Mwanzo 1:1

Maandiko

Sentensi ya kwanza ya Biblia haielezi jinsi dunia ilivyotokea; inasema ni nani aliyeisababisha. "Hapo mwanzo Mungu aliumba mbingu na nchi." Hakuna utangulizi, hakuna hoja ya kumthibitisha Mungu, hakuna mjadala na miungu mingine. Mungu yupo tayari mwanzo unapoanza, na kila kitu kingine kinaingia kuwepo kwa sababu yeye alikitaka. "Mbingu na nchi" ni njia ya Kiebrania ya kusema "kila kitu kilichopo, juu na chini, kinachoonekana na kisichoonekana." Mstari huu ni kama kichwa cha habari kinachotangulia yote yanayofuata: giza, maji, nuru, mimea, wanyama, mwanadamu. Yote yaliyo katika sura hii ni ufafanuzi wa jambo moja lililotangazwa hapa mwanzoni, kwamba ulimwengu si ajali wala si mgongano wa nguvu zisizojulikana, bali ni kazi ya Mungu mmoja anayetenda kwa kusudi.

Kiini

Neno la Kiebrania linalotafsiriwa "aliumba" ni bara, na katika Agano la Kale mtenda wa kitenzi hiki daima ni Mungu peke yake; mwanadamu anaweza kufanya, kujenga, kufinyanga, lakini kamwe haambiwi bara. Hapo ndipo mzizi wa theolojia yote unapoanzia. Mungu si sehemu ya ulimwengu, wala si nguvu iliyofichwa ndani yake; yeye yuko huru kabisa, hana mshindani, hana anayemshauri. Hii ina maana mbili zinazoshikamana. Kwanza, kila kitu kilichopo ni mali yake kwa haki, na hivyo utawala wake si dhuluma bali ni ukweli wa asili. Pili, kuumba hakukumlazimu; Mungu hakuhitaji ulimwengu ili kuwa Mungu. Kwa hiyo uwepo wako mwenyewe, pumzi unayovuta sasa hivi, si haki uliyodai bali ni zawadi. Neema haianzii Kalvari; inaanzia hapa, katika uamuzi wa hiari wa Mungu kuruhusu kitu kingine kuwepo kando yake.

Uzi Mkuu

Yohana anafungua injili yake kwa maneno yale yale, "hapo mwanzo," kisha anaweka Kristo katikati ya kitendo cha kuumba. Hilo linabadilisha jinsi tunavyosoma mstari huu. Neno lililotamka "na kuwe nuru" ndilo Neno lililofanyika mwili. Kwa hiyo wokovu si mpango wa dharura uliobuniwa baada ya mambo kuharibika; ni Muumba akirudi kwa kazi ya mikono yake mwenyewe, si kuiacha wala kuianza upya kutoka sifuri, bali kuikomboa. Ndiyo maana Biblia haiishii kwa roho zilizotoroka dunia, bali kwa mbingu mpya na nchi mpya. Kile kilichoumbwa siku ya kwanza ndicho kitakachotakaswa siku ya mwisho. Uumbaji na ukombozi si mada mbili tofauti; ni kitendo kimoja cha Mungu kinachoshikilia hadithi nzima kutoka mwanzo hadi mwisho.

Kioo

Kama Mungu aliumba, basi wewe si mwenye kujitengeneza. Hilo linagusa mahali penye maumivu. Kazi yako haikupi thamani; inakupa jukumu tu. Mwili wako unaozeeka, unaokukatisha tamaa mbele ya kioo asubuhi, si kosa la kubuni bali kazi ya mikono ya Mungu. Muda wako ni mfupi kwa sababu wewe ni kiumbe, na hilo si laana bali ni ukweli wa nafasi yako. Kiburi chetu kikubwa ni kudhani tunashikilia maisha yetu wenyewe; hofu yetu kubwa ni kugundua kwamba hatushikilii. Mstari huu unavunja vyote viwili kwa sentensi moja. Leo, toka nje kwa dakika tatu, chagua kitu kimoja hai ambacho hukukitengeneza, mti au ndege au mtoto wako, kisha sema kwa sauti: "Hapo mwanzo Mungu aliumba mbingu na nchi," na umshukuru kwa kitu hicho kimoja.

Muktadha

Israeli iliishi kati ya mataifa yaliyoamini kwamba ulimwengu ulizaliwa kutokana na vita vya miungu, damu na maiti za viumbe vya machafuko. Jua liliabudiwa, mwezi ulikuwa mungu, bahari ilikuwa nguvu ya kutisha inayohitaji kutulizwa. Sura hii inasimuliwa kwa watu waliokuwa wamekaa chini ya himaya kubwa, wakiona mahekalu makubwa na wafalme wenye nguvu. Kwao maneno haya ni tangazo la kisiasa pia: Mungu wenu hakushindana na yeyote. Bahari hazipigani naye, zinakusanywa mahali pamoja. Jua na mwezi si miungu, ni "mianga" tu aliyoiweka angani kama taa. Kwa taifa dogo lililoonewa, huu ni ujumbe wa faraja kali: yule anayekuita ndiye anayemiliki vyote.

Maandiko Yanayoshabihiana

Mwisho wa Biblia unarudi hapa kwa makusudi. Ufunuo unaonyesha mbingu mpya na nchi mpya, na jambo la kushangaza ni kwamba bahari haipo tena na giza limekwisha. Kile kilichogawanywa siku ya kwanza kinaondolewa kabisa mwishoni. Hii inatuonyesha kwamba uumbaji wa kwanza haukuwa kamili kwa maana ya mwisho; ulikuwa mzuri sana, lakini ulielekea mahali fulani. Mungu hakuumba ulimwengu uliosimama tuli, bali uliokuwa na safari mbele yake. Kusoma Mwanzo 1:1 pamoja na Ufunuo 21 kunatuzuia kutamani "kurudi Edeni." Ahadi si kurudi nyuma, ni kwenda mbele, kwa nchi ile ile iliyoumbwa hapo mwanzo, sasa ikiwa imefanywa upya kabisa.

Undani

Angalia neno "mwanzo." Halisemi tu kwamba dunia ilianza; linasema kwamba mwanzo wenyewe ulianza. Wakati si chumba kilichokuwepo ambamo Mungu aliingiza dunia; wakati ni sehemu ya kile alichokiumba. Ndiyo maana swali "Mungu alikuwa akifanya nini kabla ya hapo?" halina msingi, kwa sababu "kabla" halikuwepo. Lakini kuna faraja hapa, si falsafa tu. Kwa sababu Mungu yuko nje ya wakati, historia yako si mduara unaojirudia bila mwelekeo. Ina mwanzo halisi, na kwa hiyo ina mwisho halisi. Maisha yako yanaenda mahali fulani, si kwa sababu unajitahidi, bali kwa sababu yule aliyeanzisha wakati ndiye anayeuongoza.

Tafakari

Ni sehemu gani ya maisha yako unayoishikilia kana kwamba wewe ndiye uliyeiumba, na ingekuwaje kuiachia mikononi mwa Muumba leo?

Kama ukombozi ni uumbaji upya na si kutoroka dunia, hilo linabadilishaje jinsi unavyotunza mwili wako, kazi yako na mahali unapoishi?