Si Judit, Anak ni Beeri: Isang Pangalan sa Isang Talata
Sino si Judit at kailan siya nabuhay
Si Judit ay isang babaeng nabuhay noong panahon ng mga patriyarka, mga 1996 BC hanggang 1635 BC ayon sa panahong batay sa kronolohiya ni Ussher (1650). Siya ay anak ni Beeri, at siya ay naging asawa ni Esau. Isang beses lamang lumilitaw ang kanyang pangalan sa buong talaan, sa Genesis 26:34, at doon din nagsisimula at nagtatapos ang lahat ng maaari nating sabihin tungkol sa kanya.
Ang tanging talata
Walang eksenang isinalaysay tungkol kay Judit. Walang tagpo, walang pag-uusap, walang paglalakbay, walang pagpapasyang iniulat. Ang kanyang pangalan ay nakasulat sa loob ng isang pahapyaw na paunawa tungkol sa pag-aasawa ni Esau:
"Nang si Esau ay apatnapung taong gulang na, siya ay nag-asawa, si Judit ang anak ni Beeri na mga anak ni Heth, at saka si Basemat ang anak na babae ni Elon na mga anak ni Heth." (Genesis 26:34)
Apat na bagay ang ibinibigay ng talatang ito. Una, ang edad ni Esau nang siya ay mag-asawa: apatnapung taong gulang. Ikalawa, ang pangalan ni Judit kasama ang pangalan ng kanyang ama, si Beeri. Ikatlo, ang kanyang angkan: mga anak ni Heth. Ikaapat, hindi siya nag-iisa sa paunawang ito, sapagkat kasabay niyang binanggit si Basemat na anak ni Elon, na mga anak din ni Heth (Genesis 26:34).
Iyon na ang buo. Ang naitala tungkol kay Judit ay isang linya sa loob ng isang ulat ng pag-aasawa. Hindi siya pangunahing tauhan sa anumang kuwento. Wala siyang binibigkas na salita. Walang kilos na iniuugnay sa kanya maliban sa pagiging asawa. Mahalagang sabihin ito nang tapat: ang lahat ng nakasulat tungkol sa kanya ay nakakasya sa iisang talata, at ang tanging pagbanggit sa kanya ay isang pahapyaw na tala, hindi isang salaysay.
Ang pamilyang binabanggit ng talata
Sa loob ng iisang talatang ito, nakikita natin ang isang babaeng may ama at may asawa. Ang kanyang ama ay si Beeri (Genesis 26:34). Ang kanyang asawa ay si Esau (Genesis 26:34). Sa parehong talata, ang kanyang angkan ay tinukoy bilang mga anak ni Heth, at ganoon din ang pagkakatukoy sa angkan ni Basemat na anak ni Elon (Genesis 26:34).
Walang ibinibigay na paglalarawan sa kanyang kalooban, sa kanyang pananampalataya, o sa kanyang pag-uugali. Anumang nais idagdag ng ating imahinasyon ay galing sa atin, hindi sa nakasulat.
Walang naitalang pagkakamali, at walang naitalang papuri
Matapat ang mga ulat ukol sa mga tao sa Genesis, ngunit sa kaso ni Judit ay walang anumang kasalanan, pagkukulang o pagkakamali na iniuulat. Hindi ito nangangahulugang wala siyang kasalanan. Ibig lamang sabihin nito ay hindi iyon ang layunin ng talata. Ang Genesis 26:34 ay hindi humahatol at hindi pumupuri. Iniulat lamang nito ang pangyayari: nag-asawa si Esau sa edad na apatnapu, at si Judit na anak ni Beeri ang isa sa mga pinakasalan niya.
Dito kailangan ng ingat. Madaling magdagdag ng hatol na hindi dala ng talata, lalo na kapag alam natin ang mga mas mahahabang kuwento sa paligid nito. Ang tungkulin ng mambabasa ay basahin kung ano ang nakasulat, at tumigil kung saan tumitigil ang nakasulat.
Ang hindi natin alam
Mas mahaba ang listahan ng hindi natin alam kaysa sa nalalaman natin.
Hindi natin alam kung may mga anak si Judit. Walang anak na pinangalanan para sa kanya. Hindi natin alam kung gaano siya katagal nabuhay, kung kailan siya ipinanganak o namatay, at walang ibang talatang bumabalik sa kanyang pangalan. Ang una at tanging pagbanggit sa kanya ay ang Genesis 26:34.
Hindi natin alam ang kanyang mga salita, sapagkat wala siyang salitang naitala. Hindi natin alam kung ano ang naging buhay niya sa loob ng pamilyang kanyang pinasok, sapagkat walang eksenang isinalaysay tungkol sa kanya: bawat pagbanggit sa kanya ay isang listahan, isang talaangkanan o isang pahapyaw na tala.
At walang ibang sanggunian na nakatala para sa kanya sa labas ng Genesis 26:34. Kaya walang linyang maaaring iguhit palabas ng talatang ito nang hindi tayo nagdaragdag ng hindi nakasulat. Ang katahimikan ay bahagi ng ulat, at hindi ito dapat punan ng haka-haka.
Bakit mahalaga pa rin ang isang talata
May mga pangalang may buong kabanata. May mga pangalang may isang linya lamang. Si Judit ay kabilang sa pangalawa. Gayunman, ang kanyang pangalan ay nakasulat pa rin, kasama ang pangalan ng kanyang ama, kasama ang kanyang angkan, at kasama ang edad ng kanyang asawa nang sila ay magkaisa (Genesis 26:34).
Para sa sinumang matagal nang nagbabasa, ang mga ganitong pangalan ay nagtuturo ng disiplina. Natutukso tayong punan ang katahimikan ng mga kuwentong hindi naman isinulat. Ang tapat na pagbasa ay tumatanggap sa hangganan ng nakasulat: ito ang alam natin, at ito ang hindi natin alam. Sapat ang isang talata upang mailagay ang isang tao sa tala ng nakaraan, at sapat din iyon upang tayo ay magpakumbaba sa harap ng napakaraming buhay na hindi buong isinalaysay.
