Filemon 1

Ang Teksto

Sumusulat si Pablo mula sa bilangguan kay Filemon, isang mayamang mananampalataya na may iglesya sa loob ng kaniyang tahanan. Ang paksa: si Onesimo, isang aliping tumakas kay Filemon, ngayon ay naging Kristiyano sa pamamagitan ni Pablo, at pinababalik. Nakikiusap si Pablo, hindi nag-uutos, na tanggapin siya ni Filemon hindi bilang alipin kundi bilang minamahal na kapatid, at handa pa si Pablo na bayaran mismo ang anumang pagkakautang ni Onesimo.

Ang Puso ng Sulat

Isipin ang eksena. Isang bahay sa Colosas, marahil may atrium, may mga alipin na naglilingkod ng alak habang nagtitipon ang iglesya. Sa gitna, ang panginoon ng tahanan, si Filemon. At isang araw, dumating ang isang mensahero na may hawak na sulat mula kay Pablo. Basahin ito nang malakas, sapagkat ang mga sulat noon ay binabasa sa harap ng buong kongregasyon, kasama ni Apia, si Arquipo, at ang lahat ng nagtitipon sa kaniyang tahanan. Kasama nila si Onesimo, nakatayo. Walang lihim na usapan ito. Ang lahat ng nakikinig ay alam kung ano ang katarungan sa ilalim ng batas Romano para sa isang aliping tumakas: pagpapahirap, marka sa noo, kahit kamatayan. At sa harap nila, hinihiling ni Pablo ang isang bagay na nakakabaligtad ng mundo.

Ang Pangunahing Daloy

Hindi bukas na nilalabanan ni Pablo ang institusyon ng pagka-alipin, at para sa maraming modernong mambabasa, ito ay nakakainis. Ngunit tingnan ang ginagawa niya. Inilalagay niya sa loob ng iglesya ang isang bomba na tatagal ng dalawang libong taon bago ganap na sumabog. Sinabi niyang si Onesimo ngayon ay "higit sa pagiging isang alipin, bilang minamahal na kapatid." Kapag ang isang panginoon at ang kaniyang alipin ay parehong tumatawag sa Diyos na "Ama" at umuupo sa parehong hapag ng Panginoon, gumuguho ang haligi ng sistema. Hindi si Pablo nagpapasabog ng imperyo mula sa labas. Nilalason niya ito mula sa loob, sa pamamagitan ng ebanghelyo. Ang pagka-alipin ay hindi matitiis kapag ang alipin ay kapatid mo kay Cristo.

Ang Salamin

Anong utos ang binabalewala mo dahil ginagawa itong mahirap ng ebanghelyo? Marami tayong Onesimo. Ang kasamahan sa trabaho na dinaya ka, ang pamilyang lumayo, ang kapatid sa simbahan na kinuha ang tiwala mo at itinapon. Malinaw ang batas: may karapatan kang manghingi ng katarungan, magbayad siya, umalis siya. Ngunit dito, pumapasok si Pablo sa gitna at sinasabi, "sa akin mo iyon singillin." May tao ba sa buhay mo na kailangang tanggapin muli, hindi bilang dating traydor kundi bilang kapatid? Hindi tanong iyan tungkol sa damdamin. Tanong iyan tungkol sa kung talaga bang naniniwala ka na binabago ng ebanghelyo ang mga ugnayan hanggang sa pinaka-ugat.

Ang Pangunahing Tauhan

Kawili-wili si Pablo dito. Wala na ang mga makapangyarihang argumento ng Roma o Galacia. Narito ang isang matanda na, nakatanikala, na piniling manghingi sa halip na mag-utos. "Sa halip dahil sa pag-ibig, ako ay nakikiusap sa iyo, ako, si Pablo, isang matandang lalaki, at ngayon isang bilanggo para kay Cristo Jesus." Alam niyang may awtoridad siya, ngunit ayaw niyang gamitin ito. Sinasabi niyang gusto niyang kusang-loob ang gawa ni Filemon, hindi napilit. Ito ang paraan ng Diyos mismo: hindi kinukuha ang ating pagsunod sa pamamagitan ng puwersa, kundi hinihintay ang pagsunod ng puso. Isang matandang bilanggo na nagpapamalas kung paano gumagalaw ang biyaya, hindi kung paano gumagalaw ang kapangyarihan.

Ang Kaugnay na Kasulatan

Sa taludtod 18 at 19 naririnig natin ang isang malayong alingawngaw ng krus. "Kung siya man ay nagkamali sa iyo sa anumang paraan o anuman ang utang sa iyo, sa akin mo iyon singillin. Ako, si Pablo, sinulat ko ito sa pamamagitan ng aking sariling kamay: ako ang magbabayad sa iyo." Ito ang istruktura ng ebanghelyo mismo. Sumulat si Pablo sa mga taga-Corinto na "ginawa niyang siya ay maging kasalanan alang-alang sa atin, siya na hindi nakakilala ng kasalanan" (2 Corinto 5:21, isang taludtod na sumasalamin dito). Ang ginagawa ni Pablo para kay Onesimo, ginagawa ni Cristo para sa atin: pumapagitna, umaako ng utang, nagbabayad kung ano ang hindi niya inutang.

Ang Detalye

Ang pangalang Onesimo ay nangangahulugang "kapaki-pakinabang." Karaniwang pangalan ito para sa mga alipin, isang uri ng biro na inilalapat ng mga panginoon. At naglalaro si Pablo dito: "Dahil minsan siyang walang pakinabang sa iyo, pero ngayon ay kapaki-pakinabang na sa iyo at sa akin." Ang tumakas na alipin, ang nabigo sa mismong dahilan ng kaniyang pangalan, ay natagpuan ang tunay na kapaki-pakinabangan lamang nang mawala siya sa sistema at natagpuan si Cristo. Nakakatulad ito ng ating mga sarili. Iniisip nating ang pagpapatupad natin sa sarili nating pangalan, ang ating reputasyon, katungkulan, papel, ang siyang bumubuo sa atin. Ngunit ang tunay nating pagkatao ay lumalabas lamang kung saan tayo natatagpuan ni Cristo, kadalasan matapos tayong tumakas mula sa isang lugar.

Pagninilay

Sino ang Onesimo sa buhay mo ngayon, at ano ang huhulihin sa iyo ng ebanghelyo kung sasabihin mong "tanggapin mo siya katulad ng pangtanggap mo sa akin"?

Saang bahagi ng buhay mo mas madalas kang mag-utos gaya ng isang panginoon kaysa makiusap gaya ni Pablo, at ano ang tinatakpan nito sa iyong pagtitiwala sa gawa ng biyaya?