Ayubu 17

Maandiko

Ayubu anaanza sura hii akiwa amefika mwisho wa pumzi: roho yake imemezwa, siku zake zimekwisha, kaburi liko tayari. Kuzungukwa na wenye mzaha, akiwa amekuwa "neno la kuzungumziwa na watu" wanaomtemea mate usoni, anamwomba Mungu mwenyewe awe mdhamini wake, kwa kuwa hakuna mtu mwingine atakayesimama kwa ajili yake. Anafunga kwa maneno ya kutisha: shimo ni baba yake, funza ni mama yake, na tumaini lake litashuka pamoja naye hadi mavumbini.

Kiini

Kuna jambo moja katika sura hii linalopita mateso yote: mstari wa 3. Ayubu, aliyepoteza mali, watoto, afya na heshima, anamgeukia Mungu na kuomba kitu cha kisheria, dhamana. Katika mahakama ya kale, mshtakiwa alihitaji mtu wa kusimama na kuahidi kwa niaba yake. Ayubu anasema, kwa kweli, "Mungu, wewe uwe mdhamini wangu dhidi ya wewe mwenyewe." Hapa ndipo theolojia ya sura hii inapoishi: mtu anayeona Mungu kama mshtaki wake hana mahali pa kukimbilia ila kwa Mungu huyo huyo. Hii si imani nzuri, nadhifu. Ni imani iliyochanwa, inayoshikilia Mungu kwa mkono mmoja na kumpiga kifua kwa mkono mwingine. Na Maandiko hayaikemei.

Uzi Mkuu

Ombi la mdhamini ni mlango unaofunguka kuelekea mbele. Ayubu anaomba mtu wa kusimama kati yake na Mungu, na anajua hakuna: "nani mwingine yuko pale ambaye atanisaidia mimi?" Jibu la Agano Jipya ni kwamba Mungu mwenyewe alichukua nafasi hiyo katika Kristo, ambaye Waebrania wanamwita mdhamini wa agano bora. Lakini usiharakishe hatua hiyo. Ayubu anaomba kitu ambacho hakuna mwanadamu anaweza kujitolea kukifanya, na jibu linakuja miaka mia nyingi baadaye kwa namna isiyotarajiwa: mdhamini anayejiunga na Ayubu katika shimo lenyewe. Yesu pia alitemewa mate usoni, pia alifanywa neno la kuzungumziwa, pia aliiona giza ikaja wakati wa mchana. Uzi hapa si mfano wa bahati mbaya; ni njia ya Mungu kuingia katika giza ambalo Ayubu analalamikia.

Kioo

Sura hii inakugusa pale unapojifanya mzima. Ayubu amefikia mahali ambapo hawezi kujificha: mwili wake umekonda kama kivuli, macho yake yamefifia kwa huzuni, na watu wanaomzunguka wamebadilisha maombolezo yake kuwa mada ya mazungumzo. Unaijua hali hii, hata kwa kiwango kidogo: ugonjwa ambao hupenda kuzungumza kwa sauti ya chini, ndoa inayovuja na watu wa kanisa wanaojua, kazi iliyopotea na majirani wanaohesabu. Na kuna kiburi fulani kinachoumia zaidi kuliko kaburi: tamaa ya kuonekana kama mtu mwenye imani iliyonyooka. Ayubu anaacha hiyo. Anasema shimo ni baba yake. Ni uwazi wa kutisha, na ni uhuru.

Leo, chukua karatasi, andika jina la hali ile unayojificha nayo kwa miezi kadhaa, kisha sema kwa sauti, mbele ya Mungu: "Nipe sasa ahadi; uwe mdhamini wangu, kwa kuwa hakuna mwingine."

Swali

Mstari wa 4 ni mgumu kuliko tunavyopenda kukiri: Ayubu anasema Mungu mwenyewe ameitunza mioyo ya rafiki zake kutoka katika ufahamu. Si shetani, si ujinga wao, bali Mungu. Yaani Ayubu anamshtaki Mungu kwa kuwafanya marafiki wake wapumbavu. Tunawezaje kusoma hili? Tusiipunguze kwa kusema Ayubu alikosea tu, kwa kuwa mwishoni Mungu anasema Ayubu alinena yaliyo sawa juu yake, tofauti na wenzake. Lakini pia hatuwezi kusema Mungu hufurahia upofu wa watu. Kinachobaki ni jambo lisilo rahisi: Mungu anatawala hata pale watu wanapokukosea, na hiyo haifanyi kukosea kwao kuwa haki. Mafumbo haya hayafunguki hapa. Ayubu haombi maelezo; anaomba mdhamini. Pengine hiyo ndiyo njia pekee ya kusimama mahali hapa.

Mazingira

Tuko katika mduara wa tatu wa mabishano. Ayubu ameketi mahali pa majivu nje ya mji, mahali pa watu waliotengwa, na marafiki watatu waliokuja kumfariji wamegeuka mawakili wa upande mwingine. Katika ulimwengu wa kale wa Mashariki ya Kati, heshima na aibu zilikuwa sarafu ya maisha; kufanywa "neno la kuzungumziwa na watu" na kutemewa mate usoni ilimaanisha kufutwa kabisa katika hesabu ya jamii. Ayubu alikuwa mkubwa, mwenye mamlaka, mtu wa kusikilizwa langoni. Sasa hata vijana wanamcheka. Na "Kuzimu" anayoitaja si jehanamu ya mahubiri yetu, bali shimo la wafu, mahali pa mavumbi, kimya na kutokumbukwa. Hapo Ayubu anasema amekwisha tandaza kiti chake.

Mhusika Mkuu

Ayubu hapa si shujaa wa uvumilivu tulivu ambaye mithali zetu zinampenda. Ni mtu anayechanganya lugha kwa namna ya kushangaza: katika mstari wa 9 anatangaza kwamba mwenye haki ataendelea katika njia yake na mikono safi itaendelea kuwa na nguvu, kisha katika mstari wa 15 anauliza tumaini lake liko wapi. Huo ni mtu halisi, si sanamu. Anaweza kusema ukweli wa kiteolojia na kisha kuugombeza kwa sababu haulingani na kilichompata. Mazingira yake ya kiroho ni pale ambapo imani imebaki kuwa kushikilia tu, bila faraja, bila ushahidi, bila marafiki. Na jambo la kushangaza ni hili: hageuki kwa sanamu, hawageukii waganga, haachi. Anasema kwa shimo "wewe ni baba yangu" na bado anamwomba Mungu dhamana. Hiyo ni imani iliyobaki uchi, na Mungu haikatai.

Tafakari

Ni jambo gani maishani mwako unalolificha kwa sababu unahofia kuwa "neno la kuzungumziwa na watu"?

Ikiwa Mungu mwenyewe ndiye mdhamini wako, nini kinabadilika katika namna unavyojitetea mbele ya watu?