Zaburi 22

Maandiko

Sauti inayofungua zaburi hii haina adabu ya kidini: "Mungu wangu, Mungu wangu, mbona umeniacha?" Mtu anayelia mchana na usiku bila jibu, anayezungukwa na wadhihaki wanaomcheka imani yake yenyewe, "mwache Yahwe amuokoe," anayehesabu mifupa yake mwenyewe huku mavazi yake yakigawanywa kwa kura. Mwili unayeyuka kama nta, nguvu zinakauka kama kipande cha ufinyanzi, na kifo kinaonekana karibu kuliko Mungu. Kisha, bila maelezo, bila daraja linaloonekana, sauti inageuka: "Nami nitalitangaza jina lako kwa ndugu zangu." Nusu ya pili ya zaburi ni sifa inayotoka kwenye koo lililokuwa kavu, ikisambaa kutoka kwa kusanyiko dogo la Israeli hadi kwa "familia zote za mataifa," na kutoka kizazi hiki hadi kwa "watu ambao bado hawaja zaliwa."

Kiini cha Ujumbe

Zaburi hii inashikilia mambo mawili ambayo sisi huyatenganisha: kwamba Mungu anaonekana kuwa mbali, na kwamba Mungu ni mtakatifu na mwaminifu. Mtungaji hakatai lolote kati ya hayo. Anasema "umeniacha" na mara moja anasema "bado wewe ni mtakatifu." Hii ni imani ya aina tofauti na tunayoifundisha mara nyingi; si imani inayoficha maumivu ili kulinda sifa ya Mungu, bali imani inayothubutu kumshitaki Mungu mbele ya Mungu mwenyewe. Kiini chake ni mstari wa 24: Yahwe "haja dharau au kuchukia mateso ya aliye taabishwa." Yaani ukimya wa Mungu si dharau. Kuna tofauti kubwa kati ya kutojibiwa na kutopendwa, na zaburi hii inaishi katika tofauti hiyo. Kwa maisha yetu ya kila siku hii ina maana kali: hatuna ruhusa ya kumhukumu mtu anayeteseka kwa kudhani kwamba mateso yake ni ushahidi wa kuachwa na Mungu. Wadhihaki katika mstari wa nane walifanya hivyo hasa.

Uzi Unaounganisha

Yesu alipopiga kelele msalabani, hakubuni maneno mapya; alichukua mstari wa kwanza wa zaburi hii. Na waliokuwa chini ya msalaba, bila kujua, walicheza sehemu zilizoandikwa hapa: waliotikisa vichwa, waliosema aokolewe na yule anayemtegemea, waliogawana mavazi kwa kura. Hii si unabii wa bahati nasibu; ni mfano wa jinsi Mungu anavyofanya kazi. Mateso ya mwenye haki asiye na hatia si ajali katika mpango wa Mungu, ni njia yenyewe. Lakini angalia mahali zaburi inapoishia: si kaburini bali kwenye meza ambapo "walio onewa watakula na kutosheka," na kwenye mataifa yote yanayopiga magoti. Msalaba hauishii kwenye huruma bali kwenye ufalme. Ndiyo maana Yesu hakunukuu mstari mmoja tu; alichukua zaburi nzima, pamoja na mwisho wake.

Kioo

Zaburi hii inagusa mahali penye maumivu kwa sababu inakataa masimulizi yetu mawili tunayoyapenda. La kwanza: kwamba mtu wa imani hapaswi kulalamika. Ukiwa umepoteza kazi, au mtoto wako amekuacha kanisani, au matokeo ya kipimo cha daktari yamekuja mabaya, unajifunza kutabasamu kanisani na kusema "Mungu ni mwema" kabla hujakubali kwamba unamlaumu. Zaburi hii inakupa lugha ya kweli. La pili ni gumu zaidi: zaburi hii inakuweka upande wa wadhihaki. Umewahi kumtazama mtu aliyeanguka kifedha, au ndoa iliyovunjika, ukafikiria kimya kimya kwamba kuna sababu, kwamba kuna dhambi fulani iliyoleta hayo? Huo ndio mstari wa nane, ukisemwa kwa upole wa kidini. Mstari wa 11 unasema "hayupo hata mmoja wa kusaidia." Hilo ni shitaka dhidi ya jumuiya, si dhidi ya Mungu tu.

Leo, mtumie ujumbe mfupi mtu unayemjua anayepitia kipindi kirefu cha giza, na usimwandikie ushauri wala aya ya faraja; andika tu kwamba unamkumbuka na kwamba hujaacha kumwombea. Chukua dakika tano, si zaidi.

Mhusika Mkuu

Mtungaji wa zaburi hii ni mtu aliyefikia mwisho wa nguvu zake lakini si mwisho wa kumbukumbu zake. Angalia anachofanya wakati Mungu yuko kimya: anarudi kwenye historia. Kwanza historia ya taifa, "mababu zetu walikuamini wewe," halafu historia yake mwenyewe iliyo ya karibu zaidi, "wewe ulinileta kutoka tumboni." Yaani anashikilia mkono wa Mungu uliomvuta kutoka tumboni mwa mama yake, hata wakati mkono huo unaonekana umemwachia. Huku si kujidanganya; ni kazi ngumu ya kiroho ya kukumbuka wakati hisia zinasema kinyume. Na kile anachoahidi baada ya wokovu si faragha bali hadhara: "katikati ya kusanyiko la watu nitakusifu wewe." Mtu huyu hataki kuponywa peke yake. Anataka jeraha lake liwe ushuhuda kwa wengine walio kwenye giza lile lile.

Wasikilizaji wa Kwanza

Waisraeli waliomba zaburi hii hekaluni walijua nini maana ya "maksai wenye nguvu ya Bashan" na "mapembe ya ng'ombe wa porini": nguvu kubwa, isiyo na huruma, isiyoshindwa na mtu mmoja. Kwao hii haikuwa sitiari ya hisia bali picha ya adui halisi, madeni, mahakama isiyo ya haki, ugonjwa unaomfanya mtu kuwa najisi na kutengwa na jamii. Waliimba zaburi hii wakiwa taifa dogo lililozungukwa na himaya kubwa. Ndiyo maana mstari wa 28 ulikuwa wa kushtua: "utawala ni wa Yahwe; yeye ni mtawala wa mataifa." Mtu aliyehesabu mifupa yake anatangaza kwamba mataifa yote yatapiga magoti. Kwa masikio yao, hilo halikuwa faraja laini bali madai makubwa, karibu ya kufuru, dhidi ya wenye mamlaka waliowakandamiza.

Maandiko Mengine

Kitabu cha Ayubu kinaonyesha upande wa pili wa zaburi hii: pale marafiki wanapokaa na mtu anayeteseka na kuanza kueleza kwa nini anastahili. Waliokuwa sahihi kitheolojia walikuwa wakatili kiuchungaji, na Mungu mwishowe aliwakemea wao, si Ayubu. Kisha, Waebrania inamwita Yesu asiyeona haya kutuita ndugu zake, ikinukuu moja kwa moja mstari wa 22 wa zaburi hii. Uhusiano huo ni wa maana: ahadi ya "nitalitangaza jina lako kwa ndugu zangu" imetimizwa katika kanisa. Sisi ndio ndugu hao. Hilo linatuwekea wajibu wa kimaadili: kanisa ambalo halina nafasi kwa sauti ya mstari wa kwanza si kanisa la Mtu aliyeisema.

Maswali ya Kutafakari

Ni lini mara ya mwisho ulisema kwa Mungu, kwa sauti, kwamba unahisi kuachwa, badala ya kuficha hilo nyuma ya maneno ya heshima?

Ni nani katika mzunguko wako ambaye, bila kukusudia, umemwacha peke yake kwa sababu mateso yake yalikuchosha au kukuchanganya kitheolojia?