Ayubu 32:1

Andiko

Baada ya sura nyingi za mabishano, ukimya unaingia: "Hivyo hawa watu watatu walikoma kumjibu Ayubu kwasababu alikuwa ni mwenye haki katika macho yake mwenyewe." Elifazi, Bildadi na Sofari wanaacha kujibu. Sababu inayotolewa haiko kwenye ushindi wa hoja bali kwenye kizuizi: Ayubu anajiona mwenye haki, wao hawana silaha ya kumbomoa, na mazungumzo yanafikia mwisho wake bila hukumu.

Kiini

Ukimya huu si suluhisho; ni kufa nguvu. Theologia ya marafiki hao ilikuwa nadhifu: mwenye haki hufanikiwa, mwovu huteseka, kwa hiyo mateso yako ni ushuhuda dhidi yako. Ayubu aliishikilia dhamira yake kwa nguvu ile ile, akitumia neno lile la Kiebrania tsaddiq, "mwenye haki", mtu aliyeshinda kesi mahakamani. Mstari huu unatuweka mbele ya jambo linalotisha: wanadamu wanaweza kubishana kuhusu Mungu hadi maneno yaishe, na hakuna mmoja anayeweza kutamka hukumu. Hakuna mwamuzi. Kila upande umeishiwa. Hii ni hali ya kweli ya mwanadamu mbele za Mungu: tunaweza kujitetea kwa ustadi, tunaweza kuwanyamazisha wapinzani wetu, na bado tusiwe wenye haki. Kunyamazishwa kwa mshtaki hakumaanishi kutakaswa kwa mshtakiwa.

Uzi Unaopita Katikati

Mapema kitabuni, Ayubu alilalamika kwamba hakuna mwamuzi kati yake na Mungu, mtu awezaye kuweka mkono wake juu ya wote wawili (Ayubu 9). Mstari huu wa kwanza wa sura ya 32 ni kilele cha ombi hilo: wanadamu watatu wenye hekima wamejaribu na wameshindwa, na kijana Elihu anayeingia, hata kwa ari yake yote, hataleta jibu la mwisho pia. Nafasi hii iliyoachwa wazi ina jina katika Agano Jipya: mpatanishi mmoja kati ya Mungu na wanadamu, Yesu Kristo. Yeye ni yule pekee ambaye hakuwa mwenye haki "katika macho yake mwenyewe" bali mbele za Baba, na ambaye haki yake haibaki yake pekee, inatolewa. Ayubu anadai haki; Kristo anaitoa. Na kuna kivuli kingine: mtu asiye na hatia anaotesekaye, akiwa amezungukwa na marafiki ambao theologia yao inamlaumu, mwishowe wote wananyamaza na kumwacha. Msalaba unayo picha hiyo kwa ukamilifu.

Kioo

Fikiri mabishano yako ya mwisho, na mke au mume, na mzazi mzee, kwenye kikao cha wazee wa kanisa, na mfanyakazi mwenzako. Ulishinda? Au yule mwingine aliishiwa maneno? Kuna aina ya ushindi unaoacha kila mtu mkiwa: unaweka hoja zako vizuri, mwingine ananyamaza, na wewe unaondoka ukiwa "mwenye haki katika macho yako mwenyewe" na uhusiano ukiwa umekwama. Ndani yetu kuna hofu kubwa: kwamba ikiwa nitaacha kujitetea, nitakuwa nimekiri kila lawama nililopewa. Kwa hiyo tunashikilia haki yetu kama mtu anayekumbatia kipande cha mbao katika bahari. Lakini haki inayotokana na macho yetu wenyewe ni fupi mno kutushikilia mbele za Mungu. Leo, chukua dakika tano: andika kwenye kipande cha karatasi jina la mtu uliyeshinda naye ubishi wiki hii, na useme kwa sauti, "Mungu, nataka kuwa na haki mbele zako, si machoni pangu mwenyewe."

Maandiko Mengine

Yesu aliwahi kusimulia habari ya watu wawili waliosali hekaluni. Farisayo alieleza ukweli halisi kuhusu maisha yake; hakusema uongo hata mmoja. Mtoza ushuru hakuwa na hoja, aliomba rehema tu. Ni yeye aliyerudi nyumbani akiwa amehesabiwa haki (Luka 18). Nataja hii kwa sababu inatoa jibu ambalo marafiki wa Ayubu hawakuweza kutoa: haki mbele za Mungu haipatikani kwa kushinda hoja, inapokelewa. Na tazama mwisho wa kitabu chenyewe: Mungu anaposema, Ayubu hajibu kwa hoja mpya; anafunika kinywa chake. Kimya hicho ni tofauti kabisa na kimya cha mstari wetu. Marafiki walinyamaza kwa kuchoka; Ayubu atanyamaza kwa kuona.

Mhusika Mkuu

Ayubu si mnafiki. Tangu mwanzo Mungu mwenyewe anamsifia, na mateso yake si malipo ya dhambi fulani ya siri. Uadilifu wake ni wa kweli, na hapo ndipo jambo linakuwa gumu: uadilifu wa kweli unaweza kugeuka ganda gumu. Alipokuwa akishambuliwa upande mmoja na Mungu asiyejibu, upande mwingine na marafiki wanaomshtaki, ushikiliaji wa dhamira yake ukawa ndiyo kitu chake cha mwisho, na kadiri alivyoushikilia, ndivyo Elihu anavyoona hatari: "alijihesabia haki mwenyewe kuliko Mungu." Huu ni mandhari ya kiroho ya mtu aliyekwama kati ya uchungu na uaminifu. Ayubu hakubali uongo mtakatifu wa marafiki wake, na hilo ni jambo la kupongezwa. Lakini kile alichoshikilia badala yake, haki yake mwenyewe, hakikuweza kumwokoa pia.

Swali

Kwa nini Elihu anamlaumu Ayubu kwa kujihesabia haki, ilhali mwishoni Mungu anasema Ayubu ndiye aliyesema yaliyo sawa kumhusu, tofauti na marafiki wake? Maandiko hayatuondoi kwenye mkanganyiko huu kwa urahisi. Inaonekana mtu anaweza kuwa sahihi na wakati huo huo kuwa amevuka mpaka: sahihi kwa kukataa maelezo mepesi ya mateso yake, na amevuka mpaka kwa kufanya haki yake kuwa msingi wa hoja yake dhidi ya Mungu. Wapi ni mpaka kati ya kulalamika kwa uaminifu na kujitetea kwa kiburi? Maandiko hayatoi mstari mwembamba. Yanatoa mtu: yule pekee ambaye alikuwa na haki kikweli, na hakusimama akiitangaza. Alipoulizwa mbele ya washtaki wake, alinyamaza.

Tafakari

Mabishano yapi katika maisha yako yamekwama, si kwa sababu ukweli hauwezi kupatikana, bali kwa sababu wewe na yule mwingine mnashikilia haki zenu wenyewe?

Ikiwa haki yako mbele za Mungu inatoka kwa Kristo na si kwa utetezi wako, kitu gani unaweza kuacha kujitetea leo?