Mwanzo 37:5

Maandishi

Yusufu, kijana wa miaka kumi na saba ambaye tayari alikuwa amebeba vazi la upendeleo na kuleta "taarifa yao mbaya" kwa baba yake, anapata ndoto. Na badala ya kuificha, anaifungua mbele ya wale ambao tayari "hawakuongea naye vema." Mstari mmoja tu, maneno machache: "Yusufu akaota ndoto, na akawambia ndugu zake. Wakamchukia zaidi."

Hakuna maelezo hapa ya ndoto yenyewe; hiyo inakuja katika mstari unaofuata. Mstari huu unashika tukio kavu: ndoto ilikuja, ikazungumzwa, na chuki iliyokuwepo tayari ikapanda daraja moja juu. Neno "zaidi" ni muhimu. Chuki haikuanza na ndoto. Ilikuwa tayari imepandwa na vazi, na upendeleo wa baba, na ndimi za kijana aliyeripoti. Ndoto iliimwagia mafuta tu.

Kiini

Hapa kuna jambo linalotusumbua: Mungu anaongea, na matokeo yake ni chuki kubwa zaidi. Simulizi haisemi Yusufu alikosea kuota. Ndoto hizi zitatimia; miaka ishirini baadaye ndugu hao hao watainama mbele yake Misri. Yaani ufunuo ulikuwa wa kweli. Lakini ukweli wa ufunuo haukuzuia uovu uliofuata; ulichochea.

Hii ndiyo njia ya Mungu katika kitabu cha Mwanzo mara kwa mara. Yeye hachagui familia safi, bali familia iliyovunjika: baba mwenye upendeleo wa wazi, wake wanaoshindana, wana kumi wenye uchungu wa miaka mingi. Katika mkanganyiko huo anaingiza neno lake. Na neno hilo, kama mwanga unaoingia chumba chenye vumbi, halitengenezi uchafu, linaufichua.

Hapa ndipo tunaposhindwa kuikwepa: neema ya Mungu haichaguliwi kwa sifa zetu, na mara nyingi huwakera wale wanaoona hawakuchaguliwa.

Uzi Mkuu

Mwotaji anayechukiwa na ndugu zake, anayeuzwa kwa fedha, anayevuliwa vazi lake, anayeshushwa shimoni, kisha anainuliwa juu ili kuwaokoa wale waliomtupa: muundo huu hauhitaji kulazimishwa ili kumwonyesha Kristo. Mwanzo 37 hauandiki unabii wa moja kwa moja, lakini unaweka mchoro ambao baadaye Injili zitaujaza kwa nyama na damu. Hata hivyo, usiharakishe kumfanya Yusufu kuwa Yesu. Yusufu ni kijana mwenye ndimi ndefu, anayejivuna kidogo, asiye na busara ya kunyamaza. Tofauti hiyo ndiyo inayofanya ulinganifu uwe wa thamani: Mungu hutumia hata wachaguliwa wasiokamilika kuokoa wengi. Uzi unaoanzia hapa, upendeleo usiostahiliwa unaozaa chuki, unaishia msalabani, ambapo Yule aliyependwa kweli anachukiwa hadi kuuawa, na kifo chake kinakuwa chakula cha wenye njaa.

Kioo

Swali gumu si "je, wewe ni Yusufu au ndugu zake?" Swali ni: unafanya nini na kitu ulichopewa bure? Labda ni cheo kazini ambacho mwenzako alikitaka, labda ni mtoto anayefanikiwa wakati wa dada yako hafanikiwi, labda ni afya, au ndoa iliyotulia, au neno la Mungu lililokuja kwako wazi wakati wengine wanahangaika gizani. Yusufu alikuwa na kila haki ya kusimulia ndoto yake. Hakuwa amedanganya. Lakini alisema mbele ya watu waliokuwa wameumia, bila kuona majeraha yao. Kuna aina ya ukweli unaosemwa kwa wakati usiofaa ambao hufanya kazi ya uongo.

Na kama uko upande mwingine, upande wa wale wanaoangalia baraka ya mtu mwingine na kuhisi uchungu unaoganda tumboni: simulizi hii haikuhukumu kwa haraka. Chuki yao ina historia. Baba yao aliwadhulumu kwa upendeleo wa wazi. Lakini historia ya maumivu haikuwapa kibali cha kumtupa shimoni.

Leo, fikiria jina moja la mtu ambaye mafanikio yake yanakuuma. Andika jina hilo kwenye karatasi au simu yako, kisha sema kwa sauti: "Mungu, kile alichopewa hakikuibiwa kutoka kwangu." Kaa kimya dakika moja baada ya hapo.

Mhusika Mkuu

Yusufu katika mstari huu ni kijana wa miaka kumi na saba, na andiko halifichi hilo. Umri unatajwa kwa makusudi. Ni umri wa kujiamini bila kipimo, wa kuamini kwamba ukweli wako unatosha kuwashinda wengine. Yeye si mwovu; ni mchanga. Anapokea ndoto kutoka kwa Mungu na mara moja anaifungua mdomoni, bila kujiuliza kama mioyo iliyomzunguka iko tayari kuibeba. Baadaye, katika Misri, tutamwona Yusufu mwingine kabisa: mtu anayelia faraghani, anayeshika siri, anayechagua maneno yake kwa uangalifu mkubwa. Kati ya kijana huyu na yule mtu mzima kuna shimo, utumwa, gereza na miaka ishirini. Mungu hakuharibu ndoto yake; alimsafisha mwotaji.

Undani

Neno dogo "zaidi" linabeba uzito wote wa mstari. Mwandishi hasemi ndugu zake walianza kumchukia; anasema chuki iliyokuwepo ilipanda. Hii ni lugha ya kipimo, si ya mwanzo. Andiko linajenga ngazi: mstari wa nne wanamchukia, mstari wa tano wanamchukia zaidi, mstari wa nane wanamchukia zaidi tena, mstari wa kumi na moja wanamwonea wivu. Kila hatua ni ndogo, karibu isiyoonekana, mpaka tunafika mstari wa kumi na nane ambapo wanapanga njama ya kumwua. Hakuna mtu anayeamka asubuhi akiamua kumuua ndugu yake. Uovu hukua kwa viwango. Hii ndiyo onyo kali zaidi la sura hii: chuki isiyozungumzwa haikai tuli, inapanda ngazi kimyakimya.

Muktadha

Tuko Kanaani, katika familia ya Yakobo, baada ya miaka ya kuhangaika kwake na Labani na Esau. Yakobo ana wake wanne na wana kumi na wawili, na nyumba hii haijawahi kuwa na amani. Wana wa Bilha na Zilpa, waliotajwa katika mstari wa pili, ni wa vijakazi; hadhi yao ni ya chini kuliko wana wa Lea na Raheli. Yusufu, mwana wa Raheli mpendwa, anachunga pamoja nao na kuripoti habari zao mbaya kwa baba. Katika utamaduni wa kichungaji wa wakati huo, mwana mkubwa alipaswa kuongoza; vazi zuri alilopewa Yusufu lilikuwa tangazo la hadhi, karibu la urithi. Ndoto, katika ulimwengu ule, hazikuchukuliwa kama mawazo ya usingizi bali kama sauti kutoka juu. Ndiyo maana ndugu zake waliitikia kwa hasira, si kwa kicheko.

Tafakari

Ni ukweli gani uliomwambia mtu hivi karibuni ambao ulikuwa sahihi lakini ulitolewa kwa wakati au kwa moyo usiofaa?

Chuki au uchungu gani ndani yako umekuwa ukipanda ngazi kimyakimya bila kuuzungumza na mtu yeyote?