Mambo ya Walawi 19

Maandiko Yenyewe

Mungu anamwambia Musa akusanye jamii nzima, si makuhani peke yao, na kuwaambia maneno manne: "Ni lazima muwe watakatifu, kwa kuwa mimi Yahweh Mungu wenu ni mtakatifu." Kisha unafuata mfululizo wa maagizo yanayochanganya mambo tunayoyaita "ya kidini" na "ya kijamii" bila mpaka: heshimu wazazi, usivune pembezoni mwa shamba, mlipe kibarua kabla ya usiku, usimlaani kiziwi, usiwe na chuki moyoni, usidanganye kwenye mizani. Na mara kwa mara, kama ngoma inayopiga tena na tena: "Mimi ndimi Yahweh."

Kiini

Utakatifu hapa si hali ya ndani ya moyo wa mtu wa dini. Ni jinsi unavyoshika mizani sokoni. Sura hii inakataa kabisa kutenganisha ibada na uadilifu wa kila siku. Mungu mtakatifu si yule aliyejitenga mbali na uchafu wa dunia; ni yule anayedai kwamba shamba lako, mfuko wako na ulimi wako viwe sawa na tabia yake. Angalia mpangilio: kati ya amri ya kutotoa hukumu ya uongo na amri ya kumpenda jirani yako, Mungu anaweka marufuku ya kueneza uchochezi. Masengenyo yamewekwa karibu na mauaji, kwa sababu maneno yanaua. Hii ni theolojia ya ajabu: tabia ya Mungu inakuwa kipimo cha bei ya mahindi.

Uzi Unaounganisha

Yesu alipoulizwa amri kuu, alichukua Kumbukumbu 6 na kuiunganisha na aya ya 18 ya sura hii: "mpende jirani yako kama unavyojipenda wewe mwenyewe." Hakubuni jipya; alichimba kutoka ndani ya Mambo ya Walawi. Na alipoulizwa "jirani yangu ni nani?", jibu lake lilikuwa tayari limeandikwa katika aya ya 34: mgeni. Kwa hiyo sura hii si sheria ya zamani iliyopitwa na wakati bali ni mzizi wa maadili ya Kikristo. Lakini kuna uzi mwingine: aya ya 22, ambapo kuhani anafanya upatanisho na dhambi inasamehewa. Hata ndani ya sheria kali, njia ya kurudi imeachwa wazi. Sheria inayodai utakatifu pia inatoa dhabihu, na hiyo inatutayarisha kwa yule aliyekuwa dhabihu na kuhani kwa wakati mmoja.

Kioo

Fikiria mtu anayekufanyia kazi: mfanyakazi wa nyumbani, fundi, msichana anayekusaidia dukani. Aya ya 13 inasema usishikilie malipo yake usiku kucha. Si kwa sababu ni jambo baya kiuchumi, bali kwa sababu yeye analala akiwa na njaa wakati wewe unalala ukiwa na pesa zake mfukoni. Au fikiria aya ya 17: "Usimchukie ndugu yako moyoni mwako." Mungu anajua tofauti kati ya kusamehe na kunyamaza. Wengi wetu tunaita unyamazaji wetu upole, kumbe ni chuki iliyofungwa mdomo. Maandiko yanataka kinyume: mkemee jirani yako kwa heshima, usibebe uzito wake moyoni. Leo, kabla hujalala: kama kuna mtu unayemdai deni la maneno, mwandikie ujumbe mfupi ukimwomba mkutane mzungumze, au mlipe mtu unayemdai malipo sasa hivi.

Mazingira

Jaribu kuona: kijiji cha wakulima, mavuno ya shayiri mwezi wa nne, vumbi la nafaka likiwaka kwenye jua. Wasikilizaji wa kwanza wa maneno haya hawakuwa na benki, bima wala serikali ya msaada. Mjane alipopoteza mume, hakuwa na chochote isipokuwa pembezo za mashamba ya wengine. Ndiyo maana aya ya 9 ni ya kimapinduzi: Mungu anaweka kodi kwenye shamba lako ambayo haikusanywi na mtu yeyote, bali inaachwa tu pale ili aliye maskini aje achukue kwa mikono yake, kwa heshima, akifanya kazi. Na kumbuka: hawa walikuwa watu waliotoka Misri wakiwa watumwa. Nchi iliyowazunguka ilikuwa na miungu ya mawe, waganga wanaosema na wafu, na desturi za kujichanja mwili kwa ajili ya marehemu. Kila amri hapa inachorwa dhidi ya ulimwengu halisi uliokuwa ukinukia karibu.

Maandiko Mengine

Nabii Amosi anazungumza na wafanyabiashara wanaosubiri Sabato iishe ili warudi kupunguza vipimo na kuongeza bei. Hiyo ni Mambo ya Walawi 19:36 ikikiukwa waziwazi, na Mungu akiita hiyo sababu ya hukumu ya taifa zima. Mizani ya uongo si dhambi ndogo; ni kukana Mungu aliyewatoa Misri. Kisha Ruthu: mwanamke Mmoabu, mgeni, anayeokota masazo katika shamba la Boazi. Ile sura unayoisoma leo ndiyo iliyomfanya Ruthu asife njaa, na kutoka kwake ukatoka ukoo wa Daudi na hatimaye wa Kristo. Sheria iliyoonekana kama kanuni ya kilimo ikawa njia ambayo wokovu ulipita.

Mhusika Mkuu

Mungu wa sura hii ni wa kushangaza. Anajitaja mara zaidi ya kumi na tano: "Mimi ndimi Yahweh." Si kiburi, ni saini. Kila amri imetiwa muhuri wa jina lake, kana kwamba anasema: hili si wazo la kidini, ni mimi mwenyewe. Na ni Mungu anayeona vitu vidogo ambavyo hakuna mtu mwingine anaona. Nani atajua ukimlaani kiziwi? Kiziwi hasikii. Nani atajua ukiweka jiwe mbele ya kipofu? Kipofu haoni. Lakini Mungu anaona, na ndiyo maana anaongeza: "yakupasa umwogope Mungu wako." Hapa ndipo tunapoona moyo wake: anasimama upande wa yule asiyeweza kujitetea, akiwa kumbukumbu ya maskini, mgeni, mzee mwenye mvi, na mtumwa wa kike asiye na sauti.

Tafakari

Ni nani katika maisha yako anayetegemea uaminifu wako bila kuwa na uwezo wa kukudai au kukushtaki?

Sura hii inaunganisha ibada na mizani sokoni. Ni sehemu gani ya maisha yako unayoiweka nje ya mamlaka ya Mungu kwa kuiita "biashara tu"?