Marko 9:50

Maandiko

Baada ya maneno makali kuhusu mkono unaokosesha na moto usiozimika, Yesu anamalizia kwa taswira ya jikoni: "Chumvi ni nzuri, kama chumvi ikipoteza ladha yake, utaifanyaje iwe na ladha yake tena?" Kisha anatoa amri mbili zilizounganishwa kama pumzi moja: "Muwe na chumvi miongoni mwenu wenyewe, na muwe na amani kwa kila mmoja." Hii ndiyo hitimisho la sura nzima iliyoanza kwa utukufu mlimani na kuishia kwa wanafunzi wakibishana njiani nani ni mkubwa zaidi. Yesu hakuwapa fundisho jipya la kiroho; aliwapa dawa ya ugonjwa waliouonyesha kwa miguu yao wenyewe walipokuwa wakitembea nyuma yake wakigombana.

Kiini

Chumvi haiishi kwa ajili yake yenyewe. Haliwi kama chakula; huingia ndani ya kitu kingine na kukifanya kiwe chenyewe kwa ukamilifu zaidi. Yesu anasema kwamba maisha ya mfuasi yana ladha inayoweza kupotea, na kwamba ladha ile ni ya kijamii: inaonekana katika jinsi wanavyoishi pamoja. Hapa ndipo ukali upo. Tunapenda kufikiri kwamba imani ni jambo la ndani, la moyo, lisiloonekana. Yesu anakataa. Ufalme wa Mungu unapimwa mezani, ofisini, kwenye kikundi cha WhatsApp cha familia. Mtu anayeshikilia mafundisho sahihi lakini ameacha ugomvi ukae ndani yake ni chumvi isiyo na ladha, na swali la Yesu ni la kutisha: "utaifanyaje iwe na ladha yake tena?" Hakuna jibu linalotolewa. Swali linaachwa wazi kama onyo.

Uzi Unaopita

Katika Agano la Kale, chumvi iliambatana na sadaka na na maagano; ilikuwa ishara ya kitu kisichoharibika, ahadi isiyooza. Yesu anasimama katika mkondo huo, lakini anahamisha chumvi kutoka madhabahuni hadi kwenye uhusiano kati ya wafuasi wake. Na kumbuka kilichotangulia: mstari wa 31, "Mwana wa Adamu atafikishwa mikononi mwa watu, na watamuua." Yeye anayeamuru amani ndiye anayeenda kuilipia kwa mwili wake. Amani anayoiagiza si makubaliano ya kistaarabu ya kutosemezana; ni matunda ya msalaba unaokuja. Ndiyo maana amri hii haipo kwenye orodha ya maadili ya jumla. Inatoka kinywani mwa yule aliyekubali kuwa wa mwisho ili sisi tuweze kuachana na mashindano ya kuwa wa kwanza.

Kioo

Ugomvi wa wanafunzi haukuwa wa kitheolojia. Ulikuwa wa nafasi, heshima, nani anatajwa kwanza. Unaujua. Ni ile hisia unapoona jina lako halikutajwa kwenye shukrani za mradi uliousimamia. Ni ile sauti ndogo unapomsikia ndugu yako akipata sifa ya kitu ulichokifanya wewe. Ni jinsi unavyomkatalia mume au mke wako kwa ukimya wa siku tatu, ukijiita mvumilivu. Ni jinsi Yohana alivyomzuia yule aliyetoa pepo kwa jina la Yesu kwa sababu tu "hatufuati", yaani si wa kikundi chetu. Yesu hakuwaambia wajisikie vibaya; aliwaambia wawe na chumvi. Ladha inarudi kwa matendo, si kwa majuto.

Leo, fikiria mazungumzo yako ya mwisho ambapo ulilazimika kushinda. Mtumie mtu yule ujumbe mfupi ukikubali jambo moja alilokuwa sahihi juu yake. Tuma sasa, kabla hujajipa muda wa kujitetea.

Undani

Angalia maneno "miongoni mwenu wenyewe." Yesu hasemi "iweni chumvi ya dunia" hapa, kama anavyosema mahali pengine. Anaielekeza chumvi ndani, kwenye mzunguko wa wafuasi. Hii ni kali kuliko tunavyodhani. Ni rahisi kuwa chumvi kwa wageni: kutabasamu kanisani, kutoa sadaka, kusaidia jirani asiyekujua. Ni vigumu kuwa chumvi kwa yule anayejua udhaifu wako wote na aliyekuudhi mara kumi na saba. Neno la Kigiriki linalotumika kwa "muwe na amani" (eirēneuete) liko katika hali ya kuendelea: si tukio la mara moja la maridhiano, bali hali ya kudumu, kazi ya kila siku. Amani hapa si kutokuwepo kwa mgogoro. Ni uwepo wa kitu kinachohifadhi, kama chumvi kwenye nyama, kinachozuia uhusiano usioze taratibu.

Wasikilizaji wa Kwanza

Wanafunzi walikuwa wanaume kutoka jamii ambapo heshima ilikuwa mali ya thamani kuliko fedha. Kujishusha mbele ya wenzako haikuwa unyenyekevu; ilikuwa hasara halisi ya hadhi mbele ya watu. Walipobishana njiani nani ni mkubwa, hawakuwa watoto wenye ubinafsi; walikuwa watu wazima wakipanga muundo wa serikali waliyodhani inakuja. Kwa masikio yao, kuambiwa "muwe na amani kwa kila mmoja" baada ya kuambiwa "ni lazima awe wa mwisho na mtumishi wa wote" ilikuwa ni kuvunjwa kwa ngazi nzima ya maisha waliyoijua. Na Marko anaandikia kanisa la Rumi lililokuwa likikabiliwa na mateso, ambapo mgawanyiko wa ndani ungeweza kuua jumuiya haraka kuliko upanga wa Kaisari.

Mhusika Mkuu

Yesu wa sura hii ni mwalimu anayechoka. "Kizazi kisichoamini, nitakaa nanyi kwa muda gani?" si maneno ya utulivu wa kimungu; ni kilio cha mtu anayeona jinsi wanafunzi wake wanavyokosa. Na bado, huyo huyo anamshika mtoto mikononi, anamwinua kijana aliyeonekana amekufa, na anamalizia si kwa laana bali kwa mwaliko wa mezani: chumvi na amani. Yeye anayejua anaenda kufa mikononi mwa watu bado anajishughulisha na jinsi wanafunzi wake watakavyoongea wao kwa wao. Hii ndiyo picha ya Mungu tunayopewa: mtu asiyekata tamaa juu ya kikundi cha watu wanaogombea vyeo huku akielekea msalabani. Neema yake si kutovumilia ukali; ni kubaki.

Tafakari

Ni uhusiano gani ndani ya nyumba yako au kanisa lako unaoendelea kuoza kimya kimya kwa sababu umeamua kuwa kunyamaza ni sawa na amani?

Kama ladha ya maisha yako ingepimwa na watu wanaokujua vizuri zaidi, si wale wanaokuona Jumapili tu, wangesema nini?