Si Esau: Ang Panganay na Ninuno ng mga Edomita
Sino si Esau at kailan siya nabuhay
Si Esau ay anak nina Isaac at Rebeca at kapatid ni Jacob (Genesis 25:25-30). Ayon sa Ussher, Annals of the World (1650), siya ay ipinanganak 1836 BC, kaya nabibilang siya sa panahon ng mga patriyarka. Malawak ang bakas niya sa teksto: 84 na talata sa 17 sipi, mula sa Genesis 25:25 hanggang sa Hebrews. Ang pinakamarami ay nasa Genesis (64), pagkatapos ay Deuteronomy (6), 1 Chronicles (4), Hebrews (2), Jeremiah (2), Obadiah (2), Malachi (2), Joshua (1) at Romans (1). Hindi lamang siya tauhan sa isang kuwento ng pamilya; siya ay isang pangalang binabalikan ng mga propeta at ng mga sulat sa hulihan ng aklat.
Ang kapanganakan at ang dalawang magkaibang anak
Nagsisimula ang salaysay sa mismong sandali ng kanyang kapanganakan: "At ang unang lumabas ay nababalutan ng pula gaya ng mabalahibong damit. Tinawag nila siya sa kanyang pangalan na Esau" (Genesis 25:25-30). Kasunod niyang lumabas ang kapatid na ang kamay ay nakakapit sa kanyang sakong, at tinawag na Jacob. Idinagdag ng talaan: "Si Isaac ay animnapung taong gulang nang ang kanyang asawa ay nagsilang sa kanila."
Magkaiba silang lumaki. Si Esau ay "naging mahusay na mangangaso, isang taong sanay sa gubat," habang si Jacob ay tahimik at nasa mga tolda. Doon din inilagay ng teksto ang isang mapait na katotohanan tungkol sa tahanang ito: "Ngayon minahal ni Isaac si Esau dahil nakakain nya ang mga hayop na kanyang nahuli, subalit si Rebeca ay minahal si Jacob." Nagtatapos ang sipi sa isang eksena ng gutom: nagluto si Jacob ng nilaga, at "Dumating si Esau mula sa gubat, at siya ay nanghihina sa gutom" (Genesis 25:25-30). Ang natitirang bahagi ng pangyayaring iyon ay nakatala sa Genesis 25:32 at Genesis 25:34; hindi ibinigay sa amin ang teksto ng dalawang talatang ito, kaya binabanggit lamang natin ang sanggunian nang hindi isinasalaysay.
Ang mabalahibong mga kamay at ang pagpapala
Sa Genesis 27 ang pangalan ni Esau ay ginamit ng iba. Sinabi ni Isaac kay Jacob, "Lumapit ka upang mahimas kita at malaman kung ikaw ang tunay kong anak na si Esau o hindi." Nang mahipo siya ng ama, ito ang sabi: "Ang tinig ay tinig ni Jacob, ngunit ang mga kamay ay mga kamay ni Esau." Hindi nakilala ni Isaac ang kanyang anak dahil mabalahibo ang mga kamay nito "katulad ng mga kamay ng kapatid niyang si Esau, kaya pinagpala siya ni Isaac." At nang tanungin, "Ikaw ba talaga ang anak kong si Esau?" ang sagot ay isang tuwirang kasinungalingan: "Ako nga" (Genesis 27:21-24). Ang iba pang bahagi ng kabanatang ito ay nakatala sa Genesis 27:1, 27:5-6, 27:11, 27:15, 27:19, 27:30, 27:32, 27:34, 27:37-38 at 27:41-42.
Ang pagsalubong sa kapatid
Makalipas ang mga taon, inutusan ni Jacob ang kanyang mga lingkod tungkol sa pagkikita: "Sila ay kay Jacob na iyong lingkod. Sila ay regalong pinadala sa aking among si Esau. At tingnan ninyo, siya ay paparating din kasunod namin" (Genesis 32:17-19). Pansinin ang wika: ang kapatid na dinaya ay tinatawag na "among." Ang buong takbo ng pagtatagpong ito ay nakatala sa Genesis 32:3-4, 32:6, 32:8, 32:11, 32:13 at sa Genesis 33:1, 33:4, 33:15-16, at hindi ibinigay ang kanilang teksto rito.
Ang sambahayan ni Esau at ang burol ng Seir
"Isinilang ni Ada si Elifaz kay Esau, at si Basemat ay isinilang si Reuel. Isinilang ni Aholibama sina Jeus, Jalam at Korah. Ito ang mga anak na lalaki ni Esau na ipinanganak sa kanya sa lupain ng Canaan" (Genesis 36:4-6). Kabilang din sa kanyang mga asawa sina Judith at Mahalath, na nakatala sa Genesis 26:34 at Genesis 28:8-9. Pagkatapos ay dinala ni Esau ang kanyang mga asawa, mga anak, sambahayan, mga hayop at ari-arian "at pumunta sa lupaing malayo sa kanyang kapatid na si Jacob" (Genesis 36:4-6).
Kaya nakatala: "Kaya nga si Esau, na tinatawag ding Edom, ay nanirahan sa bansang burol ng Seir" (Genesis 36:8-10). Siya ang "ninuno ng mga Edomita sa bansang burol ng Seir," at nakalista ang kanyang mga angkan, kasama sina Teman, Omar, Zefo at Kenaz, at ang mga apo sa pamamagitan nina Elifaz at Reuel (Genesis 36:12-15). Inuulit ang mga talaang ito sa 1 Chronicles 1:34-35, 1:51 at 1:54, at ang bansang nagmula sa kanya ay binabanggit sa Deuteronomy 2:4-5, 2:8, 2:12, 2:22, 2:29 at sa Malachi 1:2-3.
Ang mga pagkukulang na hindi itinatago ng teksto
Hindi pinapaganda ng talaan ang pamilyang ito. Ang pagmamahal ni Isaac ay nakatali sa pagkaing dala ni Esau, at hinati ng dalawang magulang ang kanilang puso sa dalawang anak (Genesis 25:25-30). Ang pagpapalang para sana kay Esau ay nakuha sa pamamagitan ng panlilinlang at ng isang kasinungalingan sa isang amang hindi na nakakikita (Genesis 27:21-24). At si Esau mismo ay hindi iniligtas ng teksto: may mga talatang nagtatala ng kanyang pagkapanganay at ng kanyang galit sa kapatid (Genesis 25:32, Genesis 25:34, Genesis 27:41-42), at binabanggit siya ng Hebrews 12:16. Hindi ibinigay ang teksto ng mga talatang ito, kaya itinuturo lamang namin ang mga ito nang hindi dinaragdagan.
Ang hindi natin alam
Walang nakatalang ulat ng kanyang kamatayan sa aming pinagkukunan. Ang tanging petsang mayroon tayo ay "ipinanganak 1836 BC" ayon sa Ussher, Annals of the World (1650). Ang mga banggit sa Jeremiah, Obadiah at Joshua ay nabibilang sa kanyang bakas, ngunit hindi ibinigay ang kanilang teksto, kaya hindi natin sila ipapaliwanag dito.
Ang linya patungo sa Hebrews at Romans
Tatlong beses lumilitaw ang pangalan ni Esau sa mga sulat na nakalista sa dulo ng kanyang bakas: Romans 9:13, Hebrews 11:20 at Hebrews 12:16. Hindi ibinigay sa amin ang teksto ng mga talatang ito, kaya binabanggit lamang natin ang mga sanggunian at hindi sila isinasalaysay. Ito na lamang ang masasabi natin nang may katiyakan: ang kuwento ng mangangasong ipinanganak na pula at mabalahibo, na naging ninuno ng mga Edomita sa burol ng Seir, ay hindi nanatiling kuwento ng isang pamilya lamang. Binuhay itong muli sa Romans 9:13, Hebrews 11:20 at Hebrews 12:16, at doon dapat magpatuloy ang mambabasa upang makita kung paano ginagamit ang kanyang pangalan.
