Yeremia 31:33

Maandiko Yenyewe

Mungu anatangaza agano jipya, tofauti kabisa na lile la Sinai: wakati huu sheria haitaandikwa juu ya mawe wala kwenye kurasa, bali ndani ya watu wenyewe, juu ya mioyo yao. Na kwa sababu hiyo uhusiano unakuwa imara: "nitakuwa Mungu wao, nao watakuwa watu wangu." Hakuna masharti yanayotajwa hapa, hakuna orodha ya mambo wanayopaswa kufanya kwanza. Mungu anasema nini atakachofanya yeye, kuanzia mwanzo hadi mwisho, na sehemu ya watu katika sentensi hii ni kupokea tu. Kinachotajwa ni upande wa ndani wa mwanadamu, mahali ambapo wewe mwenyewe hufikii kwa nguvu zako, mahali ambapo maazimio yako yote ya asubuhi huvunjika kabla ya saa nne.

Kiini

Tatizo la agano la kwanza halikuwa sheria; lilikuwa ni sisi. Mstari wa 32 unasema wazi: waliivunja, ingawa Mungu alikuwa mume kwao. Yaani tatizo halikuwa habari pungufu bali moyo uliopotoka. Hapa Mungu anafanya jambo ambalo linaumiza kiburi chetu cha kiroho: badala ya kutupa nafasi nyingine ya kujaribu kwa bidii zaidi, anabadilisha mahali ambapo sheria inakaa. Hii ni habari njema inayokupokonya kitu. Inakupokonya wazo kwamba kwa nidhamu ya kutosha, usomaji wa kutosha, uaminifu wa kutosha, utajikamilisha. Na inakupa kitu kikubwa zaidi: Mungu ambaye hashughuliki tu na tabia yako bali anaingia ndani ya matakwa yako, akigeuza "lazima" kuwa "nataka." Hapo ndipo neema inapoacha kuwa nadharia.

Uzi Unaounganisha

Unapoona maneno "agano jipya" unasimama mbele ya kiungo kikubwa cha Biblia nzima. Yeremia hakujua jinsi gani Mungu angetimiza ahadi hii; alijua tu kwamba lazima kitu kifanyike ndani ya mwanadamu, si juu yake. Karne sita baadaye, katika chumba cha juu, Yesu anainua kikombe na kutaja agano jipya katika damu yake. Hilo si nukuu ya bahati mbaya; ni madai ya wazi kwamba ahadi hii sasa inaingia katika historia kupitia mtu mmoja anayekufa. Na kinachofuata Pentekoste ni Roho Mtakatifu anayekaa ndani, si juu ya mlima wenye moshi bali ndani ya watu wa kawaida. Hapo mstari huu unaacha kuwa unabii wa mbali na unakuwa maelezo ya kile kinachoendelea sasa ndani yako, polepole, mara nyingi bila wewe kuhisi.

Kioo

Fikiria mahali ambapo unatii kwa sababu unaogopa, si kwa sababu unapenda. Labda ni ule ukarimu unaoutoa huku ukihesabu. Labda ni usafi unaoushika kwa nje huku mawazo yakienda kwingine. Labda ni ndoa ambayo unaibeba kwa wajibu, au kazi unayofanya kwa uadilifu kwa sababu unaogopa kukamatwa. Mstari huu unagusa hasa pale: Mungu hataki utendaji wako tu, anataka matakwa yako. Na hapo ndipo panapoumiza, kwa sababu matakwa hayabadiliki kwa agizo. Unaweza kujilazimisha kuamka mapema; huwezi kujilazimisha kupenda kile unachochukia. Ndiyo maana ahadi hii inakomboa: ni Mungu anayesema "nitaiweka," "nitaiandika." Si wewe. Leo, chukua karatasi, andika amri moja ya Mungu unayoitii kwa kulazimishwa tu bila kuipenda, kisha isome kwa sauti ukiomba: "Bwana, iandike hii moyoni mwangu."

Muktadha

Yeremia anaandika maneno haya wakati Yerusalemu inazingirwa na majeshi ya Babeli, na yeye mwenyewe amefungwa. Jiji linakufa, hekalu linakaribia kuteketea, na watu wanaamini kwamba Mungu ameachana nao milele. Sura za 30 hadi 33 zinaitwa kitabu cha faraja kwa sababu, katikati ya uharibifu huu, Mungu anaanza kuzungumza kuhusu kujenga na kupanda. Ni muhimu kuelewa uzito wa neno "agano" katika ulimwengu wao: lilikuwa mkataba rasmi kati ya mfalme na watu wake, lenye masharti na adhabu. Kuvunja agano kulimaanisha hukumu halali. Kwa hiyo kusikia kwamba Mungu anaanzisha agano jipya baada ya lile la kwanza kuvunjwa si upole wa kidini; ni mabadiliko ya kushangaza katika sheria za uhusiano wenyewe.

Mahusiano ya Maandiko

Ezekieli, aliyeishi uhamishoni wakati huohuo, anazungumza lugha inayofanana: Mungu ataondoa moyo wa jiwe na kutoa moyo wa nyama, na kuweka Roho wake ndani ili watu waweze kutembea katika amri zake. Manabii hawa wawili wanaangalia tatizo lilelile kutoka pande mbili: moyo lazima ubadilishwe kabla ya tabia kubadilika. Kisha Waraka kwa Waebrania unanukuu Yeremia 31 kwa urefu, ukisema kwamba kwa kuita agano la kwanza "la zamani," Mungu alionyesha kwamba lilikuwa linakaribia kupita. Hiyo ndiyo sababu Wakristo wanasoma mstari huu si kama ndoto isiyotimia bali kama hati ya uraia wao. Tunaishi ndani ya ahadi ambayo Yeremia aliitazama kutoka mbali, gerezani, mji ukiwaka moto.

Undani Mmoja

Neno "mioyo" linaweza kutudanganya. Tunasikia hisia, mapenzi, hamasa. Lakini neno la Kiebrania hapa, lev, linamaanisha kitovu cha mtu: mahali pa kufikiri, kuamua, kupanga na kuchagua. Ni chumba cha uongozi, si chumba cha hisia. Kwa hiyo Mungu haahidi kukufanya uhisi vizuri kuhusu sheria yake; anaahidi kuhamisha sheria kwenye jengo la maamuzi yako. Hii inabadilisha kila kitu kuhusu matarajio yako. Usisubiri hisia tamu kama uthibitisho kwamba Mungu anafanya kazi ndani yako. Angalia badala yake maamuzi yako madogo: ulivyoamua kunyamaza badala ya kujibu vikali, ulivyorudisha kile ulichokuwa umeazima. Pale, bila fahari yoyote, unaona wino wa Mungu ukikauka juu ya moyo wako.

Maswali ya Kutafakari

Ni wapi katika maisha yako unajaribu kutengeneza kwa nidhamu kile ambacho Mungu anaahidi kukifanya kwa kuandika ndani yako?

Ukiangalia maamuzi yako madogo ya wiki iliyopita, ni wapi unaona dalili kwamba sheria yake tayari imeanza kuandikwa moyoni mwako?