Ezekieli 18:4

Neno Lenyewe

Mungu anakataa methali iliyokuwa mdomoni mwa kila mtu: "Wababa wamekula zabibu mbichi, na meno ya watoto imetiwa ganzi." Kisha anatoa msingi wa kukataa huko: "Kila uhai ni mali yangu, uhai wa baba na uhai wa mwana pia, ni mali yangu! roho itendayo dhambi ndiyo itakayokufa!" Kwa maneno mengine: kwa kuwa mimi ni mmiliki wa kila maisha, mimi ndiye ninayeamua jinsi ya kulihesabia kila mmoja; hakuna mtu anayeadhibiwa kwa dhambi aliyoirithi bila kuiishi.

Kiini

Sikiliza mahali maneno haya yalisemwa. Sio Yerusalemu, ni Babeli, kando ya mto Kebari, kambi ya wakimbizi wa mwaka 597 kabla ya Kristo. Watu wa daraja la juu, makuhani, maafisa, wafanyabiashara, walitolewa nyumbani kwao na kutupwa katika ardhi tambarare ya matope ya Mesopotamia, wakizungukwa na mahekalu ya miungu ya kigeni na harufu ya mifereji ya maji. Walikuwa na kila sababu ya kusema: si kosa letu. Manase alimwaga damu, wafalme wetu walifanya mikataba ya kipumbavu, na sisi tunalipa deni. Methali ya zabibu mbichi ilikuwa kweli ya kisiasa: kizazi kimoja kilikula, kizazi kingine kinakwenya meno. Mungu hakatai kwamba dhambi ina matokeo yanayovuka vizazi. Anakataa kitu kingine: kwamba mtu anaweza kutumia hayo kama hoja ya kutokutubu leo.

Uzi wa Wokovu

Neno lililotafsiriwa "roho" hapa ni nefesh kwa Kiebrania, ambalo halimaanishi roho isiyoonekana inayoachana na mwili, bali maisha yote ya mtu, pumzi, damu, utu, nafsi hai. Mungu anasema: nefesh ya baba na nefesh ya mwana ni mali yangu. Hii ni kauli ya haki ya umiliki, na haki ya umiliki katika Mashariki ya Kale ilimaanisha mamlaka kamili. Mfalme wa Babeli alimiliki wafungwa wake; alihesabu kwa makundi, kwa familia, kwa nasaba. Mungu anasema: mimi si hivyo. Nahesabu mmoja mmoja. Katika nchi ambapo mtu alikuwa namba katika orodha ya uhamisho, Mungu anasimama na kusema kwamba anajua uhai wako kwa jina. Huu ni wito wa kutisha na wa faraja kwa wakati mmoja: mwisho wa visingizio, na mwanzo wa tumaini la kibinafsi.

Maandiko Yanayosemezana

Amri ya pili katika Kutoka inasema Mungu hupatiliza uovu wa baba juu ya wana hata kizazi cha tatu na cha nne. Ezekieli hakatai amri hiyo; anaeleza kwamba haitumiki kama hati ya kujitetea. Nabii Yeremia, aliyekuwa akihubiri Yerusalemu wakati Ezekieli akihubiri Babeli, anatumia methali ile ile ya zabibu mbichi na kuitabiri kuisha katika agano jipya. Manabii hawa wawili, waliotenganishwa na maili mia nane za jangwa, walipambana na wimbo ule ule wa kizazi kilichokataa kuwajibika. Na wote wawili wanaelekeza mahali pamoja: si tu hesabu mpya, bali moyo mpya, kama Ezekieli mwenyewe anavyosema baadaye katika sura hii, "jifanyieni moyo mpya na roho mpya."

Kioo

Amri ya kutengeneza moyo mpya inaonekana haiwezekani, na ndiyo maana Ezekieli baadaye anatangaza kwamba Mungu mwenyewe atatoa moyo huo. Hapa ndipo msalaba unapoingia. Ezekieli 18 inaweka msingi ambao Injili inakamilisha: hukumu ni ya kibinafsi, wokovu pia ni wa kibinafsi, na hakuna mtu anayeokoka kwa nasaba ya babu yake. Yesu alipokutana na mtu kipofu na wanafunzi wakauliza ni dhambi ya nani, alikataa hesabu ile ile ya vizazi. Lakini kuna kitu zaidi: mstari huu unasema roho itendayo dhambi itakufa, na Injili inasema Mmoja aliyekuwa hana dhambi alikufa. Hilo si kuvunja kanuni ya Ezekieli; ni Mungu mwenye haki ya umiliki wa kila uhai akitoa uhai wake mwenyewe.

Mhusika Mkuu

Kuna kizazi kizima kinachojificha nyuma ya methali nzuri. Wewe pia unayo. Inasikika kama: nimekuwa hivi kwa sababu baba yangu alikuwa hivi; ukoo wetu ni wa hasira; katika familia yetu hakuna mtu anayefanikiwa kwenye ndoa; kampuni hii ni fisadi, mimi ni mfanyakazi mdogo tu. Kila moja ya sentensi hizo ina ukweli fulani ndani yake, na hapo ndipo hatari ilipo. Majeraha ya kurithi ni ya kweli; lakini pale unapoyabadilisha kuwa hati ya kujiepusha, unaweka kizuizi kati yako na neema inayotolewa leo. Mungu anasema uhai wako ni wake, si wa historia yako. Leo: andika kwenye karatasi moja sentensi unayotumia mara nyingi kuelezea kwa nini hauwezi kubadilika, isome kwa sauti, kisha ichane na uombe sentensi moja tu: "Uhai wangu ni mali yako."

Swali Gumu

Lakini si kweli kwamba watoto wanateseka kwa sababu ya wazazi? Mtoto wa mlevi anazaliwa kwenye nyumba iliyovunjika. Kizazi kinachozaliwa katika nchi iliyoharibiwa na vita halikupiga kura kwa vita hivyo. Ezekieli mwenyewe aliishi kati ya watu waliobebwa uhamishoni kwa maamuzi ya wafalme waliokwisha kufa. Mungu hasemi kwamba matokeo hayasambaa; anasema kwamba hatia haisambai. Tofauti hiyo ni nyembamba lakini ni kila kitu. Unaweza kuvuna maisha magumu ambayo hukuyapanda, na bado kusimama mbele za Mungu kama mtu anayehesabiwa kwa yake mwenyewe. Hii haifariji mara moja, na Ezekieli hajaribu kuifanya ifariji. Anaacha jambo moja wazi tu: hukumu ya Mungu haitakuhesabia dhambi ya mtu mwingine, na neema yake haitakuhesabia utiifu wa mtu mwingine pia.

Tafakari

Ni methali gani ya "zabibu mbichi" inayotumika katika familia au mahali pako pa kazi, na nini hasa inakulinda usifanye?

Kama Mungu anasema uhai wako ni mali yake, ni eneo gani moja la maisha yako ambalo bado unalishikilia kama mali yako mwenyewe?