Mwanzo 37
Maandiko
Yakobo anaishi Kanaani, na kati ya wanawe kumi na wawili kuna mmoja anayependwa kupita wote: Yusufu, kijana wa miaka kumi na saba, anayechunga pamoja na ndugu zake na kurudi nyumbani na taarifa zao mbaya. Baba anamshonea vazi zuri; ndoto mbili za miganda inayoinama na nyota kumi na moja zinazosujudu zinaongeza chuki hadi inakuwa njama. Anapotumwa Dothani kuwaona, wanamvua vazi, wanamtupa shimoni, wanakaa kula mkate, kisha wanamuuza kwa vipande ishirini vya fedha. Vazi linarudishwa kwa baba likiwa limechovywa katika damu ya mbuzi, na Yakobo anaomboleza akikataa kufarijiwa. Sura inaisha Misri: Yusufu mikononi mwa Potifa.
Kiini
Jambo la kushtua katika sura hii si uovu wa ndugu, bali ukimya wa Mungu. Hakuna sauti kutoka mbinguni, hakuna onyo, hakuna malaika anayezuia mkono kama ule wa Ibrahimu mlimani. Mungu anaongea mara mbili tu, na hata hapo kwa ndoto zisizoeleweka ambazo zinaonekana kuchochea maafa badala ya kuyazuia. Hii ndiyo kweli ngumu ya maandiko haya: Mungu anatenda ndani ya historia iliyojaa wivu, biashara ya binadamu na uongo wa familia, bila kuiondoa dhuluma hiyo kwanza. Na jambo kali zaidi: uovu hapa hauji kwa namna ya kishetani, bali kwa namna ya mahesabu ya kawaida. Yuda anauliza, "Ni faida gani kama tutamwua ndugu yetu na kufunika damu yake?" Si huruma; ni biashara. Maovu mengi tunayotenda yanazaliwa hivyo, kwa kutafuta njia ya kati inayoonekana nadhifu.
Uzi wa Pamoja
Sura hii ni kiungo kati ya ahadi na utimizo, na kiungo chenyewe kimevunjika. Mungu alimwahidi Ibrahimu taifa na baraka kwa mataifa yote; sasa taifa hilo changa linauza mmoja wa wanawe kwa msafara unaoelekea Misri. Lakini hapa ndipo njia ya ukombozi inapitia: shimo, utumwa, Misri, na hatimaye chakula kwa ulimwengu uliokuwa na njaa. Agano halisogei juu ya barabara safi; linasogea kupitia uhalifu wa familia moja.
Haitoshi kusema Yusufu ni "picha ya Kristo" na kuishia hapo. Lakini mtindo uko wazi: ndugu wanamkataa aliyetumwa kwao na baba, wanamvua vazi lake, wanamuuza kwa fedha, na huyo huyo baadaye anakuwa chanzo cha uhai wao. Stefano, katika Matendo 7, anausimulia mtindo huu kama shtaka: mliwauza manabii, mkamkataa Mwenye Haki. Mungu ana tabia ya kuokoa kupitia wale tunaowatupa.
Kioo
Angalia mstari wa 25: "Wakakaa chini kula mkate." Ndugu wanakula huku kaka yao akiwa shimoni. Hii ndiyo sehemu kali zaidi ya sura nzima, si mauaji yaliyopangwa, bali uwezo wa binadamu kula kwa raha baada ya kumtupa mtu. Tunafanya hivyo kwa namna ya kistaarabu: tunampitisha mfanyakazi mwenzetu kwenye orodha ya kupunguzwa kazi, kisha tunakwenda chakula cha mchana. Tunamnyamazia ndugu kwa miaka, kisha tunaimba kwa moyo mkunjufu kanisani. Tunahesabu "faida" kama Yuda, tukiita uamuzi wa kinyama "uamuzi wa busara."
Angalia pia mstari wa 4: "hawakuongea naye vema." Chuki ilianza kama ukimya wa jedwali la chakula, si kama njama. Na baba? Upendeleo wake si huruma; ni silaha. Vazi zuri kwa mmoja ni hukumu kwa kumi na mmoja.
Leo, mtumie ujumbe mfupi mtu ambaye umekuwa "huongei naye vema": sentensi moja tu yenye wema, isiyokuwa na malalamiko wala maelezo ya nani alikosea. Tuma kabla jua halijazama.
Swali
Kama Mungu alijua, kwa nini hakuzungumza? Ndoto hizo mbili zilimpa Yusufu maarifa yasiyo na mwongozo. Hazikumwambia atakavyofika huko, wala kwamba njia yake itapita shimoni. Na Mungu hakumwonya Yakobo asimtume mwanawe Dothani. Hakuna malaika aliyemzuia kama alivyomzuia Ibrahimu.
Tunajaribiwa kujibu haraka: "Mungu aliruhusu ili kuokoa." Yusufu mwenyewe atasema hivyo baadaye. Lakini tusiweke jibu hilo kinywani mwa sura hii, kwa sababu bado halipo. Hapa kuna mzee anayekataa kufarijiwa, akisema "nitashuka kuzimu nikimwombolezea mwanangu." Huzuni yake ni halali, na kusema kwamba yote yangeisha vizuri hakumsaidii mtu aliyeko katika mwaka wa kwanza wa maumivu. Maandiko yanaacha nafasi ya miaka ishirini kati ya uovu na maana yake. Nafasi hiyo si uzembe wa mwandishi; ni ukweli wa maisha.
Mhusika Mkuu
Yusufu ana miaka kumi na saba na anafanya mambo mawili yanayoudhi: analeta taarifa mbaya za ndugu zake kwa baba, na anasimulia ndoto zake mara mbili, hata baada ya kuona matokeo ya mara ya kwanza. Maandiko hayasemi kama alikuwa mkweli au mchongezi, mnyenyekevu au mwenye kiburi. Hayatetei. Yanamwacha akiwa kijana aliyeharibiwa na upendeleo, asiyejua nguvu ya maneno yake.
Na kisha ukimya. Kuanzia mstari wa 23 hadi mwisho wa sura, Yusufu hasemi neno hata moja. Anavuliwa vazi, anatupwa, anauzwa, anachukuliwa Misri, bila sauti. Baadaye tu, ndugu zake watakumbuka jinsi alivyowasihi. Mungu hamwondoi katika shimo; anamsindikiza kuingia ndani yake. Ukomavu wa Yusufu tunaoupenda katika sura za mwisho ulizaliwa hapa, mahali ambapo hakuna anayesikia.
Mazingira
Hebroni hadi Shekemu ni safari ya zaidi ya kilomita themanini kwa miguu, kupitia nchi ambayo familia hii ilikuwa imechukiwa tangu tukio la Dina. Yakobo kumtuma mwanawe mdogo huko peke yake lilikuwa jambo la hatari, na uwezekano mkubwa ndugu walifahamu kuwa Yusufu alikuwa jicho la baba juu yao.
Wana hawa wana mama wanne, na hiyo si habari ndogo: Yusufu ni mwana wa Raheli, mke aliyependwa, naye anapewa vazi ambalo katika utamaduni ule lilimaanisha mtu asiyefanya kazi nzito, mrithi anayeandaliwa. Mstari wa 3 unaeleza kwa uwazi usiopendeza: baba alimpenda kuliko wote.
Vipande ishirini vya fedha vilikuwa bei ya mtumwa kijana wakati ule, si pesa nyingi. Barabara ya Dothani ilikuwa njia kuu ya misafara kuelekea Misri na viungo, malhamu na manemane. Yaani: biashara ya watu ilikuwa rahisi, halali, na ipo njiani.
Tafakari
Ni uamuzi gani umeuita "wa busara" hivi karibuni, ambao kwa kweli ulikuwa ni njia ya kuepuka hatia bila kuacha faida?
Ni nani katika maisha yako anayebeba vazi la upendeleo, na ni nani anayebeba gharama yake?
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara kuhusu Genesis 37
Majibu ya haraka kwa maswali ya kawaida kuhusu kifungu hiki cha Biblia.
Mwanzo 37 inamaanisha nini?
Mwanzo 37 inahusu nini?
Muktadha wa kihistoria wa Mwanzo 37 ni upi?
Mwanzo 37 inatufundisha nini kuhusu tabia ya Mungu?
Mwanzo 37 bado ina umuhimu gani leo?
Ni nini kinachokugusa katika Genesis 37?
Bado hakuna mafunuo yaliyoshirikiwa kuhusu fungu hili. Kuwa wa kwanza kuacha jambo: mafunuo, sala au shukrani.
Chunguza kifungu hiki kwa kiwango tofauti
Mwanzilishi, mwanateolojia, au urefu tofauti wa kusoma? Rekebisha mipangilio na utengeneze toleo lako mwenyewe.
Fungua katika kifaa cha kujifunza
