni mkataba wa kisiasa wa daraja la juu kabisa, ishara kwamba Misri inamheshimu Israeli. Lakini kumbuka: kitabu hiki kiliandikwa kwa watu waliorudi kutoka uhamishoni, wakiwa chini ya Waajemi, wasio na jeshi wala meli. Walisoma haya si kama historia tu, bali kama swali: Mungu atatenda tena?

Ni sehemu gani ya maisha yako inayoendeshwa vizuri kiutaratibu, lakini ambayo umeihamisha mbali na uwepo wa Mungu kama Selemani alivyomhamisha mkewe?

Ni nani anayebeba gharama ya mafanikio yako, na je, umewahi kumwita kwa jina mbele za Mungu?