Mhubiri 8

Maandiko

Mhubiri anaanza kwa swali la hekima: nani anayejua maana ya mambo yanayotokea? Kisha anashuka kwenye ulimwengu halisi wa mahakama ya mfalme, ambapo neno la mtawala lina nguvu na hakuna wa kumuuliza, "Unafanya nini?" Anakiri kwamba waovu huzikwa kwa heshima, hukumu huchelewa, na mema na mabaya huwapata wenye haki na waovu bila mpangilio unaoeleweka; hivyo anapendekeza kula, kunywa na kufurahi, huku akikubali kwamba matendo ya Mungu chini ya jua yanavuka ufahamu wa mtu, hata mwenye hekima.

Kiini

Kifungu kikali zaidi hapa ni mstari wa nane: "Hakuna mwenye uwezo juu ya roho aizuie roho; wala hana mamlaka juu ya siku ya kufa; wala hakuna kuruhusiwa katika vita vile." Mhubiri ameweka mfalme mbele yetu kama mtu asiyeweza kupingwa, kisha mara moja anaonyesha kwamba hata mfalme huyo hana mamlaka juu ya pumzi yake mwenyewe. Hapo ndipo theolojia ya sura hii inasimama: mamlaka yote ya kibinadamu ni ya kuazima, ya muda, na yanakoma kwenye kaburi. Mungu pekee ndiye anayeshikilia roho. Na kwa sababu hiyo, hofu ya Mungu, si ujanja wa kisiasa wala uovu wenye faida, ndiyo hekima ya kweli. Mstari wa kumi na moja unaeleza kwa nini watu wanachagua vinginevyo: hukumu ikichelewa, moyo hujidanganya kwamba hakuna hukumu.

Uzi Unaounganisha

Mhubiri anasema hakuna anayeruhusiwa kuondoka kwenye vita vya mauti. Injili inaleta mmoja aliyeingia vitani hivyo kwa hiari yake. Yesu alisema anao uwezo wa kuutoa uhai wake na uwezo wa kuutwaa tena, jambo ambalo Mhubiri anasema halipo kwa mwanadamu yeyote chini ya jua. Hapo ndipo Mhubiri anavunjwa kwa upole, si kwa kupingwa. Tena, mstari wa kumi na nne unalalamika kwamba "Mambo hutokea kwa watu wenye haki kama yatokeavyo kwa watu waovu." Msalaba ndio mfano mkubwa zaidi wa ukiukwaji huo: mwenye haki pekee alipata kile kinachostahili waovu. Lakini pale, ile kasoro isiyoeleweka ya dunia ikawa njia ya wokovu. Mhubiri anaona giza na hana jibu; Injili inaonyesha kwamba Mungu aliingia ndani ya giza hilo mwenyewe.

Kioo

Wewe unayefanya kazi chini ya bosi asiyesikiliza, au unayeishi katika nchi ambapo mwenye pesa hushinda kesi, unajua mstari wa nne kwa mwili wako. Na unajua pia jaribu la mstari wa kumi na moja: kuona mtu akifanya udanganyifu bila kupata madhara, na moyo wako ukianza kunong'ona kwamba wewe ni mjinga tu kwa kuwa mnyoofu. Mhubiri hakukanushi kwamba jambo hilo linauma. Anasema tu, kwa msisitizo wa ajabu, "bado ninafahamu itakuwa vyema kwa wale wanao muheshimu Mungu." Hilo ni imani, si takwimu. Vivyo hivyo mstari wa kumi na tano: kula chakula chako, furahia kazi ya mikono yako, si kwa kukwepa maswali, bali kwa sababu kupokea leo kutoka mkononi mwa Mungu ni kitendo cha imani unaposhindwa kuelewa kesho.

Swali

Kwa nini Mungu anachelewesha hukumu kama kuchelewa huko kunazidisha uovu? Mhubiri anaona tatizo waziwazi na haliondoi. Anaishi katika mvutano: anajua itakuwa vyema kwa wamchao Mungu, lakini pia anaona macho yake kwamba haitokei sasa. Hatuwezi kufunga pengo hilo kwa maelezo mepesi. Tunachoweza kusema ni kwamba ucheleweshaji ule ambao Mhubiri anauita hatari, Agano Jipya linauita uvumilivu unaotoa nafasi ya toba. Hiyo haifuti maumivu ya mwathirika anayesubiri haki; inaongeza tu kwamba subira ya Mungu ambayo inaonekana kama kutojali ndiyo iliyokuokoa wewe pia. Bado, kwa yule anayelia usiku, jibu hili ni gumu. Mhubiri anamaliza akikiri: "Ingawa mwenye hekima anaweza kuamini anajua, kitu kweli hajui." Tunaishi kwa ahadi, si kwa maelezo kamili.

Wasomaji wa Kwanza

Waliosoma haya kwanza walikuwa Waisraeli wanaoishi chini ya utawala ambao hawakuuchagua, ama wafalme wao wenyewe ama mabwana wa kigeni. Ushauri wa mstari wa pili na wa tatu haukuwa nadharia; ulikuwa mbinu ya kuishi kwa yule anayeitwa mbele ya mfalme mwenye hasira. Waliyoyasikia ambayo sisi tunayakosa ni ujasiri wa mstari wa nane: kusema mbele ya mfalme kwamba hata yeye hana mamlaka juu ya siku ya kufa ni kauli ya kisiasa yenye hatari. Vilevile mstari wa kumi, ambapo waovu wanazikwa kwa sifa jijini walipotenda maovu, uliwagusa watu waliozoea kuona mazishi ya kifahari yakisafisha kumbukumbu ya wanyanyasaji. Mhubiri anakataa udanganyifu huo kwa neno moja: haifai.

Muktadha

Kitabu hiki kinatoka ndani ya mzunguko wa hekima ya Israeli, ulioandikwa kwa sauti ya mfalme mwenye utajiri na uzoefu, lakini kikizungumza na watu wa kawaida wanaoishi mbali na mamlaka. Neno linalorudia mara kwa mara, hebel kwa Kiebrania, hapa limetafsiriwa "mvuke": si "ubatili" wa kukata tamaa, bali kitu chepesi, kisichoshikika, kinachotoweka mkononi kama pumzi baridi asubuhi. Ulimwengu wa Mhubiri ni ule wa mahakama za wafalme, viapo vya utii, na mahali patakatifu ambapo heshima ilitolewa. Ni jamii ambapo nafasi yako mbele ya mwenye mamlaka iliamua usalama wako. Kusoma sura hii bila kuhisi uzito wa kuogopa mtu mwenye uwezo wa kukuua ni kuisoma nusu tu.

Tafakari

Ni wapi hasa moyo wako umeanza kuamini kwamba uovu haulipizwi, na hilo limebadilishaje maamuzi yako madogo ya kila siku?

Ukikubali kwamba huwezi kuelewa kazi ya Mungu chini ya jua, hiyo inakuachia hofu au inakuachia pumziko, na kwa nini?