Tito 1

The Explanation

Ang sulat na ito ay galing kay Pablo, isang alagad ni Jesu-Cristo, para kay Tito. Si Tito ay isang mas batang lalaki na tinuturuan ni Pablo, at iniwan niya siya sa isla ng Creta. Bakit? Dahil marami pang bagay na hindi pa tapos doon. Ang mga iglesya sa Creta ay bago pa lang, at kailangan nila ng mga pinuno na tinatawag na "nakatatanda" o tagapangasiwa.

Sinabi ni Pablo kung ano dapat ang katangian ng isang tagapangasiwa. Hindi ito basta ang sinumang matalino o magaling magsalita. Kailangan niyang mahal ang tama, may pagpipigil sa sarili, hindi madaling magalit, hindi sakim, at maganda ang pagsasamahan niya sa kanyang sariling pamilya, kasama ang kanyang mga anak. Kailangan pa niyang matibay na nananangan sa katotohanan, para makatulong siya sa iba sa pamamagitan ng mabuting katuruan, at maituwid ang mga taong mali.

Bakit kailangan iyon? Dahil may mga taong nagturo ng mali sa Creta. Sinabi ni Pablo na nililinlang nila ang mga tao para lang sa pera, at winasak nila ang mga pamilya sa pamamagitan ng kasinungalingan. Nagsabi rin siya ng isang matigas na bagay: sinipi niya ang isang makatang taga-Creta na nagsabing ang mga taga-Creta ay palasinungaling, masama, at tamad. Medyo mahirap basahin ang bahaging ito, dahil parang malaki ang sinabi ni Pablo tungkol sa buong bayan. Ginamit niya ang matinding pananalitang iyon, hindi para insultuhin ang lahat, pero para ipaalala kay Tito na kailangan niyang tapat na iwasto ang mga nagsisinungaling.

Sa dulo, sinabi ni Pablo ang isang malungkot na bagay: may mga taong sinasabing kilala nila ang Diyos, pero ang kanilang mga gawa ay hindi kasuwato ng sinasabi nila. Sabi nila kilala nila ang Diyos, pero itinatatwa nila siya sa pamamagitan ng kanilang mga gawa.

What Does This Mean?

Ang sulat na ito ay hindi tungkol sa payak na patakaran para sa mga pinuno lamang. Ipinapakita nito na ang salita at gawa ay dapat magkatugma. Puwedeng magsalita ang isang tao ng magandang mga bagay tungkol sa Diyos, pero kung ang buhay niya ay puno ng kasinungalingan at kasakiman, hindi totoo ang kanyang pananampalataya.

May tanong dito na hindi madaling sagutin: paano natin malalaman kung ang isang tao ay talagang "walang kapintasan"? Wala namang taong perpekto, kahit ang mga pinuno sa iglesya. Marahil ang ibig sabihin nito ay hindi kawalan ng pagkakamali, kundi buhay na hindi nagtatago ng malaking kasalanan, buhay na tapat kahit walang nakikita.

Mahalaga rin ito dahil ipinapakita nito na ang mga pinuno sa iglesya ay hindi dapat piliin base sa kung sino ang pinakamagaling magsalita o pinakasikat. Ang tanong ay: kilala ba niya ang katotohanan, at namumuhay ba siya ayon dito?

The Common Thread

Sa unang bahagi ng sulat, may isang bagay na madaling malampasan pero napakaganda: sinabi ni Pablo na ang Diyos ay "nangako bago ang lahat ng panahon" ng buhay na walang hanggan, at ang Diyos ay "walang pagsisinungaling." Ito ay isang malaking pangako, isang usapan sa pagitan ng Diyos at tao na tinatawag ding tipan. Bago pa man nalikha ang mundo, plano na ng Diyos na ibigay ang buhay na walang hanggan sa mga taong naniniwala sa kanya.

Ang pangakong iyon ay natupad sa pamamagitan ni Jesu-Cristo, na tinawag din dito bilang "Tagapagligtas." Kaya nga ang mensahe na ipinapahayag ni Pablo ay hindi lang tuntunin. Ito ay balita tungkol sa isang Diyos na hindi nagsisinungaling, at handang tuparin ang sinabi niya, kahit na tayo, tulad ng mga taga-Creta, ay minsan mangailangan ng pagsaway at pagtutuwid bago tayo maayos sa pananampalataya.

For You

Kapag ikaw ay nagsasabi na naniniwala ka sa Diyos, tanungin mo minsan sa sarili mo: nakikita ba ito sa paraan ko sa iba? Halimbawa, kung sinabi mo na hindi ka magsisinungaling, pero saglit lang, nagsinungaling ka rin, may tunggalian iyon sa pagitan ng sinabi mo at ginawa mo. Hindi kailangang perpekto ka agad, kasi wala namang perpekto, pero puwede mong hilingin sa Diyos na tulungan kang tapatin ang salita mo at gawa mo, unti-unti, araw-araw.

Isipin mo rin ito: sa iyong klase o pamilya, may mga taong sinusunod ang mga tuntunin dahil takot lang silang mahuli, at may mga taong sumusunod dahil talagang naniniwala sila na ito ang tama. Alin ka?

Talk About It

Bakit kaya mahalaga para sa Diyos na ang mga pinuno ng iglesya ay may magandang ugali, hindi lang magaling magsalita?

Naranasan mo na ba na may sinabing "kilala ko ang Diyos" pero hindi ito makita sa kanyang mga gawa? Ano ang naramdaman mo?

Praying Together

Panginoong Diyos, salamat po dahil kayo ay hindi nagsisinungaling at tapat kayo sa lahat ng inyong pangako. Tulungan mo po kaming ipakita ang aming pananampalataya hindi lang sa mga salita, kundi sa aming mga gawa araw-araw. Amen.