Mambo ya Walawi 12

Andiko Lenyewe

Mama aliyejifungua anahesabiwa najisi: siku saba kwa mtoto wa kiume, kisha siku thelathini na tatu za kutakaswa; siku kumi na nne kwa mtoto wa kike, kisha siku sitini na sita. Baada ya kipindi hicho, analeta mwana-kondoo kwa sadaka ya kuteketezwa na njiwa kwa sadaka ya dhambi, au njiwa wawili kama ni maskini. Kuhani anafanya upatanisho, naye anakuwa safi.

Kiini

Sura hii inashtua masikio yetu ya kisasa. Kuzaa mtoto, tendo la uzima na baraka, kunamfanya mama kuwa "najisi" na kunahitaji sadaka ya dhambi. Kwa nini? Sio kwa sababu kuzaa ni dhambi, wala kwa sababu mwili wa mwanamke ni mchafu. Neno "najisi" katika Walawi si hukumu ya kimaadili; ni hali ya kitambo inayoeleza kwamba mtu amegusa mipaka ya uzima na kifo, ya damu na maisha. Kutiririka kwa damu, chemchemi ile ile ya uhai, kunamweka mama katika eneo takatifu ambalo halifai kuchanganywa na eneo la hema. Mungu anaufunua utakatifu wake kwa kutenga: hapa ni pa uzima wa kawaida, pale ni pa uwepo wake. Na daraja kati yao ni sadaka.

Uzi wa Pamoja

Yesu mwenyewe alizaliwa chini ya sheria hii. Luka anatuambia kwamba Mariamu na Yosefu walileta "njiwa wawili au makinda mawili ya hua" hekaluni, sadaka ya maskini iliyotajwa katika mstari wa nane. Mwokozi wa ulimwengu aliingia kwenye hekalu mikononi mwa mama aliyetakaswa kwa sadaka ya bei rahisi kabisa. Hii ni ya kushtua. Yeye ambaye angekuwa sadaka ya mwisho ya upatanisho alibebwa na mama aliyehitaji upatanisho mdogo wa njiwa. Uzi unaofungamana hapa ni huu: kila kutiririka kwa damu katika Walawi kunaelekeza mbele, kuelekea damu moja itakayokoma kufanya utenganisho kati ya mwili na madhabahu. Katika Kristo, mama hahitaji tena kusubiri siku thelathini na tatu ili kukaribia mahali patakatifu.

Kioo

Sura hii inagusa jambo ambalo tunalisukuma pembeni: mwili wetu una mipaka. Katika utamaduni unaotukuza udhibiti, tija, na kurudi kazini haraka baada ya kujifungua, Walawi anasema polepole. Mama anapewa wiki, si masaa, ya kutengwa na madai ya kawaida ya jamii na hata ya ibada. Kuna heshima iliyofichika hapa kwa uzito wa kuzaa. Na kwa sisi wote, si mama tu, andiko linauliza: je, tunatambua kwamba kuna nyakati ambazo miili yetu, huzuni zetu, mabadiliko yetu ya ndani yanahitaji nafasi kabla ya kurudi "kawaida"? Au tunakimbilia madhabahuni bila kupumzika, tukijifanya wenye nguvu tusizokuwa nazo?

Swali

Kwa nini muda wa mtoto wa kike ni mara mbili ya mtoto wa kiume? Hili ni gumu, na hatuwezi kulizunguka. Maelezo mengi yametolewa: labda inahusiana na uwezekano wa mtoto wa kike kuwa mama mwenyewe siku moja, mbebaji wa damu ya uzima; labda ni kwa sababu ya mila za kale ambazo hazikuandikwa. Andiko lenyewe halielezi. Ninachoweza kusema kwa uhakika ni hiki: tofauti hii haiendani na maadili yoyote ya kudharau, kwa sababu sheria hiyo hiyo inaweka sadaka moja kwa watoto wote wawili, na Mungu huyo huyo baadaye anasema kwamba mwanamume na mwanamke wameumbwa kwa sura yake. Mahali ambapo andiko halifafanui, ni afadhali kusimama kimya kuliko kujaza pengo kwa maelezo ya kubuni.

Wasikilizaji

Kwa mama wa Kiisraeli aliyesimama kwenye ingilio la hema, sheria hii haikuwa mzigo bali muundo. Aliishi katika ulimwengu ambao karibu kila taifa jirani lilikuwa na miungu ya kike ya uzazi iliyodai matambiko ya ajabu, wakati mwingine ya kutisha. Katika Misri na Kanaani, kuzaa kulihusishwa na uchawi, hirizi, na hofu ya mizimu. Hapa, Yahweh anasema kitu tofauti kabisa: hakuna mungu wa uzazi wa kuridhisha, hakuna hirizi ya kununua. Kuna tu muda uliopangwa, kuhani anayesubiri, na sadaka rahisi. Mama masikini angeweza kuleta njiwa wawili tu, na alikubaliwa sawasawa na mama tajiri aliyeleta mwana-kondoo. Kwa msikilizaji wa kwanza, sheria hii ilikuwa neema iliyofichwa katika taratibu: Mungu wako hakuhitaji damu yako ya ziada, hakuhitaji kukuadhibu kwa kuzaa. Alihitaji njiwa mmoja tu.

Muktadha

Tuko kwenye Mlima Sinai, au karibu nao, katika kambi ya Israeli wakiwa njiani kuelekea nchi ya ahadi. Hema la kukutania limejengwa hivi karibuni, na sura zilizotangulia (Walawi 11 haswa) zimeeleza wanyama safi na najisi. Sasa Mungu anahamia kwa mwili wa mwanadamu wenyewe. Ni muhimu kuelewa kwamba jamii hii ni ya kikabila, iliyokusanyika, ambapo hema takatifu iko katikati ya kambi kihalisi. Mama hawezi kuepuka hekalu kwa kuishi mji mwingine; liko hatua chache tu. Kwa hiyo sheria hizi za utakaso zinaunda mazingira ya kila siku ya kila familia. Zaidi ya hayo, sadaka ya njiwa iliyotolewa kwa maskini inaonyesha kwamba tangu mwanzo, Mungu wa Israeli hakutaka ibada yake iwe ni ya matajiri tu. Neema ilijengwa ndani ya sheria.

Tafakari

Ni wapi katika maisha yangu ninajaribu kukimbilia "usafi" au tija bila kuruhusu muda wa kupona ambao Mungu mwenyewe anaonekana kuuheshimu?

Sadaka ya njiwa ya Mariamu inaniambia nini kuhusu jinsi Mungu anavyokutana na watu wanyenyekevu na maskini leo, hasa mimi ninapohisi sina cha kuleta?