Mathayo 5

Maandiko

Yesu anapanda mlimani, anaketi kama walimu wa siku hizo walivyoketi mbele ya wanafunzi wao, na kufungua mafundisho marefu kuhusu ufalme wa mbinguni. Anaanza kwa kutangaza baraka juu ya watu ambao ulimwengu ungewaita walioshindwa: maskini wa roho, wenye huzuni, wapole, wenye njaa ya haki. Kisha anaingia ndani ya Torati na kuifundua tena, akisema mara kwa mara, "Mmesikia… Lakini mimi nawaambia."

Kiini

Kiini cha sura hii si orodha ya maadili magumu, bali tangazo la ufalme mpya wenye mfalme mpya. Yesu haongezi sheria juu ya sheria ya Musa; anafunua nia ya Mungu iliyokuwepo tangu mwanzo. Chuki ni mzizi wa mauaji. Tamaa ni mzizi wa uzinzi. Kiapo ni ishara kuwa neno letu la kawaida limekuwa dhaifu. Mungu anayefunuliwa hapa hataki utii wa nje tu, bali moyo wenyewe. Na jambo la kushangaza: Yesu anazungumza kwa mamlaka ya mtu anayemjua Mungu kama Baba, si mfasiri anayetafsiri maandishi ya zamani. Hii ndiyo inayowashtua wasikilizaji kabla hata maneno yenyewe hayajawachoma.

Uzi wa Pamoja

Kama unafikiri kuhusu Musa akipanda Mlima Sinai kupokea sheria, halafu Yesu akipanda mlima kufundisha sheria, uzi huu si wa bahati mbaya. Lakini kuna tofauti kubwa: Musa alishuka na mbao za mawe zilizoandikwa kwa kidole cha Mungu; Yesu anaketi na kufundisha kwa mamlaka yake mwenyewe. Anasema, "Sijaja kuharibu lakini kutimiza." Neno hilo "kutimiza" ni muhimu. Torati na manabii walikuwa wakielekeza mahali fulani, kwa mtu fulani, na huyo mtu sasa ameketi mlimani akifundisha. Baraka anazotangaza si ndoto za mbali; ni maelezo ya jinsi ufalme wake unavyokuja, kupitia watu ambao ulimwengu unawadharau lakini Baba anawainua.

Kioo

Sura hii inavua mavazi ya heshima tunayoyavaa. Umewahi kudharau mtu moyoni? Yesu anasema hilo ni jamaa wa mauaji. Umewahi kutazama picha kwenye simu ukijua unavuka mstari? Hilo ni uzinzi wa moyo. Umewahi kusema "nakuahidi" kwa sababu neno lako la kawaida halikuaminika? Hilo ni ishara ya moyo uliopotoka. Na sehemu ngumu zaidi: adui yako, yule mfanyakazi mwenzako anayekushusha mbele ya wengine, jirani anayeegesha gari lake mahali pako, ndugu wa kanisa aliyekuvunja moyo, Yesu anasema uwaombee. Si kuwavumilia; kuwaombea. Hii si mahubiri ya kujisikia vizuri. Ni upasuaji wa moyo bila ganzi.

Kipengele

Angalia neno "chumvi" katika mstari wa 13. Katika ulimwengu wa Yesu, chumvi haikuwa kitoweo tu; ilikuwa kihifadhi. Nyama isipowekwa chumvi, huoza. Chumvi ilipatikana kwenye ufuo wa Bahari ya Chumvi, mara nyingi ikiwa imechanganyika na madini mengine. Baada ya muda, chumvi halisi ingeyeyuka na kubaki tu mabaki yasiyo na ladha, meupe, yanayoonekana kama chumvi lakini hayafanyi kazi ya chumvi. Yesu anasema hivyo ndivyo mfuasi anavyoweza kuwa: ana sura ya Mkristo, ana lugha ya Mkristo, lakini hakuna kile kinachohifadhi kilichobaki ndani yake. Swali si kama tuko kanisani; ni kama bado tuna ladha.

Swali

Je, tunachukuliaje maneno kama "ling'oe jicho lako" au "ukate mkono wako"? Wafasiri wengi wanasema hii ni lugha ya kubalagha, na kwa kiasi kikubwa ni kweli, hakuna kanisa la kwanza lililojaza wafuasi wasio na macho. Lakini kuipunguza haraka kama kubalagha tu ni kupoteza uzito wake. Yesu anasema dhambi ni jambo la hatari kiasi kwamba ukatili dhidi ya mwili wako mwenyewe ungekuwa afadhali kuliko kuiacha ikuongoze. Hatuulizwi kujikatakata; tunaulizwa kutambua kwamba baadhi ya mazoea, uhusiano, njia za kufikiri, lazima "zikatwe" kwa uchungu wa kweli. Nini katika maisha yako kinahitaji kukatwa hivyo, si kudhibitiwa au kupunguzwa, bali kuondolewa kabisa? Swali hilo halina jibu rahisi.

Muktadha

Tunakuwa Galilaya, karibu na mwaka wa 28 au 29 baada ya Kristo. Umati unaomfuata Yesu ni watu waliochoka: wavuvi wenye mikono migumu, wakulima wanaolipa kodi kubwa kwa Warumi na kwa Herode wote wawili, wanawake wajane wasio na uhakika wa chakula cha kesho. Walimu wa Torati waliheshimika, lakini mara nyingi walikuwa mbali na maisha ya kila siku ya watu wa kawaida. Wafarisayo walikuwa wenye bidii ya utakatifu, lakini utakatifu wao ulikuwa mzigo mzito kwa wale wasiokuwa na muda au elimu ya kufuata sheria zote za ziada. Halafu inakuja Yesu, mwana wa seremala kutoka Nazareti, anapanda mlima, anaketi, na kutangaza kwamba maskini wa roho ndio wamiliki wa ufalme. Kwa wasikilizaji wa kwanza, hii ilikuwa kama mvua baada ya ukame mrefu, na wakati huo huo kama moto uliowasha kila kitu walichodhani wanakijua kuhusu Mungu. Mamlaka ya Warumi ilikuwa juu yao. Mamlaka ya makuhani na waandishi ilikuwa juu yao. Sasa mamlaka nyingine, tofauti kabisa, imeketi mbele yao mlimani.

Tafakari

Ni wapi maishani mwako umejifunza kuridhika na utii wa nje, huku moyo wako ukiwa umegeuka mwelekeo mwingine?

Yesu anasema uwaombee wanaokuudhi. Kuna jina gani linalokuja akilini mwako sasa hivi, na uko tayari kuliombea kwa dhati wiki hii?