Kumbukumbu la Torati 7:7

Andiko

Musa anasimama mbele ya kizazi kilicho karibu kuvuka Yordani, na katikati ya maagizo makali kuhusu kubomoa madhabahu na kukataa mapatano, anaweka sentensi inayovunja kifua: "Yahwe hakuweka upendo wake juu yenu au kuwachagua kwa sababu mlikuwa zaidi katika idadi kuliko watu wowote, kwa kuwa mlikuwa wachache kuliko watu wote." Hakuna sifa inayotajwa hapa. Hakuna wingi, hakuna nguvu za kijeshi, hakuna historia ya ushindi. Israeli ndiyo kikundi kidogo kabisa kwenye orodha, na ndiyo sababu pekee inayotolewa ni kwamba Mungu aliwapenda na anataka kushika kiapo alichoapa kwa baba zao. Uchaguzi hauelezwi kwa kile Israeli ilichokuwa nacho, bali kwa kile Mungu alichoamua kuwa nacho kwao. Hilo ni fungu la aya mbili tu, lakini linabomoa msingi wote wa kujivuna kabla haujajengwa.

Kiini

Hapa tunagusa moyo wa neema, na ni neema ya aina inayowasha hasira kabla ya kufariji. Mungu hachagui kwa kufuata mantiki tunayoiheshimu: sifa, ukubwa, uwezo, matokeo. Anachagua kwa sababu anapenda, na anapenda kwa sababu anapenda. Ni mduara ambao hauna kituo nje yake mwenyewe. Kwa Israeli hii ilimaanisha kwamba hawakuweza kamwe kutafsiri ardhi waliyopewa kama zawadi ya ustahili, wala ushindi wao kama uthibitisho wa ubora wao. Na kwa sisi maana yake ni kali vilevile: kila kitu tunachotumia kupima thamani yetu, kazi tuliyoipata, watoto waliofanikiwa, imani tunayodhani ni thabiti, hakuna hata kimoja kilicho sababu ya Mungu kutuchagua. Ukiondoa sababu zote upande wa mwanadamu, unabaki na kitu kimoja tu: uaminifu wa Mungu kwa ahadi yake mwenyewe. Hiyo ndiyo ardhi pekee inayoshikilia uzito wa maisha.

Uzi Mwekundu

Mstari huu unapanda mzizi ambao baadaye unachanua katika Injili. Mungu anayechagua walio wachache kabisa ndiye yule anayechagua Yakobo mdogo badala ya Esau, Daudi wa mwisho kati ya ndugu, kijiji cha Bethlehemu badala ya Yerusalemu. Paulo anapoandikia Wakorintho kwamba Mungu alichagua vitu dhaifu na vilivyodharauliwa ili asiwepo mtu ajivunaye mbele zake, hafikiri jambo jipya; anasoma Kumbukumbu la Torati kwa sauti. Na msalaba ni tamko la mwisho la mantiki hii: Mungu hakuchagua watu wenye haki, aliwachagua adui wake. Kiapo alichoapa kwa baba zao hakikuvunjika pale Israeli ilipovunja agano; kilibebwa hadi kwenye mwili wa Mwana. Neema ya Kumbukumbu la Torati 7 ni neema ile ile, ikiwa imepata jina na uso.

Kioo

Kama uchaguzi wa Mungu hauna uhusiano na wingi wako, basi hesabu zako zote za kujithamini zinaanguka. Hii inagusa mambo halisi. Unapopima mwenyewe kwa nafasi ya kazi uliyopata, kwa mshahara unaokuwezesha kuwa mkarimu, kwa watoto wanaoshika njia sahihi, kwa ukweli kwamba wewe ni yule anayehudumu kanisani wakati wengine wanalala; huko unakuwa unatumia kipimo ambacho Musa amekitupa nje. Na kinyume chake ni kali kwa kiasi kile kile: unapojiona mdogo kupita kupendwa, mwenye historia mbaya, mwili unaozeeka, ndoa iliyovunjika, akili yenye giza asubuhi, basi ujue kwamba udogo haujawahi kuwa kizuizi kwa Mungu. Ulikuwa ni mahali pa kuanza. Lakini neema hii pia inakuzuia kuwadharau wengine, kwa sababu kama hukuchaguliwa kwa sifa, hauna sifa ya kumhukumu mwingine.

Leo, chukua kipande cha karatasi, andika juu yake jambo moja ambalo hutumia mara nyingi kuthibitisha thamani yako, kikite kwa mstari, na kando yake andika maneno haya: "kwa sababu anawapenda ninyi." Kisha useme kwa sauti mara moja.

Wasifu

Wale waliosikiliza hotuba hii walikuwa kizazi cha jangwani, watu waliozaliwa kati ya mahema, waliokuwa hawajawahi kuona mji wenye kuta. Mbele yao yalikuwa "mataifa saba makubwa na yenye nguvu kuliko wewe," maneno ambayo Musa anayasema wazi bila kuyapunguza. Katika ulimwengu wao, mungu mkubwa alithibitishwa kwa ukubwa wa taifa lake; kabila dogo lilimaanisha mungu dhaifu. Kwa hiyo sentensi hii ilikuwa ni kugeuza kila kitu walichojua: udogo wao haukuwa aibu inayohitaji kufichwa, ulikuwa ushahidi. Waliisikia pia kama kizuizi cha kiburi cha baadaye, kwa sababu Musa anajua kabisa kwamba baada ya ushindi watajaribiwa kusema mioyoni mwao kuwa mkono wao uliwaletea ardhi.

Mazingira

Tuko katika nyanda za Moabu, mashariki ya Yordani, mwishoni wa miaka arobaini, na Musa anahutubia kwa mara ya mwisho watu ambao hataingia nao. Sura hii ni sehemu ya maagizo ya agano, na maneno yake yanafuata mtindo wa mikataba ya wafalme wakuu wa wakati huo: mfalme anamkumbusha mtumishi wake historia, kisha anatoa masharti. Hapa mkataba ni tofauti, kwa sababu hakuna faida ya kisiasa Mungu anayoipata. Marufuku ya ndoa katika mstari wa tatu ilikuwa ni marufuku ya diplomasia, kwa kuwa ndoa zilikuwa njia ya kawaida ya kujifunga na majirani wenye nguvu. Israeli inaambiwa kukataa ulinzi wa kawaida wa wanyonge, na sababu ya kufanya hivyo ni mstari wa saba: wanaokwao mwingine hawahitaji.

Swali

Lakini je, upendo huu usiotegemea sifa unasimamaje kando ya amri ya mstari wa pili: "mtawateketeza kabisa… wala kuonesha huruma kwao"? Ukisema Israeli hawakuchaguliwa kwa ubora wao, basi Wakanaani pia hawakuondolewa kwa ubaya wa kipekee zaidi ya wengine wote. Hilo linabaki kuwa gumu, na si sawa kulipunguza. Andiko lenyewe halitoi faraja rahisi; badala yake linaonya kwamba hasira ile ile inaweza kuwaka dhidi ya Israeli, na historia yake ilithibitisha hivyo. Tunaachwa na Mungu anayependa bila sababu na anayehukumu kwa haki tusiyoiona kikamilifu. Hapa mimi husimama kimya. Kile ninachokijua ni hiki: neema iliyonifikia haikustahiliwa, na ndiyo sababu siwezi kuitumia kama kipimo cha kuwahukumu wengine.

Tafakari

Ni kipimo kipi cha thamani unakitumia mara nyingi, na kitakuwaje kama Mungu tangu mwanzo hakukihesabu?

Kuna mtu gani unayemdharau kwa kimya, na uchaguzi huu usiyostahiliwa unasemaje kuhusu namna unayomtazama?