Mambo ya Walawi 24

Maandiko

Harufu ya mafuta ya zeituni yaliyopondwa kwa mkono, si yale ya bei rahisi yaliyokamuliwa kwa mashine ya mawe, ndiyo inayoanzisha sura hii: taa zinazopaswa kuwaka daima nje ya pazia lililoko mbele ya sanduku la maamzi, tangu jioni hata asubuhi, kazi ya Aroni isiyokoma. Kisha meza ya dhahabu safi: mikate kumi na miwili, iliyopangwa safu mbili, sita kwa sita, ikibadilishwa kila Sabato "iwe ishara ya agano la milele," na uvumba safi ukiungua kando yake. Ghafla mtiririko wa maagizo unakatika na tukio: mwana wa mwanamke Mwisraeli aliyezaliwa na baba Mmisri anagombana kambini, analikufuru jina la Yahweh, anawekwa kizuizini hadi Mungu mwenyewe atangaze mapenzi yake. Jibu linakuja zito: apigwe mawe nje ya kambi. Na pamoja nalo, kanuni ya fidia, uhai kwa uhai, jicho kwa jicho.

Kiini

Kilichounganisha sehemu hizi mbili zinazoonekana kutofautiana ni kitu kimoja: uwepo wa Mungu unaokaa katikati ya kambi, na jina lake. Taa na mikate si mapambo ya ibada; ni ishara kwamba Mungu ana nyumba hapa, na kwamba watu wanaandaa mezani kwa ajili ya agano kila juma. Hapo hapo, mtu mmoja anatumia jina hilo hilo kama silaha ya matusi wakati wa ugomvi. Kwa Israeli, jina la Yahweh halikuwa lebo tu; lilikuwa uwepo wake uliojidhihirisha, dhamana yake ya kuwa nao. Kulikufuru ni kushambulia msingi wa jamii nzima. Ndiyo maana adhabu inatolewa hadharani na kusanyiko lote, na ndiyo maana mara moja inafuata kanuni ya haki inayopima kwa uzito sawa: sheria moja kwa mgeni na kwa mzaliwa, kwa sababu Mungu mmoja ndiye anayekaa katikati yao.

Uzi wa Pamoja

Fikiria mikate hiyo kumi na miwili ikiwa mbele za Mungu juma zima: kabila kumi na mbili zilizowekwa mezani pa Mungu, zikiwa daima machoni pake, hata usiku wakati hakuna anayeziona. Israeli haikuwa ikilisha Mungu; ilikuwa ikiwekwa mbele yake. Na kisha, mwisho wa sura, mtu anatolewa nje ya kambi kwa sababu ya jina lililokufuriwa. Uzi huu unafika mahali pa kushangaza: Yesu naye alishtakiwa kwa kukufuru jina, akatolewa nje ya lango la mji, akauawa hapo. Waebrania 13 inarejea picha hii kwa makusudi, ikituita tutoke nje ya kambi tukiwa naye. Yule aliye Mkate uliowekwa mbele za Mungu ndiye aliyehesabiwa kuwa mkufuru, ili wanaokufuru wapate kukaa mezani.

Kioo

Jina la Mungu bado ni silaha rahisi. Si tu katika laana za wazi, bali katika ugomvi wa nyumbani unapoingiza Mungu upande wako ili kumkomesha mwenzi wako; katika mkutano wa kazi unapotumia lugha ya kiroho kumnyamazisha mtu; katika kikundi cha WhatsApp cha kanisa ambapo maneno makali yanavikwa aya. Na kuna kioo kingine: yule kijana alikuwa nusu Mmisri, mtu wa katikati, pengine bila hema wala ardhi kabila lake. Wewe pia unajua watu wa pembeni katika jamii yako, na sheria yako ya ndani mara nyingi si moja kwa mgeni na kwa mzaliwa. Leo, kabla jua halijazama: andika jina la mtu uliyegombana naye juma hili, kisha useme kwa sauti sentensi moja ya baraka juu yake ukilitaja jina la Bwana.

Maandiko Mengine

Amri ya tatu katika Kutoka 20 inakataza kulitaja jina la Yahweh bure; Mambo ya Walawi 24 inaonyesha jinsi amri hiyo inavyofanya kazi mahali pa vumbi na hasira, si kwenye mbao za mawe tu. Na kanuni ile "jicho kwa jicho, jino kwa jino" inarudi katika Mathayo 5, ambapo Yesu haifuti bali anaipeleka mbele zaidi: usilipize kisasi kabisa. Ni muhimu kuona kwamba hakuwa akipinga sheria ya ukatili, bali sheria ya kizuizi. Katika ulimwengu ambao familia moja iliua kumi kwa ajili ya mmoja, "jicho kwa jicho" ilikuwa hatua ya rehema; Yesu anachukua hatua nyingine mbele, kuelekea msamaha.

Wasikilizaji wa Kwanza

Waliosikia haya kwanza walikuwa watu wa kambi, si wa mji. Hakukuwa na jela, ndiyo maana yule mtu "akawekwa kizuizini" tu, wakisubiri Mungu aseme; hakukuwa na polisi, ndiyo maana kusanyiko lote lilitekeleza hukumu. Kuweka mikono juu ya kichwa cha mtuhumiwa hakikuwa kitendo cha ibada bali cha mashahidi: maneno mliyoyasikia yanarudi juu yake, si juu yetu, na sisi tunabeba jukumu la ushuhuda wetu. Katika utamaduni ule, laana haikuwa maneno matupu; ilikuwa nguvu iliyoachiliwa. Kulikufuru jina la Mungu aliyekaa hemani katikati yao lilikuwa kama kuchoma nguzo kuu ya hema wakati wote wanalala ndani yake.

Muktadha

Tuko Sinai, mwaka wa pili baada ya kutoka Misri, hema likiwa kitovu cha kambi na makabila yamepiga kambi pande zote kama miduara ya ulinzi. Ukuhani ni mpya, taratibu bado zinajifunzwa. Kutoka Misri walitoka watu wa mchanganyiko, si Waisraeli safi tu, na huyu kijana ni tunda la ndoa hiyo: mama yake anatajwa kwa jina, Shelomithi binti Dibri wa kabila la Dani, kwa sababu baba yake Mmisri hakumpa kabila wala urithi. Alikuwa ndani na nje kwa wakati mmoja. Ndiyo maana neno la mwisho la Mungu katika sura hii linagusa hasa hapo: "Ni lazima mwe na sheria moja kwa wote, mgeni na Mwisraeli mwenyeji mzaliwa." Sheria inayomhukumu ndiyo inayomtambua kuwa ni wa jamii.

Kutafakari

Ni wapi katika mabishano yako ya karibuni ulilitumia jina la Mungu, au lugha ya imani, kama silaha badala ya kama ushuhuda?

Katika kanisa au kikundi chako, nani ni "mgeni" ambaye kwake sheria yako si ile ile unayotumia kwa "wazaliwa"?