Yeremia 1:5

Maandiko

Yeremia anasikia sauti ya Bwana ikimwambia jambo ambalo halikuanzia siku ile: kabla hajaumbwa tumboni mwa mama yake, Mungu alikuwa amekwisha mjua na kumchagua; kabla hajazaliwa, alikuwa amekwisha tengwa kando kwa kazi maalumu. Na kazi yenyewe si ndogo wala si ya ndani ya nyumba: "Nilikufanya kuwa nabii kwa mataifa." Kijana huyu wa kikuhani kutoka Anatothi, kijiji kidogo katika nchi ya Benyamini, anaambiwa kwamba maisha yake yote yalikuwa yamekwisha elekezwa kuelekea kinywa kitakachozungumza na falme, si tu na Yuda. Hapa hakuna ombi wala mapendekezo; ni tangazo. Mungu haanzi mazungumzo kwa kumwuliza Yeremia anataka nini, bali kwa kumwambia yeye ni nani na tangu lini amekuwa hivyo.

Kiini

Mstari huu unagusa jambo linaloshtua: utambulisho wako haukuanza na wewe. Mungu anaongea kama fundi anayejua kazi yake kabla malighafi haijafika kwenye meza. Maneno matatu yanafuatana kwa mpangilio wa makusudi: kumjua, kumchagua, kumtenga. Kujua kwa Mungu hapa si habari aliyoipata, ni upendo uliotangulia kuwepo kwa Yeremia mwenyewe; ndiyo msingi wa neema, kwamba mwito hautegemei uwezo wa mwitwa. Ndiyo maana jibu la Yeremia katika mstari wa sita, "mimi ni mtoto," halibadilishi chochote. Hoja si kama anaweza, bali ni nani aliyemweka kando. Hili linatuambia kitu kizito kuhusu Mungu: yeye hufanya kazi kwa mpango wa muda mrefu, mpango unaovuka vizazi na tawala za wafalme, na linatuambia kitu kizito kuhusu mwanadamu: kuitwa si zawadi ya raha, ni kutwikwa mzigo wa kusema kile ambacho wengi hawataki kusikia.

Uzi Unaounganisha

Mwito wa Yeremia hausimami peke yake; unasikika kama mwangwi wa sauti za zamani. Musa aliposimama mbele ya kichaka kinachowaka alijibu kwa kisingizio cha kinywa chake, na Yeremia anarudia karibu neno kwa neno: "mimi sijui kusema." Mungu anajibu kwa namna ile ile, si kwa kumsifu mtumishi wake bali kwa kumwahidi uwepo wake: "Mimi niko pamoja na wewe." Huu ni mtindo wa Mungu wa kuokoa; huchagua vinywa visivyojiamini ili neno lionekane ni lake, si lao. Na uzi huu unaendelea hadi kwa yule ambaye hakuwa tu mbeba neno bali ndiye Neno lenyewe, aliyejulikana na Baba kabla ya kuwekwa misingi ya dunia. Kila mwito wa kinabii ni kivuli kinachoelekea kwake.

Kioo

Kuna sehemu ndani yetu inayopenda wazo la kuchaguliwa kabla ya kuzaliwa, hadi tunapoona kazi iliyoambatanishwa nalo. Yeremia hakupewa hakikisho la mafanikio; alipewa mataifa na baadaye akaambiwa watu watapigana naye. Sisi tunataka utambulisho bila gharama yake: kujua tunapendwa, lakini pia kukubalika kazini, kwenye familia, katika kundi la marafiki. Mstari huu unagusa hofu halisi, ile ya kusema jambo la kweli kwa bosi, kwa mzazi, kwa rafiki, na kupoteza kitu. Unagusa pia kisingizio chetu cha kudumu: mimi ni mdogo mno, mnyonge mno, sijui kuongea. Mungu hakatai hali yako; anakataa tu ifanywe hoja ya mwisho. Leo, andika kwenye karatasi sentensi moja unayojificha nyuma yake, kisha soma mstari huu kwa sauti juu yake na uichane ile karatasi.

Mwangwi wa Maandiko

Maneno haya yanarudi kwa nguvu katika Isaya sura ya 49, ambapo Mtumishi anasema aliitwa tangu tumboni na jina lake likatajwa kabla hajazaliwa, naye pia anatumwa kwa mataifa, si kwa Israeli pekee. Lugha ya Yeremia inakuwa lugha ya Mtumishi, na hatimaye lugha ya Kristo. Kisha Paulo anainyakua sentensi hii karibu neno kwa neno katika Wagalatia sura ya kwanza: Mungu alimtenga tangu tumboni mwa mama yake na kumwita kwa neema yake, ili amhubiri kwa mataifa. Paulo hakuwa anajigamba; alikuwa akijibu wapinzani waliohoji mamlaka yake. Mfululizo huu unaonyesha kitu: mwito wa kwenda kwa mataifa daima umekuwa wa Mungu tangu mwanzo, na Zaburi 139 inapanua wazo hilo kwa kila mwamini anayeundwa tumboni chini ya macho yake.

Swali Gumu

Kama Mungu alimchagua Yeremia kabla ya kuzaliwa, je, Yeremia alikuwa huru? Na gumu zaidi: kitabu hiki hiki, katika sura ya ishirini, kinatuonyesha nabii huyo huyo akilaani siku aliyozaliwa, akitamani asingetoka tumboni kamwe. Kinywa kilichosikia "kabla sijakuumba tumboni, Nilikuchagua" ndicho kinywa kinachosema baadaye kwamba ingekuwa heri asingekuwepo. Maandiko hayafichi mgongano huu wala hayaufagilii chini ya zulia. Mwito wa Mungu si bima dhidi ya huzuni; mara nyingi ndio chanzo chake. Jibu rahisi lingekuwa kusema Yeremia alikosa imani, lakini maandiko hayasemi hivyo. Yanamwacha akilalamika na bado akiwa nabii. Labda hiyo ndiyo faraja pekee halisi: uchaguzi wa Mungu ni imara vya kutosha kubeba hata siku unapouchukia.

Undani Mmoja

Neno "Nilikutenga" lina mzizi wa lugha ya Kiebrania unaohusiana na utakatifu, qadash, lile neno linalotumika kwa vyombo vya hekaluni vilivyowekwa kando kwa matumizi ya Mungu pekee. Hapa ndipo kuna kitu cha kushangaza. Mstari wa kwanza unatuambia Yeremia alikuwa mmoja wa makuhani wa Anatothi; alizaliwa katika ukoo uliokuwa tayari umetengwa kwa ajili ya madhabahu. Lakini Mungu hamwiti kwenye hekalu. Anamtenga kwa ajili ya neno, si kwa ajili ya sadaka, na baadaye neno hilo litaligeukia hekalu lenyewe kwa hukumu. Kuhani aliyezaliwa kuwa nabii dhidi ya mfumo uliomlea. Utakatifu, basi, si cheo cha kurithi; ni kusimama mahali Mungu anapokuweka, hata kama ni mbali na mahali ulipotegemea.

Tafakari

Ni jambo gani maishani mwako unaloliona kama ajali au upotevu wa miaka, ambalo Mungu anaweza kuwa alikuwa akilitumia kukuandaa kwa kazi uliyonayo sasa?

Yeremia alitengwa kwa ajili ya neno, si kwa ajili ya kazi aliyoirithi. Je, kuna mahali unapoendelea kusimama kwa sababu tu ndipo ulipolelewa, badala ya pale Mungu anapokuita?