Mathayo 13:3

Maandiko Yenyewe

Yesu ameketi ndani ya mtumbwi uliosukumwa hatua chache majini, na umati umesimama ufukweni, miguu ikizama kwenye kokoto za mvuke. Kisha, badala ya hotuba au tafsiri ya Sheria, anaanza na sentensi ya kawaida kabisa ya shambani: "Tazama, mpanzi alienda kupanda." Hakuna utangulizi, hakuna "Bwana asema hivi," hakuna onyo. Mstari huu ni mlango tu, kifungu kifupi kinachofungua sura nzima ya mifano, lakini kabla ya mlango huo kufunguka, Mathayo anatuambia jambo moja muhimu: "Yesu alisema maneno mengi kwa mifano." Hiyo ndiyo njia yake sasa. Si bahati mbaya, bali uamuzi.

Kiini

Neno la Kiebrania mashal, ambalo Wayahudi walilitumia kwa aina hii ya usemi, halimaanishi "hadithi rahisi ya kufundishia watoto." Linamaanisha kitendawili, usemi wa kuvuta na kuzungusha, kitu kinachokuficha na kukufunua kwa wakati mmoja. Ndiyo maana wanafunzi baadaye wanauliza kwa mshangao, "Kwa nini unazungumza na makutano kwa mifano?" Yesu hafundishi kwa mifano ili kurahisisha ujumbe. Anafundisha hivyo kwa sababu Ufalme wa Mungu haupokelewi kama habari, bali kama mbegu. Unaingia moyoni kimya kimya, unahitaji udongo, unahitaji muda, unaweza kukatiliwa mbali. Mungu anayejifunua hapa si mfalme anayetangaza kwa tarumbeta, bali mpanzi anayetembea shambani akitawanya kwa mkono. Hiyo ni aina ya nguvu isiyoogopa kuonekana dhaifu.

Uzi Unaounganisha

Katika sura hiyo hiyo, Yesu anafunua mpanzi huyo ni nani: "Apandae mbegu nzuri ni Mwana wa Adamu" (mstari 37). Anajiweka ndani ya hadithi yake mwenyewe. Mungu wa Agano la Kale alipanda Israeli kama shamba la mizabibu, akatarajia matunda, akakuta zabibu mwitu. Manabii walilalamika kwa karne nyingi juu ya mioyo migumu, na Mathayo ananukuu Isaya moja kwa moja: "Na mioyo ya watu hawa imekuwa giza, ni vigumu kusikia." Lakini sasa Mpanzi mwenyewe amekuja shambani. Hatumi tena mjumbe kutoka mbali; anatembea kwenye udongo, anaugusa, anatawanya neno lake juu ya njia ngumu na miamba na miiba pia. Na mwishowe Mpanzi huyu atakuwa mbegu inayoanguka ardhini na kufa, ili mavuno yawezekane.

Kioo

Kuna jambo la kusumbua katika mpanzi huyu: anapanda kila mahali. Juu ya njia iliyokanyagwa, juu ya mwamba, kati ya miiba. Hahesabu hasara. Sisi tunahesabu. Tunahesabu kabla ya kusema neno kwa jirani ambaye tunajua atacheka; kabla ya kumwambia mtoto aliyetuchukia; kabla ya kuanzisha mazungumzo ofisini ambapo tunajua sifa yetu itapungua. Tunajifanya wachumi wa neema, tukilinda mbegu mkononi badala ya kuitawanya. Na kuna kioo cha pili: huenda wewe mwenyewe ni ile njia iliyokanyagwa, umesikia Neno mara nyingi sana hata halikugusi tena. Mioyo haiwi migumu ghafla; huwa migumu kwa kupitiwa mara kwa mara na miguu ya shughuli. Leo, chukua dakika tano: andika majina matatu ya watu ambao umeacha kuwaambia chochote kuhusu Kristo kwa sababu ulihesabu kuwa "hakuna faida," kisha omba kwa sauti kwa ajili ya kila jina.

Mhusika Mkuu

Mathayo anamweka Yesu kwenye mtumbwi, na hiyo si maelezo ya kupita tu. Ameacha nyumba, ameacha mabishano ya sura iliyotangulia ambapo viongozi walimshtaki kwamba anatoa pepo kwa nguvu za Beelzebuli. Amesongwa na umati hata analazimika kujitenga majini. Mtu huyu amechoka, amekataliwa, na bado anafundisha. Na anachofundisha ni subira. Mpanzi hakasiriki wakati ndege wanakula mbegu; hageuki kurudi kuokota kilichopotea. Hii inatuonyesha moyo wa Yesu: hana haraka, hana woga wa kupoteza, haendeshi huduma yake kwa takwimu. Yule anayesimama kwenye mtumbwi akitazama bahari ya nyuso ambazo wengi wao watamsahau kesho, bado anatawanya kwa mkono mpana. Hii ndiyo heshima ya ajabu anayotupa: anatuacha tuwe udongo, si vikaragosi.

Wasikiaji wa Kwanza

Fikiria wale waliosimama ufukweni. Wengi wao walikuwa wakulima wadogo au wafanyakazi wa mashamba ya wengine, wakikodisha ardhi, wakilipa kodi kwa Herode Antipa na kwa Hekalu, wakiishi kwa kubahatisha mvua. Walipomsikia akisema "mpanzi alienda kupanda," hawakuona picha ya kimapenzi. Waliona jasho, mgongo unaouma, na hofu ya njaa. Mbegu iliyopotea njiani ilikuwa chakula kilichopotea. Lakini hawakushtushwa na hasara hizo; zilikuwa za kawaida kabisa. Kilichowashtua ni mwisho: mara mia, sitini, thelathini. Mavuno ya kawaida Galilaya yalikuwa mara tano au saba. Mara mia ni ndoto, ni ishara ya nyakati za Masiya. Kwa hiyo wakulima hao waliposikia hadithi hii, waliskia kitu kinachofanana na ahadi: Mungu anafanya jambo lisilolingana na hesabu za kawaida.

Mazingira

Ni "siku hiyo," siku ya mivutano. Mahali ni ufukwe wa Bahari ya Galilaya, labda karibu na Kapernaumu, ambapo ardhi inateremka kama ukumbi wa asili na sauti kutoka majini inasikika juu ya maji kwa uwazi wa ajabu. Hewa ina harufu ya samaki, nyavu zikikauka, lami ya mitumbwi. Nyuma ya umati kuna milima ya Galilaya ikianza kugeuka njano. Chini ya ardhi hiyo yote kuna uzito wa utawala wa Kirumi na mikono ya Herode, na matumaini yaliyozikwa kwamba siku moja Mungu atarudi kutawala. Katika mazingira hayo, Yesu hasemi "Ufalme unakuja kwa upanga." Anasema, "Tazama, mpanzi alienda kupanda," na kuwaacha watu wafikiri.

Maswali ya Kutafakari

Ni sehemu gani ya moyo wako imekuwa njia iliyokanyagwa, mahali ambapo Neno linaanguka lakini halipenyi tena kwa sababu umelizoea?

Mpanzi hahesabu hasara kabla ya kutawanya. Ni wapi umeacha kutawanya kwa sababu ulihesabu kwamba udongo haufai?