Zaburi 139

Maandiko

Zaburi hii inaanza kama ushuhuda wa mtu aliyekamatwa: "Ee Yahwe, wewe umenichunguza, na unanijua." Mungu anajua kukaa na kuinuka, anajua neno kabla halijafika ulimini, anamzunguka mtu nyuma na mbele hadi kutoroka kunakuwa jambo lisilowezekana, mbinguni, Kuzimuni, au pande za mwisho wa bahari. Kisha mshairi anageuka nyuma zaidi, hadi tumboni mwa mama yake, mahali ambapo mifupa yake iliundwa kwa siri na siku zake ziliandikwa kabla hazijaanza. Anaishia kwa hasira kali dhidi ya watu wa vurugu na wadanganyifu, na, jambo la kushangaza, kwa ombi: nichunguze tena, uone kama kuna njia ya uovu ndani yangu. Anayeanza akijua kwamba amefahamika kikamilifu anamalizia akiomba achunguzwe zaidi.

Kiini

Hapa hakuna fundisho baridi kuhusu Mungu anayejua kila kitu. Kuna uhusiano. Ujuzi wa Mungu si kama wa kamera ya usalama inayorekodi bila kukujali; ni ujuzi wa mfinyanzi anayekumbuka mikono yake ilipoumba mifupa yako. Ndio maana mshairi anasema "Maarifa hayo ni mengi yananizidi mimi," bila kutetemeka kwa hofu. Mungu anayekujua kabisa ndiye anayekushika: "mkono wako wa kuume utanishika." Hii ni habari mbili kwa wakati mmoja. Mbaya, kwa sababu hakuna pembe ya moyo wako iliyofichika, hakuna kivuli kinachokuficha, kwani "giza na nuru kwako vinafanana." Nzuri, kwa sababu ujuzi huo hauongozi kwenye kukataliwa bali kwenye kuongozwa. Kujulikana kikamilifu na bado kushikwa; hicho ndicho kiini cha neema, kilichoandikwa karne nyingi kabla ya msalaba.

Uzi Unaopita

Zaburi hii inagusa mizizi miwili ya hadithi kuu: uumbaji na hukumu. Mungu anayeumba mifupa tumboni ni yule aliyetenga nuru kutoka gizani, na hapa anafanya kazi hiyo hiyo ndani ya mtu mmoja, kwa siri, bila shuhuda. Lakini uzi unaovutia zaidi ni huu: kujulikana kikamilifu kunakuwa baraka tu ikiwa yule anayejua ni mwenye rehema. Katika Injili ya Yohana, Nathanaeli anakutana na Yesu anayemwambia amemwona kabla ya kuitwa, na jibu lake si hofu bali imani. Ndiyo Zaburi 139 imepata mwili. Na neno la mstari wa 12, kwamba giza na nuru ni sawa kwa Mungu, hupata mtihani wake mkali Golgotha, mahali ambapo giza lilifunika mchana na Mwana akaonekana kuachwa. Hata huko mkono wa kuume ulikuwa ukishika.

Kioo

Unajua ile hisia ya kutaka kuwa peke yako kabisa? Sio utulivu, bali kujificha. Kuna sehemu ya maisha yako ambayo unaiweka kando: kile unachotazama ukiwa umechoka usiku, jinsi unavyozungumza na mwenzi wako pale mlango unapofungwa, hesabu za pesa ambazo hutaki mtu azifahamu, chuki ndogo unayoinenepesha kimyakimya kuhusu mtu wa kanisa lako. Zaburi hii inavunja mlango huo kwa upole: "Nyuma yangu na mbele yangu unanizunguka." Haijasemwa kama tishio, lakini inagusa mahali penye maumivu.

Kisha inakomboa. Kama siku zako ziliandikwa kabla ya siku ya kwanza kutokea, basi wasiwasi wako kuhusu kazi isiyoendelea, umri unaopita, au mwili ambao unauchukia mbele ya kioo, unakutana na sentensi ngumu kuikubali: "nimeumbwa kwa jinsi ya ajabu." Sio pongezi. Ni tamko la umiliki.

Leo, fanya hivi: kaa mahali pa kimya kwa dakika tano, sema kwa sauti maneno ya mstari 23, "Ee Mungu, unichunguze na kuujua moyo wangu," kisha taja kwa sauti jambo moja ambalo unajua Mungu analiona ndani yako na hujamwambia mtu yeyote.

Muktadha

Zaburi hii imeandikwa katika lugha yenye mvuto wa kisheria. Maneno "umenichunguza," "unijaribu," na "uone kama kuna njia ya uovu ndani yangu" ni maneno ya mahakama. Mistari 19 hadi 22 inafichua hali halisi: mshairi ameshutumiwa au amezungukwa na wadanganyifu, "adui zako wananena uongo." Alipokosa mahakama ya kibinadamu ya kumtetea, anaomba Mungu mwenyewe amchunguze, kwa sababu ndiye shahidi anayeona pale watu wanapoona mambo ya nje tu.

Ongeza kwa hili mtazamo wa ulimwengu wa kale: miungu ilihusishwa na maeneo. Uvuke mpaka, umwache mungu wako nyuma. Mshairi anakanusha kabisa: mbinguni, Kuzimuni, mwisho wa bahari, hakuna eneo lisilo la Yahwe. Haya hayakuwa mafundisho ya kawaida; yalikuwa tamko la kuthubutu.

Undani

Angalia mstari wa 15: "nilipoumbwa kwa ustadi pande za chini za nchi." Hii ni ajabu. Anazungumzia tumbo la mama yake, lakini analitaja kwa maneno yanayotumika kuelezea kaburi na vilindi vya dunia. Kwa nini? Kwa sababu tumbo na kaburi ni sehemu mbili ambazo mwanadamu hawezi kuziona. Zote mbili ni giza kamili. Zote mbili zinatumeza na kutuzidi.

Katika mstari wa 8 alisema kwamba hata akifanya kitanda chake Kuzimuni, Mungu yuko huko. Sasa anasema kwamba hata kabla ya kuzaliwa, Mungu alikuwa akifuma huko chini. Mwanzo wako na mwisho wako, sehemu mbili zisizoshuhudiwa na macho ya mwanadamu, zote mbili zimo mikononi mwake. Hii ndiyo faraja isiyoweza kufutwa: hakuna sehemu ya hadithi yako iliyo bila shahidi.

Mhusika Mkuu

Mungu wa zaburi hii ana mikono. Anaweka mkono wake juu ya mtu, anaongoza kwa mkono, anashika kwa mkono wa kuume, anafuma kwa ustadi tumboni. Huyu si mtazamaji wa mbali anayekusanya taarifa; ni fundi anayejua kazi yake kwa sababu aliifanya mwenyewe. Na mawazo yake, ambayo yanamzidi mshairi kabisa, hayaitwi ya kutisha bali "ya thamani kwangu."

Kinachogusa zaidi ni utayari wake kuchunguzwa nyuma. Mungu anayejua kila kitu anakubali kuombwa: nichunguze tena, uniongoze. Hakuna aibu katika uhusiano huu. Ni Mungu anayepokea maombi ya mtu mwenye hasira kali na moyo usio safi kabisa, na hamtupi, bali anamwelekeza kwenye "njia ya milele." Anakujua vizuri sana kuliko unavyojijua, na hilo ni sababu ya kupumua, si ya kuogopa.

Tafakari

Ni sehemu ipi ya maisha yako unayotumaini Mungu hataiangalia kwa makini, na kwa nini hasa hiyo?

Mistari 19 hadi 22 ina chuki kali dhidi ya maadui. Ni nini kinabadilika unapoona kwamba baada ya kuiweka chuki hiyo mbele ya Mungu, mshairi anaomba moyo wake mwenyewe uchunguzwe?