Yohana 4

Maandiko Yenyewe

Yesu anaacha Yudea, anapita Samaria, na katika joto la mchana anakaa kando ya kisima cha Yakobo, amechoka na safari. Anaomba maji kwa mwanamke Msamaria, na mazungumzo yanayofuata yanamgeuza yeye kutoka mshangao ("Inakuaje wewe Myahudi…") hadi ushuhuda mjini ("Njooni mwone mtu aliyeniambia mambo yangu yote niliyoyatenda"). Katikati, Yesu anafunua kile hakuna mtu mwingine katika Injili hii anayeambiwa mapema hivi: "Mimi unayesema nami ndiye." Wasamaria wengi wanaamini, na wanafunzi wanafundishwa kuhusu chakula kingine na mavuno yaliyo tayari. Sura inafungwa na ofisa wa Kapernaumu ambaye anaamini neno la Yesu bila kuona ishara, na mwanawe anapona saa ile ile.

Kiini

Mungu anamtafuta mwenye dhambi kwa bidii zaidi kuliko mwenye dhambi anayemtafuta Mungu. Tazama mpangilio: Yesu anakaa kisimani, anaanza mazungumzo, anafunua kiu ya mwanamke kabla ya kumwonyesha chemchemi. Neno "Baba anawatafuta watu wa namna hiyo" linabadilisha kila kitu tunachofikiri kuhusu ibada. Hatupanda mlima kumwendea Mungu; yeye anashuka barabara ya vumbi kutukuta. Na kile anachotoa hakina kipimo cha kidini: si mahali (mlima huu au Yerusalemu), bali "roho na kweli," yaani ibada iliyozaliwa na Roho wake na iliyojengwa juu ya ukweli aliojifunua katika Mwana. Wokovu hauanzii kwa uwezo wetu wa kufika; unaanzia kwa Mungu anayekaa amechoka kando ya kisima chetu, akiomba maji.

Uzi Unaopita Katikati

Kisima cha Yakobo si mandhari ya bahati mbaya. Katika Agano la Kale, visima ni sehemu ambazo wachumba hukutana: mtumishi wa Abrahamu na Rebeka, Yakobo na Raheli, Musa na Sipora. Mwanamke huyu, aliyekuwa na wanaume watano, anakutana kisimani na Bwana-arusi wa kweli, na kile anachotolewa si ndoa ya sita bali uzima usiokwisha. Zaidi ya hilo, Samaria ilikuwa Israeli aliyevunjika, nusu-mwaminifu, aliyekataliwa. Kwamba Yesu anakwenda huko kwanza, kabla ya Yerusalemu kumtambua, ni onyesho la mpango mkubwa: kondoo waliopotea wanakusanywa, uadui wa karne unafutwa. Wasamaria wanamtamka jina lake kwa upana ambao Wayahudi wa Yudea hawakuutamka: "hakika yeye ni mwokozi wa ulimwengu." Uzi wa ukombozi unapita kisimani, ukielekea msalabani, mahali ambapo yeye aliyetoa maji ya uzima atasema tena kuwa ana kiu.

Kioo

Mwanamke huyu anakwenda kuteka maji kila siku, na kila siku kiu inarudi. Tunajua mzunguko huo: mshahara unaoingia na kutoweka, uhusiano mwingine ambao pia hauponyi upweke, mafanikio ya kazi yanayohitaji mafanikio mengine mwaka ujao. Yesu hakumhukumu kwa wanaume watano; alimwambia ukweli wake bila kumwacha katika aibu. Hapo kuna neema kali: anajua "mambo yangu yote niliyoyatenda," na bado anakaa kuzungumza. Wengi wetu tunaogopa hasa hilo, kwamba mtu akijua kila kitu ataondoka. Yesu anakaa siku mbili. Leo, chukua dakika kumi, uandike kwenye karatasi jambo moja la maisha yako unaloogopa kutamka mbele ya Mungu, kisha ulitamke kwa sauti katika maombi, na uchome au urarue karatasi hiyo.

Mhusika Mkuu

Yesu anaonekana hapa dhaifu na mwenye mamlaka kwa wakati mmoja. Amechoka. Ana kiu. Anakaa kwa sababu mwili wake umeisha. Na kutoka katikati ya uchovu huo anatoa chemchemi "inayobubujika hata milele." Anavunja kanuni tatu za jamii yake kwa pigo moja: anazungumza na mwanamke hadharani, na Msamaria, na mwenye historia inayonuka. Wanafunzi wanashangaa lakini hawathubutu kuuliza; hiyo pia ni picha ya kweli ya wanafunzi. Kisha anafunua moyo wake: "Chakula changu ni kufanya mapenzi yake yeye aliyenituma." Hakuwa amekaa kisimani kwa sababu amechoka tu; alikuwa akifanya kazi. Utii kwake si mzigo bali chakula, kile kinachomshibisha. Ndiyo maana anaweza kuwa mwokozi wetu: kiu yetu inashibishwa kwa chakula chake.

Wasikilizaji wa Kwanza

Wasomaji wa kwanza wa Injili hii walikuwa wengi wao Wayahudi waliomwamini Yesu, pamoja na watu wa mataifa wanaojiunga nao, wakiishi katika mvutano mkali kuhusu nani anaruhusiwa ndani. Kwao, "Wayahudi hawachangamani na Wasamaria" haikuwa maelezo ya historia bali ukuta waliokulia nao: mabishano ya karne kuhusu hekalu la Gerizimu, kumbukumbu za vurugu na majivuno. Kusikia kwamba Wasamaria walimwamini kabla ya Yerusalemu kulikuwa fedheha na faraja pamoja. Fedheha, kwa sababu inaonyesha kwamba urithi wa kidini hauhakikishi macho yanayoona. Faraja, kwa sababu inathibitisha kwamba mlango umefunguliwa pana. Na maneno "wokovu watoka kwa Wayahudi" yalihakikisha kuwa mlango huu mpana haujavunja agano la kwanza; unalikamilisha.

Undani Mmoja

"Hivyo mwanamke akauacha mtungi wake." Sentensi ndogo, rahisi kupita. Mtungi ulikuwa sababu ya safari yake, chombo cha kiu yake ya kila siku, mzigo aliouchukua kila mchana. Anauacha pale kisimani. Hakuuacha kwa sababu alizembea; aliuacha kwa sababu alikuwa amekuta kile mtungi hauwezi kuchukua. Kuna ishara ya kutoka nyuma katika Injili: nyavu zilizoachwa pwani, forodha iliyoachwa na Mathayo. Hapa ni mtungi wa maji. Na kile anachokwenda kufanya bila mtungi ni kuwa mhubiri wa kwanza wa Samaria: "Njooni mwone." Anapoteza chombo cha kubeba maji, anapata kazi ya kubeba habari. Mara nyingi neema inaanza kuonekana kwetu pale tunapoacha kile tulichokuwa tunashikilia kwa hofu.

Maswali ya Kutafakari

Ni mtungi gani unaoushikilia, yaani ni nini unaokwenda kukiteka kila siku kwa matumaini kwamba mwishowe kitatosha?

Ofisa wa Kapernaumu aliamini neno la Yesu kabla ya kuona uthibitisho. Katika jambo gani leo unaitwa kutembea njia ya kurudi nyumbani ukiwa na neno lake tu?